મોહન ભાગવત: UGCના પ્રસ્તાવિત નિયમો પર સંઘ પ્રમુખનું મહત્વપૂર્ણ નિવેદન—કહ્યું કે આ માત્ર એક ડ્રાફ્ટ છે અને કાયદો બનશે નહીં
યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC)ના પ્રસ્તાવિત નિયમો અંગે દેશભરમાં ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના પ્રમુખ મોહન ભાગવતે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ નિયમો માત્ર પ્રસ્તાવો છે; તેને કાયદાનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી અને ભવિષ્યમાં પણ તે કાયદો બનશે નહીં. સંઘ પ્રમુખે આ વાત જૈન સંત આચાર્ય પુલકસાગર મહારાજ સાથેની લગભગ ૪૦ મિનિટની બેઠક દરમિયાન કહી હતી, જેમાં તેમણે સામાજિક સૌહાર્દ, જાતિ પ્રથા અને દેશની વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર ઊંડી ચર્ચા કરી હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વાતચીત દરમિયાન જ ભાગવતે આ નિવેદન આપ્યું હતું.
જૈન સંત સાથે મુલાકાત અને મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા
વાતચીત દરમિયાન, આચાર્ય પુલકસાગર મહારાજે UGCના પ્રસ્તાવિત નિયમોનો મુદ્દો ખાસ રીતે ઉઠાવ્યો હતો. તેના જવાબમાં સંઘ પ્રમુખ મોહન ભાગવતે જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધી માત્ર એક ડ્રાફ્ટ (ખરડો) બહાર પાડવામાં આવ્યો છે અને તેને પસાર કરવામાં આવ્યો નથી. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે તે કાયદો બનશે નહીં. બેઠક દરમિયાન, બંનેએ સમાજમાં પ્રવર્તમાન જાતિ-આધારિત અસમાનતાઓને દૂર કરવા અને સામાજિક સૌહાર્દને મજબૂત કરવા પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો.
પ્રસ્તાવિત નિયમો અંગે દેશવ્યાપી ચર્ચા
UGCએ ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં ભેદભાવ દૂર કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે નવા નિયમો પ્રસ્તાવિત કર્યા છે. આ નિયમોનો હેતુ કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓમાં જાતિ, ધર્મ, લિંગ, જન્મસ્થળ અથવા અન્ય કોઈપણ પરિબળના આધારે થતા પક્ષપાતને રોકવાનો છે. આ ઉપરાંત, વિદ્યાર્થીઓની ફરિયાદોના નિવારણ માટેની વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવાનો પણ તેનો ઉદ્દેશ્ય છે. જોકે, આ નિયમોના ડ્રાફ્ટે દેશભરમાં વિવાદ જગાવ્યો હતો. વિવિધ સંગઠનોએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે સામાન્ય વર્ગના વિદ્યાર્થીઓના રક્ષણ અંગેની જોગવાઈઓમાં સ્પષ્ટતાનો અભાવ છે. એવી ચિંતાઓ પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી કે ખોટી અથવા દૂષિત ફરિયાદો નોંધવા માટે આ નિયમોનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો સ્ટે (સ્થગિત આદેશ) અને સરકારનું વલણ
નિયમોમાં સમાવિષ્ટ જાતિ-આધારિત ભેદભાવની વ્યાખ્યા અને ફરિયાદ નિવારણ પ્રક્રિયા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા બાદ આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે પ્રસ્તાવિત નિયમોના અમુક ભાગોને પ્રથમ દ્રષ્ટિએ અસ્પષ્ટ ગણાવ્યા હતા. સર્વોચ્ચ અદાલતે હાલમાં તેના અમલીકરણ પર રોક (સ્ટે) લગાવી દીધી છે. સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા સ્ટે બાદ, કેન્દ્ર સરકારે પણ પોતાનું વલણ બદલ્યું છે અને જણાવ્યું છે કે તે સમગ્ર ડ્રાફ્ટ પર પુનર્વિચાર કરશે.