Pakistan: પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાં, અત્યાર સુધીમાં (ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ સુધીમાં) ૩,૯૦૦થી વધુ પુરુષોએ નસબંધી કરાવી છે. વર્ષ ૨૦૨૧માં, ૪,૦૦૦ પુરુષોએ આ પ્રક્રિયા કરાવવાનું પસંદ કર્યું હતું. વધતી જતી વસ્તીને રોકવા માટે પાકિસ્તાનમાં એક નવી પહેલ વેગ પકડી રહી છે: પુરુષ નસબંધી. સરકારી આંકડા મુજબ, સિંધ પ્રાંતમાં આ અભિયાનને જબરદસ્ત સફળતા મળી છે. એવું સૂચવવામાં આવી રહ્યું છે કે પાકિસ્તાન સરકાર ટૂંક સમયમાં આ અંગે કોઈ મોટો નીતિગત નિર્ણય લઈ શકે છે. પાકિસ્તાનની વર્તમાન વસ્તી ૨૬ કરોડ (૨૬૦ મિલિયન) છે અને ૨૦૫૦ સુધીમાં તે ૫૦ કરોડ (૫૦૦ મિલિયન)ને વટાવી જશે તેવો અંદાજ છે.

પાકિસ્તાનમાં પુરુષો નસબંધી કરાવવાનું કેમ પસંદ કરી રહ્યા છે?
૧. અહેવાલો અનુસાર, ઘણા પુરુષો પોતાની પત્નીઓના સ્વાસ્થ્યની ચિંતાને કારણે આ પ્રક્રિયા કરાવવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.

૨. મહિલાઓની નસબંધી પુરુષોની સરખામણીમાં વધુ ખર્ચાળ હોય છે; આ પણ એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ માનવામાં આવે છે.

૩. પાકિસ્તાનમાં ઘણી બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (NGOs) આ અભિયાનને સફળ બનાવવા માટે કામ કરી રહી છે અને તેમને સકારાત્મક પરિણામો મળી રહ્યા છે.

પાકિસ્તાન માટે નસબંધી શા માટે જરૂરી છે?
વર્ષ ૨૦૧૭માં પાકિસ્તાનની વસ્તી ૨૧ કરોડ (૨૧૦ મિલિયન) હતી; જે હવે વધીને આશરે ૨૬ કરોડ (૨૬૦ મિલિયન) થઈ ગઈ છે—એટલે કે છેલ્લા નવ વર્ષમાં ૨૫ ટકાનો વધારો થયો છે. પાકિસ્તાન સરકાર ચેતવણી આપે છે કે જો આ વૃદ્ધિને નિયંત્રિત કરવામાં નહીં આવે, તો અર્થતંત્ર ગંભીર પરિસ્થિતિનો સામનો કરી શકે છે.

પાકિસ્તાનમાં કુલ પ્રજનન દર (total fertility rate) ૩.૫૫ છે. સરકારનો લક્ષ્યાંક તેને ઘટાડીને ૨ પર લાવવાનો છે—જેનો અર્થ છે કે પ્રતિ મહિલા સરેરાશ બે બાળકો. આ જ કારણ છે કે નસબંધી અભિયાનને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

પાકિસ્તાન સરકારનું માનવું છે કે, વર્તમાન વૃદ્ધિ દરને જોતા, ૨૦૫૦ સુધીમાં દેશની વસ્તી ૫૦ કરોડ (૫૦૦ મિલિયન)ને વટાવી જશે. હાલમાં દક્ષિણ એશિયામાં પાકિસ્તાનની વસ્તી સૌથી ઝડપથી વધી રહી છે. પાકિસ્તાન સરકારના સત્તાવાર આંકડા મુજબ, પંજાબ સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો પ્રાંત છે, જ્યાં ૧૨૧.૨ મિલિયન (૧૨.૧૨ કરોડ) લોકો વસે છે. ત્યારબાદ સિંધ (૫૬ મિલિયન / ૫.૬ કરોડ), ખૈબર પખ્તુનખ્વા (૩૯ મિલિયન / ૩.૯ કરોડ), બલૂચિસ્તાન (૨૦.૮ મિલિયન / ૨.૦૮ કરોડ) અને ઇસ્લામાબાદ (૨૩ મિલિયન / ૨.૩ કરોડ)નો ક્રમ આવે છે.