iran: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે તેમણે તેહરાનને સંભવિત કરાર અંગે એક પાનાથી વધુનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. આ પ્રસ્તાવ પરમાણુ શસ્ત્રો, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને આર્થિક પ્રતિબંધો સંબંધિત શરતોની રૂપરેખા આપે છે. ટ્રમ્પના મતે, ઈરાની શાસન કરાર અંગે મૂંઝવણમાં હોય તેવું લાગે છે.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો પરમાણુ કરાર હાલમાં તેના અંતિમ તબક્કામાં છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ટિપ્પણી કરી હતી કે, “અમે ઈરાનને એક પાનાથી વધુ લાંબો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે.” જો ઈરાન આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારે છે, તો સંઘર્ષ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ જશે. આ પહેલા, યુએસ મીડિયા આઉટલેટ એક્સિઓસ એ અહેવાલ આપ્યો હતો કે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન એક પાનાના પ્રસ્તાવ પર સર્વસંમતિ પર પહોંચ્યા છે. બંને રાષ્ટ્રો ત્રણ મુખ્ય મુદ્દાઓને સંબોધિત કરીને કરાર પર પહોંચવા માટે તૈયાર છે.
વિગતવાર પ્રસ્તાવમાં શું શામેલ છે?
- આગામી 10 વર્ષ સુધી, ઈરાન તેના યુરેનિયમ સંવર્ધન સ્તરને 3.67 ટકાથી વધુ વધારશે નહીં. ઓબામા વહીવટ દરમિયાન થયેલા કરાર હેઠળ, આ પ્રતિબંધ 15 વર્ષ માટે નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. ટ્રમ્પે શરૂઆતમાં આ સમયગાળો 20 વર્ષ સુધી લંબાવવાની માંગ કરી હતી. ઉર્જા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે 3.67 ટકાના સ્તરે યુરેનિયમ સંવર્ધન હાથ ધરવામાં આવે છે; જોકે, પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવા માટે, યુરેનિયમને લગભગ 90 ટકા સુધી સંવર્ધન કરવું આવશ્યક છે.
- ઈરાને તેના પરમાણુ સામગ્રીનો ભંડાર યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને સોંપવો આવશ્યક છે. આ ટ્રાન્સફર માટેની પ્રક્રિયા આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA) ની દેખરેખ હેઠળ હાથ ધરવામાં આવશે. હાલમાં, ઈરાન આ શરત સ્વીકારવા તૈયાર નથી, અને જાળવી રાખે છે કે તે તેના પરમાણુ સામગ્રીને તૃતીય-પક્ષ રાષ્ટ્રને સોંપવા માટે ખુલ્લું રહેશે. ઈરાન પાસે હાલમાં 440 કિલોગ્રામ સંવર્ધિત યુરેનિયમનો ભંડાર છે.
- હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ખુલ્લો રાખવો આવશ્યક છે. સ્ટ્રેટની અંદર ટોલ વસૂલવા પર પ્રતિબંધ છે, અને કોઈપણ રાષ્ટ્રના જહાજો કોઈપણ મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યા વિના પસાર થઈ શકે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે પગલાં અમલમાં મૂકવા આવશ્યક છે. તેનાથી વિપરીત, ઈરાન સ્ટ્રેટમાં ટોલ સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવા માંગે છે, જેમાં હોર્મુઝના પાણીમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થવા માટે જહાજો પાસેથી ફી વસૂલવામાં આવશે.
૪. ઈરાનની સ્થિર સંપત્તિ પરત મોકલવામાં આવશે. વધુમાં, દેશ પર હાલમાં લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવશે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પાસે આશરે $૧૫૦ બિલિયન ઇરાની સ્થિર સંપત્તિ છે. ઈરાન તેના રાહત અને બચાવ કામગીરીને સરળ બનાવવા માટે આ ભંડોળનો એક ભાગ તાત્કાલિક મુક્ત કરવા માંગે છે. યુ.એસ. આ વિનંતી પર સંમત થયું છે.
યુ.એસ.એ કરાર અંગે શું કહ્યું છે?
પત્રકારો સાથે વાત કરતા, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે ઈરાન સોદો કરવા માટે તૈયાર છે, પરંતુ તેની શરતો સતત બદલાતી રહે છે. “હું ત્યાંની સરકાર સાથે વ્યવહાર કરી રહ્યો છું જે સવારે એક વાત કહે છે અને સાંજે બીજી વાત.” પરિણામે, અમે અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શક્યા નથી.
ટ્રમ્પના મતે, જો કોઈ કરાર થઈ શકતો નથી, તો યુ.એસ. ઈરાન પર હુમલો કરશે. બીજી બાજુ, ઈરાને હજુ સુધી પ્રસ્તાવ અંગે કોઈ નિવેદન જારી કર્યું નથી.