Oil: અમેરિકા રશિયાના તેલ સસ્તા કરવા માંગે છે; ટોચના 5 આયાતકારો પર 100% કરવેરાનો પ્રસ્તાવ – ભારત પર શું અસર પડશે?

Oil: યુએસમાં રજૂ કરાયેલા એક નવા બિલમાં રશિયાથી ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરતા ટોચના પાંચ દેશો પર 100% કરવેરાનો પ્રસ્તાવ છે. ભારત રશિયન તેલનો બીજો સૌથી મોટો ખરીદદાર હોવાથી, આ પગલાની સીધી અસર દેશની ઉર્જા સુરક્ષા અને આયાત પર પડી શકે છે. જોકે, બિલમાં છૂટછાટો માટેની જોગવાઈઓ શામેલ છે, જે રાજદ્વારી સંવાદ માટે જગ્યા છોડી દે છે. યુએસમાં એક ડ્રાફ્ટ બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે જે આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજાર અને ભારતની આયાતને અસર કરી શકે છે. યુએસ સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામ દ્વારા સમર્થિત, આ બિલનો હેતુ તેલ અને ગેસમાંથી રશિયાની આવકને નિયંત્રિત કરવાનો છે. ડ્રાફ્ટમાં રશિયન ક્રૂડ ઓઇલના વિશ્વના ટોચના પાંચ આયાતકારો પર 100% સુધીનો કર (ટેરિફ) લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. ભારત રશિયન તેલના મુખ્ય ખરીદદારોમાંનું એક હોવાથી, ભારતીય બજાર આ બિલ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે. જો કે, આ સંસ્કરણ અગાઉ રજૂ કરાયેલા ડ્રાફ્ટ કરતા થોડું હળવું છે અને રાજદ્વારી વાટાઘાટો માટે પૂરતો અવકાશ છોડી દે છે.

ભારત પર શું અસર થશે?
ભારત તેની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ જરૂરિયાતોના આશરે 88% આયાત દ્વારા પૂર્ણ કરે છે. કોમોડિટી એનાલિટિક્સ ફર્મ કેપ્લરના ડેટા અનુસાર, ભારતે આ વર્ષના જૂનમાં રશિયા પાસેથી દરરોજ લગભગ 2.6 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું હતું. આ ભારતની કુલ આયાતના અડધાથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. હકીકતમાં, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા સપ્લાયમાં વિક્ષેપોને કારણે રશિયન તેલ ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ બની ગયું છે. કેપ્લરના રિફાઇનિંગ મેનેજર સુમિત રિટોલિયા જણાવે છે કે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલના સતત પુરવઠાથી ભારતીય રિફાઇનરીઓ સંપૂર્ણ ક્ષમતાએ કાર્યરત થઈ છે, જે સ્થાનિક બજારમાં અવિરત ઇંધણ ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

ભારત પાસે વાટાઘાટોનો વિકલ્પ છે
આ નવું બિલ અગાઉના ડ્રાફ્ટ કરતા નોંધપાત્ર રીતે અલગ છે – અને વધુ વ્યવહારુ છે. બિલના પ્રારંભિક સંસ્કરણમાં રશિયન તેલના તમામ ખરીદદારો પર 500% કરનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. હવે આને મહત્તમ 100% સુધી ઘટાડી દેવામાં આવ્યું છે, જે ફક્ત ટોચના પાંચ ખરીદદારોને લાગુ પડે છે. બિલની એક મુખ્ય વિશેષતા એ છે કે તે યુએસ રાષ્ટ્રપતિને ચોક્કસ દેશોને આ કરમાંથી મુક્તિ આપવાની સત્તા આપે છે. અબુ ધાબી સ્થિત ઊર્જા વિશ્લેષક નતાલિયા કાટોના માને છે કે ભારત આવી મુક્તિ મેળવવા માટે અમેરિકા સાથે વાતચીત કરી શકે છે. નવી દિલ્હી અને વોશિંગ્ટન હાલમાં એક મહત્વપૂર્ણ વેપાર કરાર પર વાટાઘાટો કરી રહ્યા છે, તેથી બંને રાષ્ટ્રો આ મુદ્દાનો વ્યવહારુ ઉકેલ શોધી શકે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર પર અસર

ઊર્જા બજારના નિષ્ણાતો આ બિલ કાયદો બનવા અને અમલમાં આવવાની શક્યતા અંગે સાવધ રહે છે. હાલમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમત પ્રતિ બેરલ $85 થી ઉપર છે. નિષ્ણાતો માને છે કે પ્રવર્તમાન વાતાવરણમાં, વૈશ્વિક બજારમાંથી લાખો બેરલ રશિયન તેલ અચાનક દૂર કરવું મુશ્કેલ બનશે, કારણ કે આમ કરવાથી વૈશ્વિક ક્રૂડ તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થઈ શકે છે. આ વર્ષના અંતમાં યુએસમાં ચૂંટણીઓ યોજાવાની હોવાથી, કોઈપણ વહીવટીતંત્ર ચૂંટણી પહેલા બળતણના ભાવમાં મોટો વધારો જોવા માંગશે નહીં. આ જ કારણ છે કે બિલમાં રાષ્ટ્રપતિ સત્તા અને વિવિધ મુક્તિઓ સંબંધિત જોગવાઈઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે ભારત વોશિંગ્ટન સમક્ષ તેની ઊર્જા જરૂરિયાતો અને સપ્લાય ચેઇનની ચિંતાઓ સ્પષ્ટપણે વ્યક્ત કરશે.