nepal: મૃત્યુઆંક ૧,૪૦૦ને પાર, ૬,૦૦૦થી વધુ લોકો હજુ પણ લાપતા; નેપાળમાં અત્યારે શું સ્થિતિ છે?

nepal: ૨૬ ઓગસ્ટે નેપાળમાં આવેલા અચાનક પૂર (ફ્લેશ ફ્લડ)ને કારણે ભારે તબાહી સર્જાઈ હતી. આ વિનાશક પૂરને કારણે મૃત્યુઆંક વધીને ૧,૪૦૦થી વધુ થઈ ગયો છે. અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાંથી સતત મૃતદેહો મળી રહ્યા છે, જ્યારે બચાવ ટીમો હજુ પણ ૬,૦૦૦થી વધુ લાપતા લોકોની શોધખોળ કરી રહી છે. નેપાળ પોલીસના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, મૃત્યુઆંક ૧,૪૦૪ પર પહોંચ્યો છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધીમાં ૧૩,૭૦૦થી વધુ લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે અંદાજે ૬,૧૫૦ લોકો હજુ પણ લાપતા છે.

આ ભયાનક દુર્ઘટના નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીક બરફ અને પથ્થરના કાટમાળના ધસમસતા પ્રવાહ (એવલાન્ચ)ને કારણે સર્જાઈ હતી. તેનાથી હિમાલયના સરહદી વિસ્તારમાંથી દક્ષિણ તરફ વહેતી ભોટે કોશી નદીમાં અચાનક ભારે પૂર આવ્યું, જેનાથી ઉત્તર અને મધ્ય નેપાળના ગામડાઓ અને નગરોમાં ભારે વિનાશ થયો. પૂરના તોફાની પાણી ઘરો, વાહનો, રસ્તાઓ અને પુલોને તાણી ગયા અને અનેક જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડ્યું. ચીની મીડિયાના અહેવાલ મુજબ, સરહદની પેલે પાર ચીની વિસ્તારમાં પણ આ દુર્ઘટનામાં ૪૩ લોકોના મોત થયા છે અને ૫૦૦થી વધુ લોકો લાપતા છે.

મૃતકોની ઓળખ કરવી એ વહીવટીતંત્ર માટે મોટો પડકાર બની રહ્યો છે. અધિકારીઓ જણાવે છે કે અત્યાર સુધીમાં મળી આવેલા મૃતદેહોમાંથી માત્ર ૧૦૪ની ઓળખ થઈ શકી છે અને તેમને તેમના પરિવારોને સોંપવામાં આવ્યા છે. પાણીના પ્રવાહમાં લાંબા અંતર સુધી ખેંચાઈ આવવાને કારણે મૃતદેહો ખરાબ રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે, સડી ગયા છે અથવા માત્ર ટુકડાઓના સ્વરૂપમાં મળ્યા છે. પાણી, કાદવ અને કાટમાળમાં લાંબા સમય સુધી રહેવાને કારણે ચહેરા, કપડાં કે અંગત વસ્તુઓ દ્વારા ઓળખ કરવી અત્યંત મુશ્કેલ બની ગઈ છે. ફોરેન્સિક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હવે ડીએનએ (DNA) પરીક્ષણ એ જ મુખ્ય ઉપલબ્ધ પદ્ધતિ છે, જોકે મૃતદેહોના નમૂનાઓને નજીકના સંબંધીઓના નમૂનાઓ સાથે મેળવવાની પ્રક્રિયામાં ઘણો સમય લાગે છે.

પૂરથી પ્રભાવિત રાસુવા અને નુવાકોટ જિલ્લાઓમાં આવેલા જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સના મોટી સંખ્યામાં લાપતા કર્મચારીઓની શોધ માટે ટીમો સતત કામ કરી રહી છે. આ અભિયાનમાં નેપાળી સેના, આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સ, પ્રોજેક્ટના કર્મચારીઓ અને વિદેશી તકનીકી નિષ્ણાતો સામેલ છે. નેપાળમાં ભારતના રાજદૂત નવીન શ્રીવાસ્તવે માહિતી આપી હતી કે બુધવારે ચિલિમે જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટની ટનલમાંથી પાંચ મૃતદેહો મળી આવ્યા હતા. ભારતીય અને નેપાળી બચાવ ટીમોએ પાવરહાઉસ સુધીનો રસ્તો બનાવવા માટે અનેક દિવસો સુધી કાદવ અને કાટમાળ હટાવ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે બચાવ ટીમોને સ્થળ પર કોઈ પણ જીવિત મળ્યું નહીં.