Balen shah: બાલેન શાહને સત્તામાં લાવવામાં મદદ કરનાર જનરલ-ઝેડ વસ્તી હવે તેમની વિરુદ્ધ રસ્તા પર કેમ ઉતરી છે?

Balen shah: નેપાળમાં બાલેન શાહની સરકાર પહેલીવાર મોટા જાહેર વિરોધનો સામનો કરી રહી છે. તેમને સત્તામાં લાવનારા જનરલ-ઝેડ યુવાનો હવે બેઘર લોકોના પુનર્વસન, પોલીસ કાર્યવાહી અને માનવ અધિકારોના મુદ્દાઓ પર રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. જાણો વિવાદ કેવી રીતે શરૂ થયો, વિરોધ શા માટે વધ્યો અને નેપાળી રાજકારણ પર તેની શું અસર પડી શકે છે.

નેપાળી રાજકારણમાં હાલમાં એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન દેખાઈ રહ્યું છે. જનરલ-ઝેડ યુવાનો, જેમના સમર્થનની લહેર બાલેન શાહને નેતૃત્વના પદ પર લઈ ગઈ, તેઓ હવે તેમની વિરુદ્ધ થઈ ગયા છે અને રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. બાલેન શાહની તાજેતરમાં રચાયેલી સરકાર તેના કાર્યકાળના પ્રથમ અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ પડકારનો સામનો કરી રહી છે.

વિવાદના કેન્દ્રમાં નક્કર પુનર્વસન યોજના વિના ઝૂંપડપટ્ટીવાસીઓ અને બેઘર વ્યક્તિઓને તેમની વસાહતોમાંથી બહાર કાઢવાનો મુદ્દો છે. રવિવારે, ‘જોઈન્ટ નેશનલ સ્ક્વોટર્સ ફ્રન્ટ’ના નેતૃત્વમાં સેંકડો યુવાનોએ રાજધાની કાઠમંડુમાં વિશાળ વિરોધ પ્રદર્શનો કર્યા. ચાલો આપણે શોધી કાઢીએ કે શા માટે હજારો લોકો બેઘર બન્યા, સરકારના પુનર્વસન પ્રયાસો અંગે પ્રશ્નો કેમ ઉભા થઈ રહ્યા છે, અને આ વિરોધ બાલેન શાહની છબી, તેમની સરકાર અને નેપાળના રાજકીય પરિદૃશ્ય પર શું અસર કરી શકે છે. આ વિવાદ આગળ ક્યાં જઈ શકે છે?

વિવાદ કેવી રીતે શરૂ થયો?

આ સમગ્ર વિવાદના બીજ – જેના કારણે હજારો લોકો બેઘર થયા છે – આ વર્ષના એપ્રિલમાં રોપાયા હતા, જ્યારે કાઠમંડુ મેટ્રોપોલિટન સિટી પોલીસે કાઠમંડુ ખીણ અને નેપાળના અન્ય ભાગોમાં એક મોટી અતિક્રમણ વિરોધી ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, આ ઝુંબેશ દરમિયાન આશરે 2,600 પરિવારોના બાંધકામો તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા, જેની સીધી અસર લગભગ 15,000 લોકોને થઈ હતી.

વિસ્થાપિત થયેલા લોકોમાં, લગભગ 325 પરિવારોને કાઠમંડુમાં વિવિધ કામચલાઉ હોલ્ડિંગ સેન્ટરોમાં રહેવાની ફરજ પાડવામાં આવી હતી. 2 જુલાઈના રોજ, સરકારે આ બેઘર વ્યક્તિઓને 6 જુલાઈ સુધીમાં હોલ્ડિંગ સેન્ટરો ખાલી કરવાનો આદેશ આપ્યો ત્યારે કટોકટી વધુ ઘેરી બની. લગભગ 60 પરિવારોએ એમ કહીને છોડવાનો ઇનકાર કર્યો કે તેમની પાસે આશ્રય માટે બીજે ક્યાંય નથી.

વિરોધ પ્રદર્શનને વેગ આપતી ઘટનાઓ
ગયા શુક્રવારે (૧૦ જુલાઈ) પરિસ્થિતિ કાબુ બહાર થઈ ગઈ. કાઠમંડુમાં આવેલા કામચલાઉ વસાહતમાં અચાનક પૂર આવ્યું જ્યાં આશરે ૧૫૦ વિસ્થાપિત લોકો રહેતા હતા. સુરક્ષા દળોએ રહેવાસીઓને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં સફળતા મેળવી. બીજા દિવસે, જ્યારે જનરલ-ઝેડ કાર્યકરોનું એક જૂથ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે પહોંચ્યું, ત્યારે પોલીસે તેમને વિખેરવા માટે લાઠીચાર્જ કર્યો. ઘટના દરમિયાન એક યુવાન કાર્યકરને ચહેરા પર ગંભીર ઈજાઓ થઈ હતી અને તેને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવો પડ્યો હતો.