Russia: જૂન 2026 માં ક્રૂડ ઓઇલની રેકોર્ડ આયાત સાથે ભારત રશિયાનો બીજો સૌથી મોટો તેલ ખરીદનાર બન્યો

Russia: જૂન 2026 માં ભારતે રશિયાથી ક્રૂડ ઓઇલનો રેકોર્ડ વોલ્યુમ આયાત કર્યો, જે ચીન પછી રશિયાના અશ્મિભૂત ઇંધણના બીજા સૌથી મોટા ખરીદનાર તરીકે તેની સ્થિતિ મજબૂત બનાવે છે. ખરીદીમાં વધારાને કારણે રશિયાના નિકાસ વોલ્યુમમાં વધારો થયો, જ્યારે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો થવાથી મોસ્કોને વધુ તેલ વેચવા છતાં ઓછી આવક થઈ.

સેન્ટર ફોર રિસર્ચ ઓન એનર્જી એન્ડ ક્લીન એર (CREA) ના અહેવાલ મુજબ, મે 2026 ની સરખામણીમાં ભારતની રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં 34% નો વધારો થયો, જે રેકોર્ડ પરની સૌથી વધુ માસિક ખરીદી છે.

ભારતે €4.5 બિલિયનનું રશિયન ક્રૂડ આયાત કર્યું

CREA રિપોર્ટ જણાવે છે કે ભારતે જૂન દરમિયાન લગભગ €4.5 બિલિયન મૂલ્યનું રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું. એકંદરે, રશિયાથી ભારતની અશ્મિભૂત ઇંધણની આયાત €5.5 બિલિયન સુધી પહોંચી ગઈ, જેમાં ક્રૂડ ઓઇલ કુલના લગભગ 83% જેટલું હતું.

આયાતમાં તીવ્ર વધારાને કારણે ભારત ફક્ત ચીન પછી રશિયન અશ્મિભૂત ઇંધણનો બીજો સૌથી મોટો ખરીદનાર બન્યો. અહેવાલમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે મહિના દરમિયાન ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાતમાં 5.4% નો વધારો થયો છે, જે મુખ્યત્વે રશિયા તરફથી વધુ ખરીદીને કારણે થયો છે.

મુખ્ય ભારતીય રિફાઇનરીઓએ રશિયન તેલ આયાતમાં વધારો કર્યો

જૂનમાં અનેક અગ્રણી ભારતીય રિફાઇનરીઓએ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો:

• રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની જામનગર રિફાઇનરીએ આયાતમાં 150% નો વધારો કર્યો.
• ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC) ની પારાદીપ રિફાઇનરીએ આયાતમાં 126% નો વધારો કર્યો.
• BPCL ની કોચી રિફાઇનરીએ 83% નો વધારો નોંધાવ્યો.
• નયારા એનર્જીની વાડીનાર રિફાઇનરીએ ખરીદીમાં 45% નો વધારો કર્યો.

ભારતીય રિફાઇનરોની ઊંચી માંગે મહિના દરમિયાન રશિયાના ક્રૂડ નિકાસ વોલ્યુમમાં વધારો કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી.

નિકાસ વધુ, રશિયા માટે આવક ઓછી

જોકે જૂનમાં રશિયાના ક્રૂડ ઓઇલની નિકાસ ૧૪% વધી હતી, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઘટવાને કારણે તેની દૈનિક તેલ આવક ૮% ઘટીને લગભગ €૩૪૮ મિલિયન થઈ ગઈ.

અહેવાલમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે કે જ્યારે રશિયાએ મોટા પ્રમાણમાં તેલ નિકાસ કર્યું હતું, ત્યારે નબળા વૈશ્વિક ભાવે તેની એકંદર કમાણીમાં ઘટાડો કર્યો હતો.

ભારત રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની પણ નિકાસ કરે છે

CREA રિપોર્ટમાં વધુમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે ભારત માત્ર રશિયન ક્રૂડની આયાત જ નથી કરી રહ્યું પરંતુ નિકાસ માટે તેને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોમાં પણ રિફાઇન કરી રહ્યું છે. જૂનમાં, ભારત, તુર્કી, બ્રુનેઈ અને જ્યોર્જિયા માં રિફાઇનરીઓએ રશિયન ક્રૂડમાંથી બનેલા રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનો એવા દેશોમાં નિકાસ કર્યા જેમણે રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદ્યા છે, જેમાં યુરોપિયન યુનિયન (EU), યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઓસ્ટ્રેલિયાનો સમાવેશ થાય છે.

આ વલણ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા શૃંખલામાં ભારતની વધતી જતી ભૂમિકાને રેખાંકિત કરે છે, સ્થાનિક રિફાઇનરીઓ આયાતી ક્રૂડ પર પ્રક્રિયા કરે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં બળતણ પૂરું પાડે છે.