China: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના જ રાજદૂતના એ દાવાનો ઇનકાર કર્યો છે કે તેમણે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે અમેરિકન શસ્ત્રોના વેચાણ અંગે ચર્ચા કરી હતી. ચીનમાં અમેરિકાના રાજદૂત ડેવિડ પરડ્યુએ દાવો કર્યો હતો કે ટ્રમ્પે એકવાર શીને પૂછ્યું હતું કે શું ચીન અમેરિકા પાસેથી શસ્ત્રો ખરીદવામાં રસ ધરાવે છે. ત્યારબાદ ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમને આવી કોઈ વાતચીત વિશે જાણકારી નથી. જોકે, તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે જો ચીન અમેરિકન લશ્કરી સાધનો ખરીદવા ઈચ્છતું હોય તો તે એક સારો વિચાર હોઈ શકે છે.

ટ્રમ્પે બરાબર શું કહ્યું?
જ્યારે એક પત્રકારે ટ્રમ્પને પરડ્યુના નિવેદન વિશે પૂછ્યું, ત્યારે તેમણે શરૂઆતમાં પૂછ્યું કે શું રાજદૂતનો અર્થ ચીનને બદલે તાઈવાન હતો. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમણે આવી વાત પહેલાં ક્યારેય સાંભળી નથી અને તેઓ આ અંગે પરડ્યુને પૂછશે.

ત્યારબાદ ટ્રમ્પે ટિપ્પણી કરી કે ચીન કદાચ અમેરિકન સાધનો ખરીદવા ઈચ્છે કારણ કે તેમના મતે, અમેરિકા શ્રેષ્ઠ લશ્કરી સાધનોનું ઉત્પાદન કરે છે.
જોકે, બાદમાં તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેમણે શી જિનપિંગ સાથે ચીનને શસ્ત્રો વેચવા અંગે કોઈ ચર્ચા કરી નથી. આનાથી રાજદૂતના દાવા અને ટ્રમ્પના નિવેદન વચ્ચે સીધો વિરોધાભાસ જોવા મળ્યો.

શું ચીનને અમેરિકન શસ્ત્રો વેચવાની કોઈ યોજના છે?
અમેરિકાના વિદેશ વિભાગે પણ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને આ બાબતથી અલગ રાખ્યું છે અને જણાવ્યું છે કે ચીનને શસ્ત્રો વેચવાની કોઈ ઓફર કે યોજના નથી. વિભાગે નોંધ્યું હતું કે અમેરિકાનો કાયદો ચીનને શસ્ત્રોના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.

આ જ કારણ છે કે, જો ટ્રમ્પ અને શી વચ્ચે ખરેખર આવી કોઈ ઓફર કરવામાં આવી હોત, તો તે ચીન અને તાઈવાન અંગેની અમેરિકાની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી નીતિમાં મોટો ફેરફાર સાબિત થયો હોત. લશ્કરી ટેક્નોલોજીને લઈને અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે પહેલેથી જ નોંધપાત્ર તણાવ છે.

તાઈવાનનું નામ કેમ આવ્યું?
પરડ્યુનું નિવેદન વાસ્તવમાં તાઈવાનને અમેરિકન શસ્ત્રો વેચવા અંગેના પ્રશ્નના જવાબમાં આપવામાં આવ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તાઈવાનને શસ્ત્રો વેચવા અંગે ટ્રમ્પ મક્કમ વલણ ધરાવે છે અને બંને દેશો વચ્ચે ભવિષ્યમાં શસ્ત્રોના વેચાણ અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. તાઈવાન એક સ્વ-શાસિત લોકશાહી છે, જ્યારે ચીન તેના પર પોતાની સાર્વભૌમત્વનો દાવો કરે છે; અમેરિકાએ તાઈવાનની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે સતત શસ્ત્રો પૂરા પાડ્યા છે. ચીન લાંબા સમયથી માંગ કરી રહ્યું છે કે અમેરિકા તાઈવાનને શસ્ત્રોનું વેચાણ બંધ કરે.