jaishankar: ભારતે ફરી એકવાર સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)માં સુધારાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે ઝડપી વૈશ્વિક ફેરફારો ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ (એટલે કે વિકાસશીલ દેશો) પર નોંધપાત્ર અસર કરી રહ્યા છે. આવા સમયે, સંયુક્ત રાષ્ટ્રની વર્તમાન વ્યવસ્થા અપેક્ષાઓ પર ખરી ઉતરી રહી નથી. બુધવારે, જયશંકરે ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ભારતના સ્થાયી મિશન ખાતે UNSC સુધારા અંગે ‘L.69 ગ્રુપ’ની મંત્રીસ્તરીય બેઠકની સહ-અધ્યક્ષતા કરી હતી. સેન્ટ લુસિયાના વિદેશ મંત્રી આલ્વા બાપ્ટિસ્ટે પણ આ બેઠકની સહ-અધ્યક્ષતા કરી હતી.
સંઘર્ષો અંગે અસરકારક પગલાંની જરૂરિયાત
જયશંકરે ટિપ્પણી કરી હતી કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ ચાલુ સંઘર્ષો અને આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સુરક્ષા સામેના જોખમોનો અસરકારક રીતે સામનો કરવામાં અસમર્થ છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ પરિસ્થિતિ સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારાની આવશ્યકતાને સ્પષ્ટ કરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વિશ્વમાં આવી રહેલા અભૂતપૂર્વ ફેરફારોની સૌથી વધુ અસર ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના દેશો ભોગવી રહ્યા છે; તેથી, આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં તેમના અવાજ અને પ્રતિનિધિત્વને યોગ્ય સ્થાન મળે તે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
સુધારામાં વિલંબ અંગે ભારતની ચિંતા
ભારતે જણાવ્યું હતું કે UNSC સુધારાના અમલીકરણમાં સતત વિલંબ ઐતિહાસિક અસમાનતાઓને કાયમી બનાવે છે. ભારત લાંબા સમયથી સુરક્ષા પરિષદમાં વ્યાપક સુધારાની હિમાયત કરી રહ્યું છે. હાલમાં, સુરક્ષા પરિષદમાં પાંચ કાયમી સભ્યો ઉપરાંત બિન-કાયમી સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતનું માનવું છે કે આજની વૈશ્વિક વાસ્તવિકતાઓ દાયકાઓ પહેલાની પરિસ્થિતિ કરતાં ઘણી અલગ છે, જેના કારણે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની મુખ્ય નિર્ણય લેતી સંસ્થાના પુનર્ગઠનની જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે.
L.69 અને C-10 સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે
બેઠક દરમિયાન L.69 ગ્રુપની ભૂમિકા અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ જૂથ મુખ્યત્વે આફ્રિકા, લેટિન અમેરિકા અને કેરેબિયન તથા એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રના એવા દેશોને એકસાથે લાવે છે જે સુરક્ષા પરિષદમાં વ્યાપક સુધારાની હિમાયત કરે છે. જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે L.69 અને C-10 જૂથોના સભ્યો UNSC સુધારાના પ્રયાસોને આગળ વધારવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. C-10 એ આફ્રિકન યુનિયન સાથે સંકળાયેલું જૂથ છે, જેમાં દસ આફ્રિકન દેશોના નાણાં મંત્રીઓ અને સેન્ટ્રલ બેંકના ગવર્નરોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતનું માનવું છે કે સુરક્ષા પરિષદના સુધારાથી આ દેશો સીધી રીતે પ્રભાવિત થાય છે અને તેથી, આ પ્રક્રિયાને આગળ વધારવા માટે તેમણે સહયોગ કરવો જોઈએ.




