Bangladesh: ભારતે બાંગ્લાદેશમાં બીએનપી (BNP) નેતૃત્વવાળી સરકાર સમક્ષ શેખ હસીનાની વાપસી માટે બે શરતો મૂકી છે. ભારતનો આગ્રહ છે કે બાંગ્લાદેશી લશ્કરે તેમની વાપસીની પ્રક્રિયામાં સહયોગ આપવો જોઈએ અને તેમને ન્યાયપૂર્ણ સુનાવણી (fair trial) મળે તેની મજબૂત ખાતરી મળવી જોઈએ. ભારતે બાંગ્લાદેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાની વાપસી અંગે બે શરતો રજૂ કરી છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ભારત ઈચ્છે છે કે બાંગ્લાદેશી લશ્કર તેમની વાપસીની જવાબદારી સંભાળે અને ખાતરી આપે કે તેમને ન્યાયપૂર્ણ સુનાવણી મળે. આ શરતો બાંગ્લાદેશમાં બીએનપી (BNP) નેતૃત્વવાળી સરકાર સમક્ષ મૂકવામાં આવી છે. જોકે, આ શરતોની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી. બીબીસી બાંગ્લાના એક અહેવાલ મુજબ, ભારત હસીનાની વાપસીને લઈને બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવને ઉકેલવાનો માર્ગ શોધી રહ્યું છે. શુક્રવારે, ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે પ્રત્યાર્પણ (extradition) એ કાયદાકીય બાબત છે અને તેને કાયદા અનુસાર જ હાથ ધરવામાં આવશે.
ભારતની પ્રથમ શરત શું છે?
ભારત ઈચ્છે છે કે શેખ હસીનાને પાછા લાવવાની જવાબદારી બાંગ્લાદેશી લશ્કર સંભાળે. આ માટે, બાંગ્લાદેશી લશ્કરે દિલ્હીમાં એક લશ્કરી વિમાન મોકલવું પડશે, જે હસીનાને ઢાકા લઈ જશે. વૈકલ્પિક રીતે, લશ્કર ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદ પર કોઈ નિર્ધારિત સ્થળે તેમનો કબજો લઈ શકે છે. ઓગસ્ટ ૨૦૨૪માં સત્તા પરથી હટાવવામાં આવ્યા બાદ, હસીના બાંગ્લાદેશ છોડીને ભારત આવી ગયા હતા—તે સમયે પણ તેમણે લશ્કરી વિમાન દ્વારા જ મુસાફરી કરી હતી.
બીજી શરત: ન્યાયપૂર્ણ સુનાવણી
ભારતની બીજી શરત હસીનાના કાયદાકીય રક્ષણ સાથે સંબંધિત છે. ભારત અપેક્ષા રાખે છે કે બાંગ્લાદેશ સરકાર ખાતરી આપે કે તેમને કોઈપણ સંભવિત મૃત્યુદંડની સજા સામે અપીલ કરવાનો અધિકાર મળે. વધુમાં, ભારત જુલાઈ ૨૦૨૪માં વિરોધ પ્રદર્શનકારીઓના મૃત્યુ સાથે સંકળાયેલા કેસોમાં ફરીથી સુનાવણી (retrial) થાય તેવું ઈચ્છે છે. ભારત ભારપૂર્વક કહે છે કે હસીનાને કાયદાકીય માળખામાં રહીને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની સંપૂર્ણ તક મળવી જોઈએ. નવેમ્બર ૨૦૨૫માં, બાંગ્લાદેશની એક અદાલતે હસીનાને તેમની ગેરહાજરીમાં (in absentia) મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવી હતી. વિદ્યાર્થીઓના નેતૃત્વ હેઠળના આંદોલન દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓ પર કરવામાં આવેલી કડક કાર્યવાહીને લઈને તેમના પર ગંભીર આરોપો છે.