netanyahu: ઇઝરાયેલના રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હરઝોગે શનિવારે રાત્રે જાહેરાત કરી કે, ૨૭ ઓક્ટોબરે યોજાયેલી ચૂંટણી બાદ, તેઓ વિરોધ પક્ષના ઉમેદવાર ગાડી આઈઝેનકોટને ગઠબંધન સરકાર રચવાની પ્રથમ તક આપી રહ્યા છે. ઇઝરાયેલમાં એક મોટા રાજકીય વળાંક રૂપે, ૨૭ ઓક્ટોબરના ચૂંટણી પરિણામોમાં કોઈ પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી ન મળતા (હંગ પાર્લામેન્ટની સ્થિતિ સર્જાતા), રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હરઝોગે વિરોધ પક્ષના નેતા આઈઝેનકોટને સરકાર રચવાની જવાબદારી સોંપી છે. ભૂતપૂર્વ લશ્કરી વડા અને વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂના મુખ્ય હરીફ એવા આઈઝેનકોટને હવે ગઠબંધન તૈયાર કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. આ પગલું તેમને ઇઝરાયેલના સૌથી લાંબા સમય સુધી વડાપ્રધાન રહેલા નેતન્યાહૂને સત્તા પરથી હટાવવાની શક્યતાની એક ડગલું નજીક લઈ જાય છે.

તેમની પાસે ગઠબંધન રચવા માટે છ અઠવાડિયા સુધીનો સમય છે. આ એક અત્યંત પડકારજનક કાર્ય છે, કારણ કે દેશ અત્યારે ગંભીર આંતરિક વિભાજનોનો સામનો કરી રહ્યો છે અને ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ના રોજ હમાસના હુમલા બાદથી ગાઝા તથા અન્ય પ્રદેશોમાં સંઘર્ષમાં ફસાયેલો છે.

આઈઝેનકોટને નવી સરકાર રચવાની જવાબદારી સોંપાઈ
આ અઠવાડિયે રાષ્ટ્રપતિ સાથેની ચર્ચાઓ દરમિયાન, ઇઝરાયેલના મુખ્ય રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓએ નવી સરકાર રચવાની જવાબદારી આઈઝેનકોટને સોંપવાનું સૂચન કર્યું હતું. જોકે, સંસદમાં બહુમતી મેળવવી એ હજુ પણ મુશ્કેલ કાર્ય છે. ગયા મહિને યોજાયેલી ચૂંટણીમાં, નેતન્યાહૂ અને તેમના સાથી પક્ષોએ સંસદમાં બહુમતી ગુમાવી દીધી હતી, પરંતુ આઈઝેનકોટના નેતૃત્વ હેઠળના જૂથને પણ બહુમતી મળી ન હતી. દરમિયાન, આરબ પક્ષોએ ઐતિહાસિક સફળતા મેળવી છે, જેનાથી તેઓ ‘કિંગમેકર’ (સત્તા નક્કી કરનાર નિર્ણાયક પરિબળ) બની શકે છે—જોકે રાજકીય પરિસ્થિતિ અત્યંત જટિલ બની રહી છે.

રાષ્ટ્રીય એકતા સરકારની માંગ
ઇઝરાયેલના ઇતિહાસમાં, માત્ર એક જ વાર કોઈ આરબ પક્ષ ગઠબંધન સરકારનો ભાગ બન્યો છે. ગાઝામાં ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષને જોતા, આવું ગઠબંધન રચવું આઈઝેનકોટ માટે અત્યંત વિવાદાસ્પદ સાબિત થઈ શકે છે. નેતન્યાહૂએ આઈઝેનકોટ અને આરબ પક્ષો વચ્ચે કોઈપણ પ્રકારનું ગઠબંધન થતું અટકાવવા માટે અભિયાન શરૂ કર્યું છે; આ પ્રક્રિયામાં તેમણે—કોઈપણ પુરાવા આપ્યા વિના—એવો દાવો પણ કર્યો છે કે આરબ પક્ષોએ ચૂંટણી “ચોરી” લીધી છે. હરઝોગની જાહેરાત પહેલાં જ, નેતન્યાહૂએ એક વિડિયો નિવેદન જારી કરીને ‘રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર’ રચવાની હાકલ કરી હતી.

સરકારની રચના ઉતાવળમાં ન થવી જોઈએ. તેમણે એવી સરકારની ઉતાવળી શપથવિધિ સામે ચેતવણી આપી છે, જેમાં આતંકવાદીઓને સમર્થન આપનારા લોકોનો સમાવેશ થાય છે—આ એક એવી લાક્ષણિકતા છે જેનો ઉપયોગ તેઓ વારંવાર આરબ-નેતૃત્વવાળા પક્ષો માટે કરે છે. નેતન્યાહુ અને તેમના સાથીઓએ વારંવાર આરબ-નેતૃત્વવાળા પક્ષોને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો ગણાવ્યા છે. બીજી તરફ, આઈઝેનકોટે તેમની સાથે કામ કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે, જોકે તે અમુક શરતોને આધીન છે—જેમાં હમાસને આતંકવાદી સંગઠન તરીકે સ્વીકારવું અને તેના સંપૂર્ણ ખાતમા માટેની પ્રતિબદ્ધતાનો સમાવેશ થાય છે.