pm modi: વડાપ્રધાન મોદી ૧૭ સપ્ટેમ્બરે ‘સેમિકોન ઈન્ડિયા ૨૦૨૬’નું ઉદ્ઘાટન કરશે; વિશ્વ ભારતનું ‘ચિપ મિશન’ નિહાળશે

pm modi: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ૧૭ સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીના દ્વારકા સ્થિત ‘યશોભૂમિ’ ખાતે ‘સેમિકોન ઈન્ડિયા ૨૦૨૬’નું ઉદ્ઘાટન કરશે. ત્રણ દિવસીય આ કાર્યક્રમમાં વિશ્વની અગ્રણી સેમિકન્ડક્ટર કંપનીઓ ભાગ લેશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ‘સેમિકોન ઈન્ડિયા ૨૦૨૬’ના ઉદ્ઘાટન માટે ૧૭ સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીના દ્વારકા સ્થિત ‘યશોભૂમિ’ની મુલાકાત લેશે. આ કાર્યક્રમમાં વિશ્વની મોટી સેમિકન્ડક્ટર કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ, રોકાણકારો, નીતિ-નિર્ધારકો અને ટેક્નોલોજી ઉદ્યોગના દિગ્ગજો ભાગ લેશે. પરિણામે, વિશ્વનું ધ્યાન ભારતના સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્ર પર કેન્દ્રિત થશે—એવું ક્ષેત્ર જેના ઝડપી વિકાસ માટે દેશ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.

‘સેમિકોન ઈન્ડિયા ૨૦૨૬’ ત્રણ દિવસ સુધી ચાલશે. આ દરમિયાન, સેમિકન્ડક્ટર (ચિપ) ઉત્પાદન અંગે ભારતના ચાલુ પ્રયાસો અને ભવિષ્યની યોજનાઓ વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે. લગભગ એક દાયકા પહેલા, ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનનો પાયો ઘણો મર્યાદિત હતો. હવે, સરકાર ભારતને માત્ર ચિપ ઉત્પાદન માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સંલગ્ન ઉદ્યોગ ઇકોસિસ્ટમ માટે એક મુખ્ય કેન્દ્ર (હબ) તરીકે વિકસાવવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. આથી જ ‘સેમિકોન ઈન્ડિયા ૨૦૨૬’ને માત્ર એક ટેક્નોલોજી કોન્ફરન્સ તરીકે જોવામાં આવતું નથી; તે વૈશ્વિક સમુદાય સમક્ષ ભારતના સેમિકન્ડક્ટર મિશન અને દેશમાં ઉભરી રહેલી ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ઇકોસિસ્ટમને પ્રદર્શિત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ મંચ તરીકે કાર્ય કરે છે.

આ વર્ષે ‘સેમિકોન ઈન્ડિયા’ની થીમ શું છે?
આ વર્ષે ‘સેમિકોન ઈન્ડિયા’ની થીમ “સિલિકોન ટુ સિસ્ટમ: બિલ્ડિંગ ધ ફૂલ ઇકોસિસ્ટમ” (Silicon to System: Building the Full Ecosystem) છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ભારતનું ધ્યાન હવે માત્ર ચિપના ઉત્પાદન પૂરતું મર્યાદિત નથી; દેશનો ઉદ્દેશ્ય ચિપ ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલી સમગ્ર પ્રણાલી (સિસ્ટમ)ને સ્થાનિક સ્તરે વિકસાવવાનો છે. તેમાં ચિપની ડિઝાઈનથી લઈને ઉત્પાદન, પેકેજિંગ અને પરીક્ષણ (ટેસ્ટિંગ) સુધીના વિવિધ તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, ભારતમાં ચિપ ઉત્પાદન માટે જરૂરી સાધનો, આવશ્યક સામગ્રી, સપ્લાય ચેઈન નેટવર્ક અને સંલગ્ન ઉદ્યોગોના વિકાસ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

‘સેમિકોન ઈન્ડિયા’ની મુખ્ય વિશેષતાઓ:
ઉત્પાદનમાં મોટો ઉછાળો: ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનમાં લગભગ સાત ગણો વધારો થયો છે; તે ૨૦૧૪-૧૫માં ₹૧.૯ લાખ કરોડથી વધીને ૨૦૨૫-૨૬માં ₹૧૩.૧૧ લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. ₹1.64 લાખ કરોડના પ્રોજેક્ટ્સ: છ રાજ્યોમાં 12 સેમિકન્ડક્ટર પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી મળી છે; તેમાંથી ત્રણ પ્લાન્ટમાં વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન શરૂ પણ થઈ ચૂક્યું છે.
ચિપ ઉત્પાદન માટે તૈયારી: ‘ચિપ્સ ટુ સ્ટાર્ટઅપ’ કાર્યક્રમ હેઠળ 68,000થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપવામાં આવી છે અને 75 સંસ્થાઓએ એપ્રિલ 2026 સુધીમાં 211 ચિપ ડિઝાઇન્સ વિકસાવી છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનથી લઈને તેમાં વપરાતી ચિપ્સના ઉત્પાદન સુધી, ભારત તેના સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે જેથી દેશ ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે આગામી મોટી છલાંગ લગાવી શકે.