Sheikh Hasina preparing to return to Bangladesh: બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાએ નવો પાસપોર્ટ અને રાષ્ટ્રીય ઓળખપત્ર માંગ્યું છે. આને ડિસેમ્બરમાં ભારતથી બાંગ્લાદેશ પાછા ફરવાની તેમની યોજના સાથે જોડવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, બાંગ્લાદેશના વિદેશ રાજ્યમંત્રી હુમાયુ કબીરે જણાવ્યું હતું કે શેખ હસીનાને નવા મુસાફરી દસ્તાવેજો જારી કરવાને બદલે, ભારતે તેમને ફક્ત બાંગ્લાદેશને સોંપવા જોઈએ. બાંગ્લાદેશ સરકાર સતત ભારત પાસે શેખ હસીનાને પરત કરવાની માંગ કરી રહી છે. ઓગસ્ટ 2024 માં બાંગ્લાદેશમાં એક મોટા વિદ્યાર્થી આંદોલન અને રાજકીય ઉથલપાથલ બાદ હસીના દેશ છોડીને ભાગી ગઈ હતી. ત્યારથી તે ત્યાં રહે છે.
બાંગ્લાદેશી સમાચાર અનુસાર, હુમાયુ કબીરે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે સરકાર શેખ હસીનાને બાંગ્લાદેશ પરત કરવા માંગે છે. તેમણે કહ્યું, “તે એક આતંકવાદી અને ભાગેડુ છે. બાંગ્લાદેશ અને ભારત વચ્ચે પ્રત્યાર્પણ સંધિ અમલમાં છે.” પાસપોર્ટની જરૂરિયાત પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા હુમાયુ કબીરે જણાવ્યું હતું કે શેખ હસીનાના પરત ફરવા માટે નવા મુસાફરી દસ્તાવેજોની જરૂર નથી. તેમને ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેની હાલની પ્રત્યાર્પણ વ્યવસ્થા હેઠળ પાછા લાવવા જોઈએ.
અહેવાલ મુજબ શેખ હસીનાના વકીલોએ નવી દિલ્હી સ્થિત બાંગ્લાદેશ દૂતાવાસને એક પત્ર મોકલ્યો હતો, જેમાં હસીના માટે નવા મુસાફરી દસ્તાવેજો અને ઓળખપત્ર જારી કરવાની વિનંતી કરવામાં આવી હતી. રોઇટર્સે આ પત્ર જોયો છે. ઓગસ્ટ 2024 માં બાંગ્લાદેશ છોડ્યા પછી શેખ હસીનાનો આ પહેલો સત્તાવાર સંપર્ક હોવાનું જાણવા મળે છે.
શેખ હસીના શા માટે બાંગ્લાદેશ પાછા ફરવા માંગે છે?
શેખ હસીના ઓગસ્ટ 2024 માં બાંગ્લાદેશ છોડીને ભારત ગયા. તે સમયે, તેમની સરકાર વિરુદ્ધ ઘણા અઠવાડિયાથી વિદ્યાર્થી આંદોલન ચાલી રહ્યું હતું. ધીમે ધીમે, આ આંદોલન દેશભરમાં ફેલાઈ ગયું અને એક મોટા બળવામાં ફેરવાઈ ગયું. આખરે, તેમને વડા પ્રધાન પદેથી રાજીનામું આપવાની ફરજ પડી, જેના કારણે તેમના 20 વર્ષથી વધુના શાસનનો અંત આવ્યો. જો કે, બાંગ્લાદેશ પાછા ફરવાની તેમની યોજનામાં અનેક મોટા કાનૂની પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો. નવેમ્બર 2025 માં, બાંગ્લાદેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલે તેમને ગેરહાજરીમાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી. 2024 ના આંદોલન દરમિયાન વિરોધીઓ સામે ઘાતક કાર્યવાહી કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જે માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ છે.
ભારતમાં રહીને શેખ હસીનાએ આ બધા આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. તેણી કહે છે કે જો તે બાંગ્લાદેશ પરત ફરશે તો તે કોર્ટમાં આત્મસમર્પણ કરશે. દરમિયાન, તેમની પાર્ટી, અવામી લીગ, સત્તા પરથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા પછી પ્રતિબંધિત છે. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન આ પાર્ટી બાંગ્લાદેશનો સૌથી મોટો રાજકીય પક્ષ હતો. પાર્ટીના ઘણા નેતાઓ અને સમર્થકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જ્યારે કેટલાક ભારત સહિત અન્ય દેશોમાં રહે છે.
ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધો પર અસર
ઓગસ્ટ 2024 માં શેખ હસીનાની સરકારના પતન પછી, ભારતમાં તેમનું રોકાણ નવી દિલ્હી અને ઢાકા વચ્ચે તણાવનું મુખ્ય કારણ રહ્યું છે. બાંગ્લાદેશ સરકારે વારંવાર ભારત પાસેથી શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી છે. આ માંગણીઓએ બંને પડોશી દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ પેદા કર્યો છે. શેખ હસીનાના બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાથી ત્યાં રાજકીય વિવાદ વધુ વધી શકે છે. બાંગ્લાદેશમાં કેટલાક હજુ પણ તેમનું સમર્થન કરે છે, જ્યારે તેમના વિરોધીઓ 2024 ના આંદોલન દરમિયાન વિરોધીઓ પર કાર્યવાહી માટે તેમની સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહીની માંગ કરી રહ્યા છે.
તે જ સમયે આ મામલાના ઉકેલથી ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે તણાવ ઓછો થવાની અપેક્ષા છે. શેખ હસીનાને ભારતમાં આશ્રય આપવામાં આવ્યો ત્યારથી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો નોંધપાત્ર રીતે બગડ્યા છે. હાલમાં, શેખ હસીનાની નવા પાસપોર્ટ અને ઓળખ કાર્ડની માંગણીએ આ મામલાને નવો વળાંક આપ્યો છે. જ્યારે તેના વકીલો નવા દસ્તાવેજો દ્વારા બાંગ્લાદેશ પાછા ફરવાનો માર્ગ શોધી રહ્યા છે, ત્યારે બાંગ્લાદેશ સરકાર પ્રત્યાર્પણ દ્વારા તેણીને પરત લાવવાનો આગ્રહ રાખી રહી છે.