amitabh bachchan: દિલ્હી હાઈકોર્ટે અભિનેતાની તસવીરો અને અવાજના અનધિકૃત ઉપયોગ પર કાયમી પ્રતિબંધ મૂક્યો

amitabh bachchan: અમિતાભ બચ્ચનના ‘પર્સનાલિટી રાઈટ્સ’ (વ્યક્તિત્વ અધિકારો) ના રક્ષણ અંગેના કેસમાં એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આવ્યો છે, જેમાં ‘બિગ બી’ની જીત થઈ છે. સમાચાર એજન્સી ANI અનુસાર, દિલ્હી હાઈકોર્ટે તેમના પક્ષમાં અંતિમ આદેશ જારી કરીને તેમના વ્યક્તિત્વ અધિકારોને સુરક્ષિત કર્યા છે. કોર્ટે અભિનેતાની તસવીરો, અવાજ અથવા તેમના વ્યક્તિત્વ સાથે જોડાયેલી અન્ય કોઈપણ બાબતોના અનધિકૃત ઉપયોગ પર કાયમી પ્રતિબંધ (permanent injunction) લાદ્યો છે.

અમિતાભ બચ્ચને ૨૦૨૨માં અરજી દાખલ કરી હતી
ન્યાયમૂર્તિ પુરુષેન્દ્ર કુમાર કૌરવે અમિતાભ બચ્ચનના વ્યક્તિત્વ અધિકારોના કથિત અનધિકૃત વ્યાપારી શોષણ અંગે આ ચુકાદો આપ્યો છે. આ સાથે જ તે કાનૂની કાર્યવાહીનો અંત આવ્યો છે, જે નવેમ્બર ૨૦૨૨માં કોર્ટ દ્વારા એકપક્ષીય વચગાળાનો આદેશ (ex-parte interim injunction) આપવામાં આવ્યા બાદ શરૂ થઈ હતી. અમિતાભ બચ્ચને ૨૦૨૨માં આ અરજી દાખલ કરી હતી, અને હવે કોર્ટે તે અગાઉના વચગાળાના આદેશને કાયમી સ્વરૂપ આપ્યું છે.

‘બિગ બી’ના વ્યક્તિત્વ સાથે જોડાયેલી બાબતોના અનધિકૃત ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ
દિલ્હી હાઈકોર્ટે અવલોકન કર્યું કે કોઈ વ્યક્તિની ઓળખના વ્યાપારી ઉપયોગને નિયંત્રિત કરવાના અધિકારને “રાઈટ ઓફ પબ્લિસિટી” (પ્રસિદ્ધિનો અધિકાર) કહેવામાં આવે છે. કોર્ટે વધુમાં નોંધ્યું કે અમિતાભ બચ્ચનના નામ અને તસવીરોનો ઉપયોગ તેમની સંમતિ વિના વ્યાપારી લાભ માટે કરવામાં આવ્યો હતો, જે એવી છાપ ઊભી કરતું હતું કે જાણે તેઓ પોતે તેનું સમર્થન (endorsement) કરી રહ્યા હોય. તેમના પક્ષમાં આવેલા આ ચુકાદા બાદ, હવે કોઈ પણ વ્યક્તિ કે સંસ્થા નફા માટે અભિનેતાની લોકપ્રિયતાનો લાભ લેવા તેમની તસવીરો કે અવાજનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં.

ભવિષ્યમાં થતા દુરુપયોગ સામે ખાતરી આપવામાં આવી
આ કેસ અમિતાભ બચ્ચનના વ્યક્તિત્વના વિવિધ પ્લેટફોર્મ્સ પર અને અનેક ઉત્પાદનોના સંદર્ભમાં થયેલા કથિત દુરુપયોગને પગલે શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં ‘અમિતાભ બચ્ચન વિડિયો કોલ’ નામની મોબાઈલ એપ્લિકેશન, ‘કૌન બનેગા કરોડપતિ’ લોટરીના નામે મોકલવામાં આવતા સંદેશાઓ, તેમનો ફોટો ધરાવતું સામાન્ય જ્ઞાન (GK) ક્વિઝ પુસ્તક, ટી-શર્ટ, પોસ્ટર્સ અને તેમની ઓળખ સાથે જોડાયેલા ડોમેન નામોનો સમાવેશ થાય છે. આ કેસમાં સામેલ ચાર વ્યક્તિઓએ બચ્ચન સાથે સમાધાન કર્યું છે; તેઓ અનધિકૃત ઉપયોગ સાથે સંબંધિત સામગ્રી હટાવવા માટે સંમત થયા છે અને ભવિષ્યમાં આવી પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેવાની ખાતરી આપી છે. આ ઉપરાંત, આર્થિક નુકસાન ભરપાઈ (financial damages) અંગે પણ સમજૂતી કરવામાં આવી છે. અન્ય ચાર વ્યક્તિઓએ કોર્ટમાં કોઈ જવાબ દાખલ કર્યો ન હતો. પરિણામે, અદાલતે તેમની વિરુદ્ધ પણ ચુકાદો આપ્યો.

શું અમિતાભ બચ્ચન કાનૂની કાર્યવાહી કરશે?
હવે પછી, જે કોઈ વ્યક્તિ અભિનેતાના વ્યક્તિત્વ સાથે સંકળાયેલા લક્ષણોનો પરવાનગી વિના ઉપયોગ કરશે, તેની સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. અદાલતના આ આદેશથી અમિતાભ બચ્ચનને ભવિષ્યમાં જો અનધિકૃત ઉપયોગનો કોઈ નવો કિસ્સો સામે આવે, તો નવી કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરવાની છૂટ મળે છે.