Trumpની મુશ્કેલીઓ વધી: ઈરાન સાથેના યુદ્ધ પાછળ ૪૭ અબજ ડોલરનો ખર્ચ, દર છ અઠવાડિયે ૩.૫ અબજ ડોલરનો વધારો—આ સંઘર્ષ ક્યાં સુધી ચાલશે?

trump: ઈરાન સાથેના યુદ્ધનો આર્થિક બોજ અમેરિકન કરદાતાઓ માટે સતત વધી રહ્યો છે. પેન્ટાગોનના નવા અંદાજો મુજબ, આ સંઘર્ષ પાછળ અમેરિકાનો ખર્ચ ૪૭.૧ અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયો છે—જે સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં નોંધાયેલા આશરે ૪૩.૬ અબજ ડોલરના આંકડાથી વધુ છે. એટલે કે, માત્ર છ અઠવાડિયામાં જ તેમાં ૩.૫ અબજ ડોલરનો વધારો થયો છે.

એસોસિએટેડ પ્રેસ (AP) અનુસાર, યુ.એસ. સેન્ટ્રલ કમાન્ડે ૧૬ ઓક્ટોબર સુધીના ખર્ચનો આ અંદાજ કોંગ્રેસને સુપરત કર્યો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે ફેબ્રુઆરીના અંતમાં ઈરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. યુદ્ધનો વધતો જતો ખર્ચ અને ઊર્જાના ભાવો પર તેની અસર, હવે અમેરિકન રાજકારણમાં એક મોટો મુદ્દો બની ગયા છે.

શસ્ત્રોની ભરપાઈ પાછળ ૨૯ અબજ ડોલરનો ખર્ચ

યુદ્ધના કુલ ખર્ચનો સૌથી મોટો હિસ્સો શસ્ત્રો અને દારૂગોળાની ભરપાઈ (replenishment) પાછળ ખર્ચાયો છે, જેનો અંદાજિત ખર્ચ ૨૯ અબજ ડોલર છે. તેમાં ‘પેટ્રિઅટ’ (Patriot) અને ‘થાડ’ (THAAD) જેવી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓમાં વપરાતી મિસાઈલોનો સમાવેશ થાય છે; માત્ર એક ‘પેટ્રિઅટ’ ઈન્ટરસેપ્ટર મિસાઈલની કિંમત જ લાખો ડોલર હોય છે.

પેન્ટાગોનના અંદાજો દર્શાવે છે કે સૈન્ય કાર્યવાહી પાછળ આશરે ૧૧.૯ અબજ ડોલર ખર્ચાયા છે, જ્યારે ૬ અબજ ડોલરનો ખર્ચ સાધનોના નુકસાનને કારણે થયો છે. એર ફોર્સ (વાયુસેના)ને ૭.૬ અબજ ડોલરનો ખર્ચ થયો છે, અને આર્મી (ભૂમિસેના)નો ખર્ચ ૨ અબજ ડોલરથી વધુ છે. નેવી (નૌકાદળ)નો ખર્ચ ૧.૪૫ અબજ ડોલર હોવાનો અંદાજ છે—જે આંકડો સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં ૨.૨ અબજ ડોલર હોવાનું જણાવાયું હતું.

ટ્રમ્પ માટે યુદ્ધ ચાલુ રાખવાનો પડકાર

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શરૂઆતમાં સંકેત આપ્યો હતો કે સૈન્ય કાર્યવાહી માત્ર થોડા અઠવાડિયા સુધી ચાલશે; જોકે, સંઘર્ષનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે. ટ્રમ્પે મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ (midterm elections) પછી ઈરાન વિરુદ્ધ વધુ હુમલા કરવાની શક્યતાને નકારી નથી. દરમિયાન, અમેરિકા મધ્ય પૂર્વમાં વધુ એક એરક્રાફ્ટ કેરિયર (વિમાનવાહક જહાજ) અને હજારો વધારાના સૈનિકો તૈનાત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. યુદ્ધનો વધતો ખર્ચ અને ઊર્જાના ભાવ પર તેની અસર, આવતા અઠવાડિયે યોજાનારી અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓમાં રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી શકે છે. આ ચૂંટણીઓ નક્કી કરશે કે ટ્રમ્પના કાર્યકાળના છેલ્લા બે વર્ષ માટે કોંગ્રેસ (અમેરિકી સંસદ) પર કઈ પાર્ટીનું નિયંત્રણ રહેશે.

યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાની વધતી માંગણીઓ
તાજેતરના AP-NORC સર્વેક્ષણ મુજબ, મોટાભાગના મતદારો ઈચ્છે છે કે કોંગ્રેસ યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાને પ્રાથમિકતા આપે. ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના નેતાઓ પણ સંઘર્ષને રોકવા માટે કાયદો લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ રિપબ્લિકન બહુમતી ધરાવતી કોંગ્રેસમાં તેમના પ્રયાસો સફળ થયા નથી.

સેનેટમાં લઘુમતી પક્ષના નેતા ચક શુમરે ટ્રમ્પની ટીકા કરતા કહ્યું કે, અમેરિકાને કોઈ પણ પ્રકારની યોજના, અધિકૃત મંજૂરી કે યુદ્ધમાંથી બહાર નીકળવાની રણનીતિ (એક્ઝિટ સ્ટ્રેટેજી) વિના આ સંઘર્ષમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ડેમોક્રેટ્સ યુદ્ધનો અંત લાવવા અને તેના પરિણામે સર્જાયેલા આર્થિક બોજને હળવો કરવા માટેના તેમના પ્રયાસો ચાલુ રાખશે.