Us-Iran : અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધતો જ રહ્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે જો તેહરાન ટૂંક સમયમાં કોઈ કરાર તરફ આગળ નહીં વધે તો તેને ગંભીર પરિણામોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ટ્રમ્પના નિવેદનથી પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધનો ભય વધુ વધ્યો છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસો નિષ્ફળ જતા દેખાય છે. બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ ફરી એકવાર વધતો દેખાય છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે જો તે ટૂંક સમયમાં કોઈ કરાર તરફ નક્કર પગલાં નહીં ભરે તો અમેરિકા મોટા લશ્કરી હુમલા માટે તૈયાર છે. જોકે, ટ્રમ્પે એ પણ સંકેત આપ્યો છે કે ઈરાન સાથે હાલમાં ગંભીર વાટાઘાટો ચાલી રહી છે અને કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈની વિનંતી પર ઈરાન પર નવા હુમલાની યોજનાઓને રોકી દેવામાં આવી છે.
શું અમેરિકાએ ગલ્ફ દેશોના કહેવા પર હુમલો અટકાવ્યો હતો?
ટ્રમ્પે સોમવારે ટ્રુથ સોશિયલ પર આ જાહેરાત કરી હતી, જેમાં અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધમાં પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીનો કોઈ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો. તેમણે કહ્યું, “કતારના અમીર તમિમ બિન હમાદ અલ થાની, સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન અલ સઉદ અને યુએઈના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહ્યાને મને ઈરાન પરના અમારા આયોજિત લશ્કરી હુમલાને મુલતવી રાખવા વિનંતી કરી છે.”
અમેરિકા ઈરાનને કોઈ છૂટછાટ આપશે નહીં
ન્યૂ યોર્ક પોસ્ટ સાથેની મુલાકાતમાં, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા ઈરાનને કોઈ છૂટછાટ આપવા તૈયાર નથી. ઇસ્લામિક શાસન સારી રીતે જાણે છે કે આગળ શું છે. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન સમાધાન માટે પહેલા કરતાં વધુ ઉત્સુક છે કારણ કે તે યુએસ કાર્યવાહીની ગંભીરતાને સમજે છે.
ઈરાન લાંબા સંઘર્ષ માટે તૈયાર
જર્મન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇન્ટરનેશનલ એન્ડ સિક્યુરિટી અફેર્સના ઈરાની સુરક્ષા નિષ્ણાત હમીદ્રેઝા અઝીઝીએ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સને જણાવ્યું હતું કે ઈરાનને યુએસ હુમલાનો ડર હતો. તેથી, 28 ફેબ્રુઆરીએ યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ઈરાન લાંબા સંઘર્ષની તૈયારી કરી રહ્યું હતું. તેથી, તેણે દારૂગોળો બચાવવા માટે ઇઝરાયલી અને પ્રાદેશિક લક્ષ્યો પર ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલા મર્યાદિત કર્યા. અઝીઝીના મતે, જો ફરીથી યુદ્ધ ફાટી નીકળે છે, તો તેહરાન ટૂંકા ગાળાના પરંતુ અત્યંત તીવ્ર સંઘર્ષની અપેક્ષા રાખે છે.
ઈરાન દરરોજ સેંકડો મિસાઈલો છોડી શકે છે
રક્ષા નિષ્ણાતો માને છે કે યુદ્ધના નવા રાઉન્ડમાં, ઈરાન ખાડીમાં યુએસ બેઝ પર દરરોજ સેંકડો મિસાઈલો છોડી શકે છે. આરબ દેશોના તેલ ક્ષેત્રો, રિફાઈનરીઓ અને બંદરોને નિશાન બનાવવાને વૈશ્વિક અર્થતંત્રને નુકસાન પહોંચાડવા અને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પર દબાણ લાવવાનો સૌથી અસરકારક માર્ગ માનવામાં આવે છે. ઈરાની સંરક્ષણ નિષ્ણાતો અને સરકારી સમર્થકો દ્વારા મીડિયામાં આપવામાં આવેલી યુએઈ વિરુદ્ધ ધમકીઓ આ વ્યૂહરચના પર ભાર મૂકે છે. ઈરાનનો આરોપ છે કે યુદ્ધ દરમિયાન યુએઈ અને સાઉદી અરેબિયાએ ગુપ્ત રીતે તેના પર હુમલો કર્યો હતો.
ઈરાન પહેલાથી જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ રાખે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે જો યુદ્ધ વધશે, તો તેહરાન બાબ-અલ-મંડેબ પર પણ નિયંત્રણ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે, જે એક માર્ગ છે જેના દ્વારા વિશ્વ વેપારનો દસમો ભાગ પસાર થાય છે. દરમિયાન, ઈરાન સમર્થિત હુતી લશ્કર પહેલાથી જ યમનમાં સક્રિય છે. વધુમાં, તેહરાન નાગરિકોને શસ્ત્રોની તાલીમ આપી રહ્યું છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિ અત્યંત નાજુક છે. આવનારા દિવસોમાં બનતી ઘટનાઓ માત્ર મધ્ય પૂર્વની સુરક્ષાને જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને પણ અસર કરી શકે છે.