share market: કાચા તેલના ઊંચા ભાવ અને અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારાને કારણે, ભારતીય શેરબજારના મુખ્ય સૂચકાંકો સતત પાંચમા સત્રમાં ઘટાડા સાથે ખુલ્યા હતા. સોમવારે બજાર ખુલ્યાની થોડી જ મિનિટોમાં, નિફ્ટી 50 (Nifty 50) સૂચકાંક 22,524 પર ખુલ્યો અને ઘટીને 22,387 ના નીચલા સ્તરે પહોંચ્યો, જ્યારે BSE સેન્સેક્સ (Sensex) 72,990 પર ખુલ્યો અને ઘટીને 72,514 ના સ્તરે આવી ગયો. જોકે, નીચા સ્તરેથી ખરીદી (bottom-fishing) થવાને કારણે બંને સૂચકાંકોમાં મજબૂત રિકવરી જોવા મળી હતી. આ ઘટાડા દરમિયાન, સવારના સત્રમાં NSE પર રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શેર ઘટીને 1,174.50 રૂપિયાના નીચલા સ્તરે પહોંચ્યા હતા. ત્યારબાદ, નિફ્ટી અને સેન્સેક્સના મુખ્ય શેરોમાં ફરી ખરીદી જોવા મળી, જેનાથી તે ફરીથી ‘ગ્રીન ઝોન’ (વધારા સાથે) માં આવી ગયા.
રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શેર ખરીદવા પાછળના ૩ મુખ્ય કારણો
બજારના નિષ્ણાતોના મતે, દલાલ સ્ટ્રીટ પર નબળા માહોલને કારણે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (RIL) ના શેર દબાણ હેઠળ છે. તેઓ ભારપૂર્વક કહે છે કે કંપનીના ફંડામેન્ટલ્સ (મૂળભૂત આર્થિક સ્થિતિ) ખૂબ જ મજબૂત છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલી કટોકટી અને કાચા તેલના વધતા ભાવો વચ્ચે, ટોચની ઓઇલ રિફાઇનિંગ કંપનીઓની માંગ વધી છે—અને RIL આ શ્રેણીમાં સંપૂર્ણ રીતે બંધ બેસે છે. અમેરિકાના સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો અને મુકેશ અંબાણી વચ્ચેની તાજેતરની મુલાકાતને પણ આ સંદર્ભમાં જોઈ શકાય છે. નિષ્ણાતોએ નોંધ્યું છે કે રિલાયન્સના ‘જિયો પ્લેટફોર્મ્સ’ (Jio Platforms) માં રહેલું મૂલ્ય બહાર આવવાથી (unlocking of value) પણ RIL ને ફાયદો થશે, કારણ કે કંપની તેમાં લગભગ બે-તૃતીયાંશ હિસ્સો ધરાવે છે. ભારતીય શેરબજારમાં હાલના ઘટાડા વચ્ચે રિલાયન્સના શેરમાં રોકાણ વિચારવા માટેના ત્રીજા કારણ તરીકે, નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું છે કે અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષને કારણે કાચા તેલના ભાવ વધ્યા છે, પરંતુ ડીઝલના ભાવમાં તો તેનાથી પણ વધુ તીવ્ર ઉછાળો આવ્યો છે. RIL ડીઝલની નિકાસ કરતી હોવાથી, તેને આ વલણથી ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે.
માર્કો રુબિયો અને મુકેશ અંબાણી વચ્ચે મુલાકાત
યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો અને મુકેશ અંબાણી વચ્ચેની મુલાકાત અંગે, ‘અવિનાશ મેન્ટર રિસર્ચ’ના સ્થાપક અવિનાશ ગોરક્ષકરે મિન્ટના એક અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે, જોકે આ અંગે કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ મળી નથી, તેમ છતાં એવું માનવામાં આવે છે કે રિફાઇનિંગ (તેલ શુદ્ધિકરણ) વ્યવસાય ચર્ચાનો વિષય રહ્યો હોઈ શકે છે.
હકીકતમાં, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલતા સંઘર્ષને કારણે મધ્ય પૂર્વમાં ઘણી રિફાઇનરીઓ બંધ થઈ ગઈ છે. વધુમાં, વેનેઝુએલામાં સત્તા પરિવર્તનની સંભાવનાને પગલે, ત્યાં કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ)નું ઉત્પાદન હાલના દૈનિક ૧ મિલિયન બેરલથી વધીને આશરે ૨.૫ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થવાની અપેક્ષા છે. જોકે, વેનેઝુએલાનું ક્રૂડ ઓઈલ ખૂબ જ ‘ભારે’ (heavy) હોય છે અને માત્ર મર્યાદિત સંખ્યામાં રિફાઇનરીઓ જ તેના પર પ્રક્રિયા કરવા માટે સક્ષમ છે.
રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RIL) આવી જ એક કંપની છે. RIL પહેલેથી જ રશિયાથી આયાત કરવામાં આવતા ‘યુરલ્સ ક્રૂડ ઓઈલ’નું શુદ્ધિકરણ કરી રહી છે, જેનું બંધારણ વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઈલ સાથે ઘણું મળતું આવે છે. ગોરક્ષકરે નોંધ્યું છે કે, રશિયાના ક્રૂડ ઓઈલની જેમ જ, બજારમાં RILને વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઈલ પર પણ ડિસ્કાઉન્ટ મળી રહ્યું છે. આ બાબત RILના રિફાઇનિંગ વ્યવસાયને વધુ મજબૂત બનાવશે, જેનાથી કંપનીની બેલેન્સ શીટમાં સુધારો થશે.




