Balouchistan: માનવ અધિકારો માટે કામ કરતી એક અગ્રણી સંસ્થાએ ગુરુવારે આરોપ લગાવ્યો છે કે પાકિસ્તાની દળોએ બલૂચિસ્તાનમાં ઓછામાં ઓછા ચાર નાગરિકોની ન્યાયિક પ્રક્રિયા બહાર (એક્સ્ટ્રાજ્યુડિશિયલ) હત્યા કરી છે. ‘બલૂચ યકજેહતી કમિટી’ (BYC) નામના આ માનવ અધિકાર જૂથે જણાવ્યું હતું કે ૬૦ વર્ષીય દુકાનદાર ઈલાહી બક્ષ અને ૩૨ વર્ષીય ડ્રાઈવર મુનીર અહેમદને બળજબરીથી ગુમ (enforced disappearance) કરી દેવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં, ૨ નવેમ્બરના રોજ ‘નાલ’ વિસ્તારના ‘લાઘોરજાર્ડ’ ક્ષેત્રમાંથી તેમના મૃતદેહો મળી આવ્યા હતા.
BYCના જણાવ્યા અનુસાર, ૩૦ ઓક્ટોબરના રોજ પાકિસ્તાનના ‘ફ્રન્ટીયર કોર્પ્સ’ (FC)ના જવાનોએ ઈલાહી બક્ષને તેમના ઘરેથી બળજબરીપૂર્વક અપહરણ કરીને ઉઠાવી લીધા હતા, ત્યારબાદ તેમના વિશે કોઈ માહિતી મળી ન હતી. માનવ અધિકાર સંસ્થાએ કહ્યું, “બળજબરીથી ગુમ કરવા અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા બહાર હત્યા કરવી એ જીવન, સ્વતંત્રતા અને માનવ ગરિમાના મૂળભૂત અધિકારોનું ગંભીર ઉલ્લંઘન છે. કોઈ પણ વ્યક્તિનું તેના ઘરેથી અપહરણ ન થવું જોઈએ, તેને ગુપ્ત અટકાયતમાં ન રાખવો જોઈએ કે કાયદાકીય રક્ષણ વિના તેના જીવનનો અંત ન લાવવો જોઈએ. ઈલાહી બક્ષની હત્યાની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ; જવાબદારોને જવાબદાર ઠેરવવા જોઈએ અને તેમના પરિવારને ન્યાય મળવો જોઈએ.”
BYCએ વધુમાં જણાવ્યું કે ૨ ઓક્ટોબરના રોજ પાકિસ્તાન સમર્થિત એક ‘ડેથ સ્ક્વોડ’ (હત્યારા જૂથ)એ મુનીરનું તેમના ઘરેથી અપહરણ કર્યું હતું અને તેમના પરિવારને તેમના ઠેકાણા વિશે કોઈ જાણકારી આપી ન હતી. સંસ્થાએ ઉમેર્યું, “કોઈ પણ વ્યક્તિને તેના ઘરેથી બળજબરીથી લઈ જવી, કાયદાકીય સુરક્ષા વિના અટકાયતમાં રાખવી કે જીવનના અધિકારથી વંચિત રાખવી જોઈએ નહીં. દરેક વ્યક્તિ કાયદેસરની પ્રક્રિયા, કાયદાકીય રક્ષણ અને માનવ ગરિમા તથા સુરક્ષાની મૂળભૂત બાંયધરી મેળવવા માટે હકદાર છે.” આ ક્રૂર હત્યાની નિંદા કરતા BYCએ કહ્યું, “આવી ઘટનાઓ બલૂચિસ્તાનમાં એક ચિંતાજનક પેટર્ન દર્શાવે છે, જ્યાં બળજબરીથી ગુમ કરાયેલી વ્યક્તિઓ બાદમાં મૃત હાલતમાં મળી આવે છે અને તેમની હત્યાને ‘નકલી એન્કાઉન્ટર’ (fake encounters) તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે. આવી કાર્યવાહી પીડિતોને કાયદેસરની પ્રક્રિયાના અધિકારથી વંચિત રાખે છે અને તેમના પરિવારોને સત્ય જાણતા કે ન્યાય મેળવતા અટકાવે છે.” એક અલગ ઘટનામાં, ૨૨ ઓક્ટોબરના રોજ પાસનીના કુલાંચ વિસ્તારમાંથી ૧૭ વર્ષીય વિદ્યાર્થી રયાન ઉલફાતનો ક્ષત-વિક્ષત મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. તે આઠ દિવસથી ગુમ હતો.
બીવાયસી (BYC) એ આરોપ લગાવ્યો છે કે ૧૬ ઓક્ટોબરના રોજ એક ‘ડેથ સ્ક્વોડ’ (હત્યારા જૂથ) દ્વારા રયાનનું તેના ઘરેથી બળજબરીપૂર્વક અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું. માનવ અધિકાર સંગઠને ટિપ્પણી કરી છે કે, “આ ૧૭ વર્ષીય વિદ્યાર્થીની હત્યા બલૂચિસ્તાનમાં મૂળભૂત માનવ અધિકારોના વ્યવસ્થિત ઉલ્લંઘન અંગે ગંભીર ચિંતાઓ ઊભી કરે છે. લોકોને બળજબરીથી ગુમ કરી દેવા, ન્યાયિક પ્રક્રિયા બહાર હત્યાઓ કરવી અને જીવનના અધિકારથી વંચિત રાખવા – આ તમામ માનવ અધિકારોનું ગંભીર ઉલ્લંઘન છે. યુવા વિદ્યાર્થીઓનું રક્ષણ થવું જોઈએ, ન કે તેમને ગુમ કરી દેવા જોઈએ કે હિંસાનો ભોગ બનાવવા જોઈએ. રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકારના ધોરણો હેઠળ, તેમના જીવન, ગરિમા અને મૂળભૂત સ્વતંત્રતાઓનું સન્માન થવું જોઈએ અને તેનું રક્ષણ થવું જોઈએ.” બીવાયસીએ આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર સંગઠનો, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને વૈશ્વિક સમુદાયને અપીલ કરી છે કે તેઓ બલૂચિસ્તાનમાં થઈ રહેલી ગેરકાયદેસર હત્યાઓ અને ત્યાંની કથળતી જતી માનવ અધિકારની સ્થિતિની તાત્કાલિક નોંધ લે.




