pakistan: પાકિસ્તાનમાં વધતું જતું સરકારી દેવું હવે સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર ભારે બોજ બની રહ્યું છે. મોંઘા વીજળી અને ગેસના બિલ, વધતી જતી મોંઘવારી અને બેરોજગારીથી પરેશાન લોકોએ એક સર્વેમાં પોતાની મુખ્ય ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે. પાકિસ્તાની સરકારનું દેવું સામાન્ય નાગરિકોને વધુને વધુ અસર કરી રહ્યું છે. સામાન્ય માણસ પરનો વધતો જતો આર્થિક બોજ હવે માત્ર મોંઘવારીના મુદ્દા પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો. નાગરિકો માને છે કે વધતું સરકારી દેવું, આસમાને પહોંચેલા વીજળી અને ગેસના બિલ તથા રોજિંદી જરૂરિયાતની વસ્તુઓના વધતા ભાવ તેમની સૌથી મોટી સમસ્યાઓ બની ગયા છે. લોકો માને છે કે આ મુદ્દો અન્ય તમામ ચિંતાઓ કરતાં વધુ મહત્વનો છે.

પાકિસ્તાનના પ્રથમ ‘નેશનલ સિટિઝન સર્વે’માં જનતાની ચિંતાઓ અને સરકારની પ્રાથમિકતાઓ વચ્ચેના નોંધપાત્ર તફાવતને પણ ઉજાગર કરવામાં આવ્યો છે. સર્વે અનુસાર, લગભગ ૬૬ ટકા પાકિસ્તાનીઓએ દેશના વધતા રાષ્ટ્રીય દેવાને ગંભીર ચિંતાનો વિષય ગણાવ્યો છે; તેમાંથી ૪૯ ટકા લોકો તેને અત્યંત ગંભીર સમસ્યા માને છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, સરકારના બજેટનો મોટો હિસ્સો એ જ દેવાની ચુકવણી પાછળ ખર્ચાઈ રહ્યો છે જેના બોજ હેઠળ સામાન્ય નાગરિકો દબાયેલા અનુભવે છે.

આ દેવાનો બોજ જનતા ઉઠાવી રહી છે.
૧૮.૭૭૧ ટ્રિલિયન પાકિસ્તાની રૂપિયાના સંઘીય બજેટમાં, ૪૨.૯ ટકા ભંડોળ માત્ર દેવાની ચુકવણી માટે ફાળવવામાં આવ્યું છે. આ રકમ સંરક્ષણ, આરોગ્ય, શિક્ષણ, પેન્શન અને સબસિડી પરના સંયુક્ત ખર્ચ કરતાં પણ વધુ છે. સરકાર જનતાના પૈસાથી થતા ખર્ચમાં વધારો કરીને પોતાનું દેવું ચૂકવી રહી છે.

પાકિસ્તાની જનતાએ વીજળી અને ગેસના ભાવને તેમના રોજિંદા સંઘર્ષનું મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું છે. સર્વેમાં, ૧૯ ટકા ઉત્તરદાતાઓએ વીજળી અને ગેસના વધતા ભાવને એક મુખ્ય રાષ્ટ્રીય મુદ્દો ગણાવ્યો છે; વાસ્તવમાં, હાલમાં દેશમાં આ સૌથી વધુ ચર્ચિત વિષય છે.

વધતા ભાવ ચર્ચાનો મુખ્ય વિષય છે.
દરમિયાન, લગભગ દર પાંચમાંથી એક વ્યક્તિએ રોજિંદી જરૂરિયાતની વસ્તુઓના વધતા ભાવ અંગે ભારે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જ્યારે બેરોજગારી ત્રીજા ક્રમે હતી. જનતામાં આર્થિક સ્થિતિ અંગે અસંતોષ પણ સ્પષ્ટપણે જોવા મળ્યો હતો. પાકિસ્તાનમાં લગભગ ૯૧ ટકા લોકોનું કહેવું છે કે આજે દેશમાં વ્યવસાય શરૂ કરવો કે ચલાવવો મુશ્કેલ છે, અને કરવેરાને સૌથી મોટો અવરોધ ગણાવવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ, ૬૮ ટકા ઉત્તરદાતાઓ ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF)ના કાર્યક્રમને સામાન્ય જનતા માટે નુકસાનકારક અથવા બિનઅસરકારક માને છે.

ઘટતો જનવિશ્વાસ
આ સર્વેક્ષણમાં સરકાર અને તેની સંસ્થાઓ પ્રત્યે જનતાનો ઘટતો જતો વિશ્વાસ પણ સામે આવ્યો છે. સંસદમાં માત્ર ૧૫ ટકા લોકોએ સંપૂર્ણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો, જ્યારે મહેસૂલ વિભાગ માટે આ આંકડો માત્ર ૧૩ ટકા હતો. આ ઉપરાંત, ૧૮ ટકા ઉત્તરદાતાઓએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન કોઈ સરકારી અધિકારીએ તેમની પાસે લાંચની માંગણી કરી હતી.