Iran: ઈરાન-સમર્થિત હુથીઓએ યમનના બે મહત્વપૂર્ણ ટાપુઓ કબજે કર્યા; લાલ સમુદ્રમાં જહાજવ્યવહાર માટે શું ખતરો છે?

iran: યમનના હુથી બળવાખોરોએ દક્ષિણ લાલ સમુદ્રમાં પોતાની પકડ વધુ મજબૂત બનાવી છે. યમનની સરકાર અને હુથી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, બળવાખોરોએ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ એવા ‘ગ્રેટર હાનિશ’ અને ‘લેસર હાનિશ’ ટાપુઓ પર કબજો જમાવ્યો છે. આ ટાપુઓ પર નિયંત્રણ મેળવવાથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ શિપિંગ માર્ગ પર હુથીઓનો પ્રભાવ વધ્યો છે.

સરકાર-સમર્થક સેંકડો સૈનિકોની પીછેહઠ બાદ કબજો

યમન સરકારના બે અધિકારીઓ અને એક હુથી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, બળવાખોરોએ બંને ટાપુઓ પર પોતાના લડવૈયાઓને તૈનાત કર્યા છે. ગ્રેટર હાનિશ અને લેસર હાનિશ ટાપુઓ ‘બાબ અલ-મંદબ સ્ટ્રેટ’ (જલડમરુમધ્ય) થી લગભગ ૧૬૦ કિલોમીટર ઉત્તરમાં આવેલા છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે યમન સરકારને સમર્થન આપતા સુરક્ષા દળોના સેંકડો જવાનો આ ટાપુસમૂહમાંથી ખસી ગયા બાદ આ ટાપુઓ કબજે કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે નામ જાહેર ન કરવાની શરતે આ માહિતી આપી હતી, કારણ કે તેમને મીડિયા સાથે વાત કરવાની સત્તાવાર મંજૂરી નહોતી.

ગયા અઠવાડિયે મોખા અને માયુન પર પણ કબજો

હુથીઓનું આ પગલું ગયા અઠવાડિયે વ્યૂહાત્મક વિસ્તારો પર નિયંત્રણ મેળવ્યા બાદ લેવામાં આવ્યું છે. બળવાખોરોએ સાઉદી-સમર્થિત યમન સરકારી દળો પાસેથી બંદર શહેર ‘મોખા’ અને ‘માયુન ટાપુ’ કબજે કર્યા હતા. માયુન ટાપુ બાબ અલ-મંદબ સ્ટ્રેટમાં આવેલો છે; આ સ્ટ્રેટ લાલ સમુદ્રને ‘ગલ્ફ ઓફ એડન’ (અદનનો અખાત) સાથે જોડે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ અવરજવર માટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગ તરીકે કામ કરે છે.

દરિયાઈ શિપિંગ માર્ગો પર હુથીઓની પકડ મજબૂત બની

ગ્રેટર હાનિશ અને લેસર હાનિશના કબજાએ દક્ષિણ લાલ સમુદ્ર પર હુથીઓના વ્યૂહાત્મક નિયંત્રણને વધુ મજબૂત બનાવ્યું છે. આ વિસ્તારોમાં તેમની વધતી જતી હાજરી દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધારી શકે છે. મોખા, માયુન અને હવે હાનિશ ટાપુઓ પર નિયંત્રણ સાથે, હુથીઓ લાલ સમુદ્રના આ ભાગમાં પહેલા કરતા વધુ મજબૂત સ્થિતિમાં જણાય છે. આ ક્ષેત્રમાં ભવિષ્યની ઘટનાઓ દરિયાઈ અવરજવર અને સુરક્ષાને અસર કરી શકે છે.

‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’માં અવરોધો બાદ મોખા શા માટે વધુ મહત્વપૂર્ણ બની ગયું છે? ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલા બાદ ઈરાન દ્વારા હોરમૂઝની સામુદ્રધુનીમાં ઊભી કરાયેલી અડચણોએ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે લાલ સમુદ્ર અને બાબ-અલ-મંદેબ સામુદ્રધુનીના મહત્વને વધુ વધારી દીધું છે. આ સંદર્ભમાં, હૂથીઓ દ્વારા મોખા પર કબજો મેળવવો એ માત્ર યમનના પ્રદેશ પર નિયંત્રણ મેળવવાની બાબત નથી; તે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા દરિયાઈ વિસ્તાર પર પણ અસર કરી શકે છે. યમનમાં મોટા પાયે ગૃહયુદ્ધ ફરી વકરવાથી માત્ર સામાન્ય યમની નાગરિકો જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠો પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.