petrol: ઈરાનમાં પેટ્રોલના ભાવમાં વધારો: ૧૫% ગ્રાહકો પર સીધી અસર; મોંઘવારી વચ્ચે ચિંતામાં વધારો; આ બોજ કોણ સહન કરશે?
petrol: મંગળવારે સવારે, ઈરાને નિર્ધારિત માસિક ક્વોટા કરતાં વધુ પેટ્રોલ ખરીદનારાઓ માટે પેટ્રોલના ભાવ બમણા કરી દીધા. સરકારનું કહેવું છે કે વર્તમાન સંજોગોને જોતા આ પગલું જરૂરી છે અને તેણે વધારાની આવક પરિવારોને વહેંચવાનું વચન આપ્યું છે. જોકે, દેશ પહેલેથી જ લગભગ ૬૭% ના વાર્ષિક ફુગાવાના દર, નબળા ચલણ અને ઘટતી જતી ખરીદશક્તિ જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોને આશંકા છે કે આ ભાવવધારાની અસર પરિવહન અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ખર્ચ પર પડશે, જ્યારે સામાન્ય જનતાને ચિંતા છે કે તેનાથી મોંઘવારી વધુ વધશે. ડિસેમ્બર પછી પેટ્રોલના ભાવમાં આ બીજો વધારો છે.
મોંઘા પેટ્રોલને કારણે વધતી મોંઘવારીની આશંકા
ઈરાનમાં પેટ્રોલના ભાવમાં વધારો હંમેશા સંવેદનશીલ મુદ્દો રહ્યો છે, જેનાથી ઘણીવાર મોંઘવારીનું દબાણ વધવાની ચિંતા ઊભી થાય છે. ૨૦૧૯માં થયેલા આવા જ ભાવવધારાને કારણે દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા, જેમાં સરકારી કાર્યવાહી દરમિયાન ૩૦૦થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હોવાના અહેવાલ હતા. પોતાની જાહેરાતમાં, સરકારે અમેરિકા સાથેના તણાવનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કર્યા વિના “વર્તમાન સંજોગો”નો હવાલો આપ્યો અને જણાવ્યું કે ભાવવધારાથી થતી વધારાની આવક પરિવારોને વહેંચવામાં આવશે.
૧૧૦-લિટરના ક્વોટા પછી બમણો ભાવ
નવી વ્યવસ્થા હેઠળ, જે ગ્રાહકો ૧૧૦ લિટર (૨૯ ગેલન)ના નિર્ધારિત માસિક ક્વોટા કરતાં વધુ પેટ્રોલ ખરીદશે, તેમણે હવે પ્રતિ લિટર ૧,૦૦,૦૦૦ રિયાલ (આશરે ૭ સેન્ટ) ચૂકવવા પડશે. આ દર ડિસેમ્બરથી અમલમાં રહેલા ભાવ કરતાં બમણો છે.
વિશ્વમાં સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ હોવા છતાં દબાણ વધ્યું
જોકે ઈરાનમાં પેટ્રોલના ભાવ વિશ્વમાં સૌથી ઓછા સ્તરે છે, તેમ છતાં આ ભાવવધારો દેશની ૯ કરોડ (૯૦ મિલિયન)થી વધુની વસ્તીના નોંધપાત્ર હિસ્સા માટે દૈનિક ખર્ચનો બોજ વધારી શકે છે. દેશનું ચલણ પહેલેથી જ રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે પહોંચી રહ્યું છે અને લોકોની ખરીદશક્તિ સતત નબળી પડી રહી છે. સોમવારે, યુએસ ડોલર ૨.૨૨ મિલિયન રિયાલના ભાવે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. સરકારી માલિકીની તેલ વિતરણ કંપનીના સીઈઓ કેરામત વેઈસ કરામીએ સોમવારે જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલના નવા દરોની અસર લગભગ ૧૫ ટકા ગ્રાહકો પર પડશે; રાજ્યની સમાચાર સંસ્થા IRNAએ આ માહિતી આપી હતી.
ઓગસ્ટમાં પેટ્રોલનો વપરાશ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યો
સીઈઓએ નોંધ્યું હતું કે ઓગસ્ટમાં પેટ્રોલનો વપરાશ વધીને દૈનિક ૧૪૫ મિલિયન લિટર (૩૮ મિલિયન ગેલન) થયો હતો, જે એક રેકોર્ડ સ્તર છે. તેની સામે, દેશની સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા દૈનિક ૧૨૨ મિલિયન લિટર છે. માંગ અને સ્થાનિક ઉત્પાદન વચ્ચેના આ તફાવતને આયાત દ્વારા પૂરો કરવામાં આવે છે.