balen shah: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના ૮૧મા સત્રમાં, નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહે હિમાલય ક્ષેત્રમાં આબોહવા સંબંધિત પડકારોનો સામનો કરવા માટે નેપાળ, ભારત અને ચીનના નેતૃત્વમાં એક સંયુક્ત વ્યવસ્થા (મિકેનિઝમ) સ્થાપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. તેમણે આબોહવા પરિવર્તન સામે લડવા માટે વૈશ્વિક સહયોગ વધારવાનું આહ્વાન કર્યું.
શાહે જણાવ્યું હતું કે આ વ્યવસ્થા દ્વારા ત્રણેય દેશો ઉપગ્રહ ડેટા અને નિપુણતા (એક્સપર્ટાઇઝ)ની આપ-લે કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, જોખમી હિમનદી સરોવરો (glacial lakes) પર દેખરેખ રાખવી અને સંયુક્ત પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવવાનું કાર્ય પણ સાધી શકાય છે. તેમણે જ્યારે પણ કોઈ આપત્તિ આવે ત્યારે રાહત અને સહાય અંગે સરહદ-પારના સંકલનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
બાલેન્દ્ર શાહે ભારત અને ચીનને શું અપીલ કરી?
વડાપ્રધાન શાહે કહ્યું, “અમે નેપાળ, ભારત અને ચીનના નેતૃત્વમાં હિમાલયની આબોહવા માટે એક વ્યવસ્થા સ્થાપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકીએ છીએ. આ વ્યવસ્થા દ્વારા, ચાલો આપણે ઉપગ્રહ ડેટા અને નિપુણતાની આપ-લે કરીએ, જોખમી હિમનદી સરોવરો પર દેખરેખ રાખીએ, સંયુક્ત પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીઓને મજબૂત કરીએ અને આપત્તિઓ દરમિયાન સરહદ-પારની સહાયનું સંકલન કરીએ. હિમાલયને વિભાજિત માહિતી દ્વારા નિર્ધારિત સીમાને બદલે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની પ્રયોગશાળા બનવા દો.”
નેપાળની પૂરની દુર્ઘટના અંગે બાલેન્દ્ર શાહે શું કહ્યું?
નેપાળના વડાપ્રધાને પૂર બાદ મળેલી સહાય બદલ વિવિધ દેશો અને સંસ્થાઓનો આભાર પણ વ્યક્ત કર્યો. તેમણે કહ્યું, “પૂર પછી અમને મદદ કરવા માટે આગળ આવેલા તમામ લોકો પ્રત્યે હું નેપાળનો આભાર વ્યક્ત કરવા માંગુ છું. અમારા નજીકના પડોશીઓ, ભારત અને ચીને ઝડપી અને ઉદાર સહાય પૂરી પાડી. અન્ય મિત્ર દેશો, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પ્રણાલી, માનવતાવાદી એજન્સીઓ, પરોપકારી સંસ્થાઓ અને વિશ્વભરના લોકો નેપાળની પડખે ઊભા રહ્યા. નેપાળની કૃતજ્ઞ જનતા વતી, હું તે સૌનો આભાર માનું છું.”
બાલેન્દ્ર શાહે નેપાળની પૂરની દુર્ઘટનાને વિશ્વ માટે ચેતવણી તરીકે કેમ વર્ણવી? તેમણે કહ્યું, “ભોટે કોશી-ત્રિશૂલીની દુર્ઘટના માત્ર સ્થાનિક દુર્ઘટના નહોતી; તે વિશ્વ માટે એક ચેતવણી હતી. હું આજે તમને પૂછું છું: શું આપણે ખરેખર તે ચેતવણી પર ધ્યાન આપ્યું છે? નેપાળ માટે, આબોહવા સંબંધિત આપત્તિ એ માત્ર માનવતાવાદી સંકટ જ નથી, પરંતુ વિકાસની કટોકટી પણ છે.” શાહે એવા દેશોને વધુ જવાબદારી સ્વીકારવાનું આહ્વાન કર્યું જેઓ ઐતિહાસિક રીતે આબોહવા પરિવર્તન માટે વધુ જવાબદાર છે અને જેમનામાં તેનો સામનો કરવાની વધુ ક્ષમતા છે.




