sleep: શું ઊંઘમાં લાળ ટપકવી સામાન્ય છે, કે પછી તે કોઈ આંતરિક તબીબી સમસ્યાનું સંકેત છે? તેની પાછળનું સાચું કારણ જાણો.
sleep: ઊંઘ દરમિયાન લાળ ટપકવી—અથવા જાગ્યા પછી ઓશીકા પર લાળના નિશાન જોવા મળવા—એ ખૂબ સામાન્ય બાબત છે; મોટાભાગના લોકોએ ક્યારેક ને ક્યારેક આ અનુભવ કર્યો જ હશે. જોકે, ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે શું આ સામાન્ય છે કે પછી કોઈ ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાનું લક્ષણ હોઈ શકે છે.
ડોક્ટરો શું કહે છે?
જાગ્યા પછી ઓશીકા પર લાળ જોવા મળે તો સામાન્ય રીતે ચિંતા કરવાની જરૂર હોતી નથી. આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે ઊંઘ દરમિયાન મોંમાંથી લાળ બહાર નીકળી જાય છે—ખાસ કરીને જ્યારે વ્યક્તિ પડખે ફરીને કે પેટના બળે સૂતી હોય. તેમ છતાં, વધુ પડતી લાળ ટપકવી એ ક્યારેક કોઈ આંતરિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે. ઊંઘમાં મોં વાટે શ્વાસ લેવો એ તેનું એક મુખ્ય કારણ છે; નાક બંધ હોવું (નેઝલ કન્જેશન), એલર્જી, નાકના પડદામાં ખામી (ડેવિએટેડ નેઝલ સેપ્ટમ) અથવા એડેનોઇડ્સ (નાકની પાછળના ભાગમાં આવેલી ગ્રંથિઓ) વધી જવી જેવી સમસ્યાઓ નાક દ્વારા થતા સામાન્ય શ્વાસ પ્રવાહમાં અવરોધ ઊભો કરે છે, જેના કારણે વ્યક્તિએ મોં વાટે શ્વાસ લેવો પડે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, ટોન્સિલ વધી જવા અથવા ‘ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ સ્લીપ એપનિયા’ (ઊંઘમાં શ્વાસ અટકી જવાની સમસ્યા) પણ આ માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, ગળવામાં તકલીફ, ચેતાતંત્રને લગતી સમસ્યાઓ અથવા અમુક દવાઓના સેવનને કારણે પણ લાળ ટપકી શકે છે.
જો તમને ક્યારેક જ ઓશીકા પર લાળ જોવા મળતી હોય અને અન્ય કોઈ લક્ષણો ન હોય, તો ઊંઘની સારી આદતો અપનાવવી, નાકની એલર્જીનું નિયંત્રણ કરવું અને બંધ નાકની સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવો મદદરૂપ થઈ શકે છે. પૂરતું પાણી પીવું અને મોંની સ્વચ્છતા જાળવવી પણ ફાયદાકારક છે. જોકે, એ નોંધવું જરૂરી છે કે માત્ર પાણીનું પ્રમાણ વધારવાથી જ લાળ ટપકવાની સમસ્યા ઉકેલાઈ જશે તેવું જરૂરી નથી. ડોક્ટરને ક્યારે મળવું?
જો કોઈ વ્યક્તિને સતત અને વધુ પડતી લાળ ટપકવાની સમસ્યા હોય, અને તેની સાથે નસકોરાં બોલવા, ઊંઘમાં શ્વાસ અટકી જવો, વારંવાર ગૂંગળામણ થવી, ગળવામાં તકલીફ પડવી અથવા નાક સતત બંધ રહેવું જેવા લક્ષણો જોવા મળે, તો તેમણે ENT (કાન, નાક અને ગળાના) નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ. તપાસ દ્વારા જાણી શકાય છે કે આ સમસ્યા નાકમાં અવરોધ, ટોન્સિલ વધી જવા કે ઊંઘ સંબંધિત શ્વાસની કોઈ વિકૃતિને કારણે છે કે કેમ. સતત લાળ ટપકતી હોય તો તેને માત્ર ઊંઘની એક સામાન્ય આદત ગણીને અવગણવી જોઈએ નહીં.