china: શી જિનપિંગ શિખર સંમેલનમાં ગેરહાજર રહી શકે છે; શું પ્રીમિયર લી ક્વિઆંગ ચીનનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે?

china: ફિલિપાઈન્સની રાજધાની મનીલામાં યોજાનારી ૪૯મી આસિયાન (ASEAN) શિખર બેઠકમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ હાજર રહે તેવી શક્યતા ઓછી છે. તેના બદલે, ચીનના પ્રીમિયર લી ક્વિઆંગ આ પ્રાદેશિક બેઠકમાં દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે. ફિલિપાઈન્સના વિદેશ મંત્રાલયે આ અંગે માહિતી આપી છે; જોકે, લી ક્વિઆંગની હાજરી અંગે ચીન તરફથી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી. આ શિખર સંમેલન એવા સમયે યોજાઈ રહ્યું છે જ્યારે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં પ્રાદેશિક સહયોગ અને અમેરિકા-ચીન સંબંધોની સ્થિતિ – બંને મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાના વિષયો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ આ શિખર સંમેલનમાં હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે.

ફિલિપાઈન્સ આ વર્ષે ૪૯મી આસિયાન શિખર બેઠક અને તેની સાથે સંકળાયેલી અન્ય બેઠકોનું આયોજન કરી રહ્યું છે. ફિલિપાઈન્સના વિદેશ મંત્રાલયના સહાયક સચિવ અને આસિયાન બાબતોના પ્રવક્તા, ડેક્સ ઈમ્પીરિયલે જણાવ્યું હતું કે આસિયાન શિખર સંમેલનોમાં ચીનનું પ્રતિનિધિત્વ રાષ્ટ્રપતિને બદલે પ્રીમિયર દ્વારા કરવાની પરંપરા રહી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ચીની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ લી ક્વિઆંગ જ કરી રહ્યા છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ફિલિપાઈન્સને હજુ સુધી લી ક્વિઆંગની મુલાકાત અંગે કોઈ સત્તાવાર સૂચના મળી નથી, પરંતુ શિખર સંમેલન નજીક આવતા તેની પુષ્ટિ થવાની અપેક્ષા છે.

શી જિનપિંગને બદલે લી ક્વિઆંગ શા માટે ચીનનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે?
ફિલિપાઈન્સના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આસિયાન સંબંધિત બેઠકોમાં ચીની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ પ્રીમિયર લી ક્વિઆંગ દ્વારા કરવાની પ્રથા રહી છે; તેથી, એવી શક્યતા છે કે આ વખતે પણ તેઓ જ હાજર રહેશે. તેમ છતાં, ચીને શિખર સંમેલનમાં શી જિનપિંગની ગેરહાજરી અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. ફિલિપાઈન્સના વિદેશ મંત્રાલયે માત્ર ચીનના પ્રતિનિધિત્વ અંગેની સ્થાપિત પરંપરાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. પરિણામે, હાલમાં લી ક્વિઆંગની હાજરીની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આ શિખર સંમેલનમાં બ્રુનેઈ, કંબોડિયા, ઈન્ડોનેશિયા, લાઓસ, મલેશિયા, મ્યાનમાર, સિંગાપોર, થાઈલેન્ડ, તિમોર-લેસ્તે, વિયેતનામ અને યજમાન દેશ ફિલિપાઈન્સના નેતાઓ ભાગ લેશે.

શિખર સંમેલનને લઈને ફિલિપાઈન્સ અને ચીન વચ્ચે શું ચર્ચા થઈ?
મંગળવારે, ફિલિપાઈન્સના વિદેશ સચિવ મારિયા થેરેસા લાઝારોએ ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી સાથે ટેલિફોન પર વાતચીત કરી હતી. વાતચીત દરમિયાન, બંને પક્ષોએ આગામી બેઠકો અને તેમાં તેમના સંબંધિત નેતાઓની સહભાગિતા અંગે ચર્ચા કરી. ફિલિપાઈન્સના વિદેશ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, લાઝારોએ જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ફર્ડિનાન્ડ માર્કોસ જુનિયર ઈચ્છે છે કે પ્રીમિયર લી કિયાંગ મનીલામાં યોજાનારી ૪૯મી આસિયાન (ASEAN) સમિટમાં ભાગ લે. બીજી તરફ, વાંગ યીએ ચીનની તીવ્ર ઈચ્છા વ્યક્ત કરી કે રાષ્ટ્રપતિ માર્કોસ ૧૮-૧૯ નવેમ્બરના રોજ ચીનના શેનઝેનમાં યોજાનારી ૩૩મી એશિયા-પેસિફિક ઈકોનોમિક કોઓપરેશન (APEC) નેતાઓની બેઠકમાં ભાગ લે. બંને દેશોએ ખાતરી આપી હતી કે આ બેઠકો દરમિયાન તેમના સંબંધિત નેતાઓને યોગ્ય સન્માન આપવામાં આવશે અને જરૂરી સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે.

શું ટ્રમ્પ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ ગુટેરેસ પણ હાજરી આપશે?
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસ પણ આસિયાન સમિટમાં હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. ફિલિપાઈન્સના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલયે ૧૪ ઓક્ટોબરે ટ્રમ્પની સહભાગિતાની પુષ્ટિ કરી હતી. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પ ૧૬ નવેમ્બરે ફિલિપાઈન્સ જશે અને ત્યારબાદ તેઓ APEC સમિટમાં ભાગ લેવા માટે ચીનના શેનઝેન જશે. આ મુલાકાતને વોશિંગ્ટન દ્વારા દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં તેના સાથી દેશો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવવાના અને આર્થિક તથા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત ઉદ્દેશ્યોને આગળ વધારવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.