gyanesh kumar: ચૂંટણી પંચમાં SIR (મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સમીક્ષા – Special Intensive Revision) અંગેના આંતરિક મતભેદોના અહેવાલો બાદ વિવાદ વકર્યો હતો. જોકે, આગામી ૩૬ કલાકમાં ત્રણ મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ બની: ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોની બેઠક, ECI (ભારતીય ચૂંટણી પંચ) દ્વારા જારી કરાયેલ સ્પષ્ટતા અને ચૂંટણી પંચ માટે સમર્થનનું પ્રદર્શન.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને લઈને ચૂંટણી પંચમાં આંતરિક મતભેદોના અહેવાલોએ છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં રાજકીય માહોલ ગરમાવ્યો છે. ૨૩ સપ્ટેમ્બરે સામે આવેલા એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા દસ મહિનામાં પંચના અનેક નિર્ણયો સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ, બંને કમિશનરોએ SIR—એટલે કે મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સમીક્ષા—ને લગતા નિર્ણયો અંગે ઓછામાં ઓછી ૧૪ વખત પોતાના વાંધા નોંધાવ્યા હતા.
આ ખુલાસાઓ બાદ, વિરોધ પક્ષોએ જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની, આ બાબતની તપાસ કરવાની અને SIR પ્રક્રિયા અટકાવવાની માંગણીઓ તેજ કરી હતી. કોંગ્રેસ સહિતના અનેક વિપક્ષી નેતાઓએ તો તેમની સામે મહાભિયોગ જેવી કાર્યવાહી શરૂ કરવાની વાત પણ કરી હતી. જોકે, ત્યારબાદ પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ ગઈ. ૨૬ સપ્ટેમ્બરે જ્ઞાનેશ કુમાર, સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશી વચ્ચે સંયુક્ત બેઠક યોજાઈ હતી. વિવાદ સામે આવ્યા બાદ ત્રણેય કમિશનરોની આ પ્રથમ જાહેર સ્વીકૃત સંયુક્ત બેઠક હતી.
૩૬ કલાકમાં જ વિવાદનું ચિત્ર બદલાઈ ગયું.
બેઠક બાદ, ચૂંટણી પંચે SIR અને તેની કામગીરીના વિવિધ પાસાઓ અંગે સ્પષ્ટતાઓ જારી કરી અને ત્રણેય કમિશનરોની સાથેની તસવીર જાહેર કરવામાં આવી. બીજા દિવસે, ભાજપે ચૂંટણી પંચ અને જ્ઞાનેશ કુમારના સમર્થનમાં પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરવા માટે ૧૨ મુખ્યમંત્રીઓને મેદાનમાં ઉતાર્યા. સાથે જ, અદાલતોમાં એવી ઘટનાઓ બની જેનાથી જ્ઞાનેશ કુમારને લગતા મુદ્દાઓ પર તાત્કાલિક રાહત મેળવવાના પ્રયાસો મર્યાદિત થઈ ગયા. આમ, લગભગ ૩૬ કલાકના ગાળામાં, ચાલુ વિવાદ વચ્ચે ત્રણ અલગ-અલગ મોરચે—ન્યાયતંત્ર, રાજકીય ક્ષેત્ર અને સ્વયં ચૂંટણી પંચ—ઘટનાક્રમ આગળ વધ્યો.
આ ૩૬ કલાક દરમિયાન શું બન્યું? અદાલત: જ્ઞાનેશ કુમાર સંબંધિત અરજી પર બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી.
સુપ્રીમ કોર્ટ: બંગાળ SIR અને પેટા-ચૂંટણીઓ સંબંધિત અરજી પર તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપનો મુદ્દો.
રાજકારણ: ભાજપના ૧૨ મુખ્યમંત્રીઓએ ચૂંટણી પંચના સમર્થનમાં નિવેદનો આપ્યા.
ECI બેઠક: ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરો ૨૬ સપ્ટેમ્બરે મળ્યા.
SIR અંગે સ્પષ્ટતા: બેઠક બાદ, પંચે વિવિધ મુદ્દાઓ પર પોતાનું વલણ રજૂ કર્યું.




