Inflation: શું હવામાન અને યુદ્ધ ફરી ફુગાવો વધારશે? વૈશ્વિક ખાદ્ય ભાવ ત્રણ વર્ષના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચશે

Inflation: પ્રતિકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓ અને ગલ્ફ અને કાળા સમુદ્રના પ્રદેશોમાં સંઘર્ષોએ વૈશ્વિક ફુગાવાના દબાણને વધારી દીધું છે. યુએનના ફૂડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઇઝેશન (FAO) અનુસાર, જુલાઈ 2026 માં વૈશ્વિક ખાદ્ય ભાવો વધીને ત્રણ વર્ષમાં સૌથી વધુ સ્તરે પહોંચ્યા. FAO ફૂડ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ ગયા મહિને સરેરાશ 131.1 પોઇન્ટ હતો – જાન્યુઆરી 2023 પછીનો સૌથી ઉચ્ચ સ્તર – જૂનમાં 130.3 પોઇન્ટ હતો.

સંગઠનના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રીએ ચેતવણી આપી હતી કે વિશ્વ ફરી એકવાર પરિબળોના સંયોજનને કારણે ઉચ્ચ ખાદ્ય ફુગાવાનો સામનો કરી શકે છે: ઈરાન અને યુક્રેનને લગતા સંઘર્ષો, અને અલ નીનોની અસર, જે ખર્ચમાં વધારો કરી રહી છે અને પાકની ઉપજ ઘટાડી રહી છે. એક ખાસ ચિંતા FAO અનાજ ભાવ સૂચકાંકમાં માસિક 3.4 ટકાનો વધારો છે, જેણે ખાદ્ય ભાવોમાં વધારાને વેગ આપ્યો છે. ઘઉંના ભાવમાં પણ 5.8 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો; આ વધારો કાળા સમુદ્રની નિકાસમાં વિક્ષેપો અને મુખ્ય ઉત્પાદક પ્રદેશોમાં ગરમી સંબંધિત પાકને થયેલા નુકસાનને કારણે છે, જેના કારણે બજારની ચિંતા વધી રહી છે.

વનસ્પતિ તેલ અને ખાંડના ભાવમાં વધારો
વિશ્વભરમાં વનસ્પતિ તેલ અને ખાંડના ભાવમાં પણ તીવ્ર વધારો થયો છે. FAO અનુસાર, જુલાઈમાં વનસ્પતિ તેલ સૂચકાંક બે ટકા વધીને ચાર વર્ષના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો – જૂન 2022 પછી જોવા મળેલ સ્તર.

ઈરાન સાથેના સંઘર્ષ અને બાયોડીઝલની મજબૂત માંગને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવે પામ અને સોયા તેલના ભાવમાં વધારો કર્યો છે.

યુરોપ અને એશિયામાં હવામાન સંબંધિત ચિંતાઓ અને બ્રાઝિલમાં ઇથેનોલની માંગમાં વધારો થવાની અપેક્ષાઓને કારણે ખાંડના ભાવમાં 5.6 ટકાનો વધારો થયો છે.

જોકે, જૂનમાં જોવા મળેલા રેકોર્ડ સ્તરથી માંસના ભાવમાં 2.8 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. સામાન્ય માણસનું ભોજન 9% સુધી મોંઘુ થયું
ડુંગળી, ખાદ્ય તેલ અને LPGના ભાવમાં વધારાને કારણે, જુલાઈ 2026 માં સામાન્ય માણસના ભોજનનો ખર્ચ વાર્ષિક ધોરણે 9% સુધી વધ્યો. CRISIL ઇન્ટેલિજન્સના ‘રોટી-રાઇસ-રેટ’ રિપોર્ટ અનુસાર, શાકાહારી ભોજનનો ખર્ચ ગયા મહિને લગભગ 4% વધીને ₹29.1 પર પહોંચી ગયો, જે જુલાઈ 2025 માં ₹28.1 હતો. દરમિયાન, માંસાહારી ભોજનનો ભાવ 9% વધીને ₹58.3 પર પહોંચ્યો, જે અગાઉ ₹53.5 હતો.

માર્ચ અને એપ્રિલ દરમિયાન મહારાષ્ટ્રમાં કમોસમી વરસાદથી ડુંગળીના પાકને નુકસાન થયું, જેના કારણે ભાવ વાર્ષિક ધોરણે 20% વધ્યા. ખાદ્ય તેલ અને LPGના ભાવમાં પણ અનુક્રમે 11% અને 10% નો વધારો નોંધાયો. જોકે, બટાકા અને ટામેટાંના ભાવમાં ઘટાડો થવાથી થોડી રાહત મળી – અનુક્રમે 12% અને 2% ઘટાડો.
માંસાહારી ભોજનની વધતી કિંમતમાં ચિકનનો મુખ્ય ફાળો હતો, જેની કિંમત વાર્ષિક ધોરણે 14% વધી રહી છે. માંસાહારી ભોજનના કુલ ખર્ચમાં ચિકનનો હિસ્સો આશરે 50% છે.