gas: ‘ઈરાન સામે યુદ્ધ જીત્યા પછી તેલના ભાવ ઘટશે’: ટ્રમ્પે કહ્યું કે ગેસનો ભાવ $2થી ઓછો થશે; એર્દોગને ઈઝરાયેલને કેવી રીતે ભીંસમાં લીધું?

gas: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નિવેદન આપ્યું છે કે ઈરાન સાથેના યુદ્ધમાં અમેરિકાની જીત બાદ તેલના ભાવમાં ભારે ઘટાડો થશે. સોમવારે તેમના ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (Truth Social) એકાઉન્ટ પર લખતા, ટ્રમ્પે જીત પછી તેલના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડાની આગાહી કરી હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ગેસના ભાવ શરૂઆતમાં $3 પ્રતિ ગેલન સુધી ઘટી શકે છે અને અંતે $2 પ્રતિ ગેલનથી નીચે આવી શકે છે. ટ્રમ્પે એ વાતનો પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે અમેરિકા ઈરાનને પરમાણુ હથિયારો મેળવવા દેશે નહીં.

ઈરાને અમેરિકાને કઈ ચેતવણી આપી?
ઈરાનની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાગેર ઘાલીબાફે ઈરાનની ઊર્જા સુવિધાઓને નિશાન બનાવીને કોઈ પણ પગલું ભરવા સામે અમેરિકાને ચેતવણી આપી હતી. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે ઈરાનનું તેલ અને ગેસ ઉત્પાદનનું માળખું વિશાળ છે, જેના કારણે તેની સુરક્ષા એક જટિલ પડકાર છે. ઘાલીબાફે કહ્યું, “જો તમે અમારી સંપત્તિ પર હુમલો કરશો, તો વળતો હુમલો કરવામાં આવશે. અમે આ અગાઉ સાબિત કરી ચૂક્યા છીએ. બસ એવા સૈન્ય મથકોને પૂછી જુઓ જે હવે કાર્યરત નથી.” આ નિવેદન ઈરાની તેલ ટેન્કરોને નિશાન બનાવવાની અમેરિકી અધિકારીઓની ધમકીઓ વચ્ચે આવ્યું છે.

ઈરાની તેલ ટેન્કરો અંગે અમેરિકાએ શું કહ્યું?
અમેરિકાના સંરક્ષણ મંત્રી પીટ હેગસેથે જાહેર કર્યું કે જો ઈરાન અમેરિકી જહાજો પર હુમલો કરશે, તો અમેરિકા તેના તેલ ટેન્કરોનો નાશ કરશે. તેમણે દાવો કર્યો કે ઈરાન પાસે ન તો કાર્યરત નૌકાદળ છે કે ન તો વાયુસેના. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે (CENTCOM) એક વીડિયો પણ જાહેર કર્યો જેમાં ઈરાનના ત્રણ ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કરો પર હુમલો થતો જોવા મળ્યો હતો. કમાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેન્કરો અબજો ડોલરના એવા નેટવર્કનો ભાગ હતા જે ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ અને તેના પ્રાદેશિક સહયોગીઓને ભંડોળ પૂરું પાડે છે. CENTCOM કમાન્ડર એડમિરલ બ્રાડ કૂપરે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકી જહાજો પરના કોઈપણ હુમલાના પરિણામે ઈરાનના તેલ પુરવઠા પર ભારે આર્થિક બોજ નાખવામાં આવશે.

તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ એર્દોગને યુદ્ધ માટે કોને જવાબદાર ઠેરવ્યા?
દરમિયાન, તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને ઈઝરાયેલ પર મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષ ભડકાવવાનો અને શાંતિના પ્રયાસોને જાણીજોઈને નબળા પાડવાનો આરોપ મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે ઈઝરાયેલની કાર્યવાહીને કારણે જૂનમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલો 14-મુદ્દાનો ઈસ્લામાબાદ કરાર ખોરવાઈ ગયો હતો. એર્દોગને ટિપ્પણી કરી હતી કે માત્ર ઈરાન અને ખાડી દેશો જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ આ યુદ્ધની કિંમત ચૂકવી રહ્યું છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જ્યાં સુધી શાંતિને ખતરો ગણતી માનસિકતા બદલાય નહીં ત્યાં સુધી આ ક્ષેત્રમાં કટોકટીનો અંત આવશે નહીં. કરારમાં લશ્કરી કાર્યવાહી બંધ કરવી, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી વાણિજ્યિક જહાજોનો સુરક્ષિત માર્ગ સુનિશ્ચિત કરવો, પ્રતિબંધોમાં રાહત આપવી અને ઓછામાં ઓછા $300 બિલિયનના મૂલ્યના ઇરાન માટે યુએસ સમર્થિત આર્થિક વિકાસ કાર્યક્રમ લાગુ કરવા જેવી જોગવાઈઓ શામેલ હતી.

ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન નેતન્યાહૂનું વલણ શું છે?

ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ જણાવ્યું હતું કે ઇરાની સરકારનો અંત નજીક છે. તેમણે ઇરાની શાસનને નબળું અને તેના અસ્તિત્વ માટે સંઘર્ષ કરી રહેલ ગણાવ્યું હતું. નેતન્યાહૂએ એ પણ પુષ્ટિ આપી હતી કે ઇઝરાયલ પોતાનો બચાવ કરવા અને તેના દુશ્મનો પર હુમલો કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. તેમણે વિરોધીઓને ચેતવણી આપી હતી, “અમારી કસોટી કરવાનો પ્રયાસ કરશો નહીં.” નેતન્યાહૂએ જાહેર કર્યું કે ઇરાની શાસનને ઉથલાવી પાડવું એ પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય છે જે હજુ સુધી પ્રાપ્ત થવાનો બાકી છે, અને આમ કરવાથી મધ્ય પૂર્વનો ચહેરો અને તેના લોકોના ઇતિહાસ કાયમ માટે બદલાઈ જશે.