Canada: ભારત-કેનેડા વેપાર વાટાઘાટો: પાંચમો રાઉન્ડ આવતીકાલે શરૂ થશે; ૨૦૨૬ના અંત સુધીમાં કરારને આખરી ઓપ આપવાનું લક્ષ્ય

canada: ભારત અને કેનેડા વચ્ચે પ્રસ્તાવિત ‘કોમ્પ્રિહેન્સિવ ઈકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ’ (CEPA) અંગેની વાટાઘાટોનો પાંચમો રાઉન્ડ સોમવારે કેનેડાની રાજધાની ઓટાવામાં શરૂ થશે. બંને દેશો ૨૦૨૬ના અંત સુધીમાં આ વેપાર કરારને આખરી ઓપ આપવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. પાંચ દિવસ સુધી ચાલનારી આ વાટાઘાટો ૯ ઓક્ટોબર સુધી ચાલુ રહેશે અને તેમાં બંને દેશોના મુખ્ય વાટાઘાટકારો સામેલ થશે. અગાઉ ૧૮ સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં વાટાઘાટોનો ચોથો રાઉન્ડ પૂર્ણ થયો હતો. હવે બંને પક્ષો અંતિમ કરાર તરફ ઝડપી પ્રગતિ કરવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે.

કેનેડાના વેપાર મંત્રી આ મહિનાના અંતમાં ભારતની મુલાકાત લેશે
ડિસેમ્બરની આસપાસ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની કેનેડાની સંભવિત મુલાકાત પહેલાં વેપાર વાટાઘાટોએ વધુ વેગ પકડ્યો છે. બંને દેશો આ સમયગાળા દરમિયાન વેપાર કરારને આખરી ઓપ આપવાનું આયોજન કરી રહ્યા છે. દરમિયાન, કેનેડાના વેપાર મંત્રી મનિન્દર સિદ્ધુ ૩૦૦ સભ્યોના વેપારી પ્રતિનિધિમંડળ સાથે આ મહિનાના અંતમાં નવી દિલ્હીની મુલાકાત લેવાના છે.

માર્ચમાં નવી દિલ્હી ખાતે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન, બંને નેતાઓએ વર્ષના અંત સુધીમાં CEPA વાટાઘાટો પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું હતું. તેઓ ઊર્જા અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો (ક્રિટિકલ મિનરલ્સ)ના ક્ષેત્રમાં સહકાર વધારવા માટે પણ સંમત થયા હતા.

ભારત અને કેનેડા વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપારનું કદ કેટલું છે?
નેતાઓએ જણાવ્યું હતું કે એક વ્યાપક વેપાર માળખું ભારત અને કેનેડા વચ્ચેની ભાગીદારી માટે લાંબા ગાળાનો, ટકાઉ આર્થિક પાયો સ્થાપિત કરી શકે છે. આનાથી ૨૦૩૦ સુધીમાં બંને દેશો વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપારને વધારીને ૭૦ અબજ કેનેડિયન ડોલર (આશરે ₹૪.૬૫ લાખ કરોડ) સુધી પહોંચાડવાના સહિયારા લક્ષ્યને પણ સમર્થન મળશે.

૨૦૨૪-૨૫માં ભારત અને કેનેડા વચ્ચે ચીજવસ્તુઓનો દ્વિપક્ષીય વેપાર ૮.૬૬ અબજ ડોલરનો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન, કેનેડામાં ભારતની નિકાસ ૪.૨૨ અબજ ડોલરની હતી. કેનેડા અને ભારત વચ્ચે આયાત અને નિકાસની સ્થિતિ શું છે? ભારતમાંથી કેનેડામાં નિકાસ થતી મુખ્ય વસ્તુઓમાં ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનો, મશીનરીના ભાગો અને યાંત્રિક સાધનો, લોખંડ અને સ્ટીલની વસ્તુઓ, ઇલેક્ટ્રોનિક વસ્તુઓ, કાર્બનિક રસાયણો, ઘરેણાં, રત્નો અને કિંમતી પથ્થરો, કાપડ અને કપડાં, સીફૂડ ઉત્પાદનો, એન્જિનિયરિંગ વસ્તુઓ અને ઓટો ભાગોનો સમાવેશ થાય છે.

તેનાથી વિપરીત, કેનેડાથી ભારતમાં આયાત થતી મુખ્ય વસ્તુઓમાં કઠોળ, ખાતરો, ખનિજ ઇંધણ, લાકડાનો પલ્પ, રત્નો અને કિંમતી પથ્થરો, વિમાનના ભાગો, મશીનરીના ઘટકો અને લોખંડ અને એલ્યુમિનિયમ સ્ક્રેપનો સમાવેશ થાય છે. સેવા ક્ષેત્રમાં, ભારતનો IT ઉદ્યોગ કેનેડામાં સેવા નિકાસમાં સૌથી મોટો ફાળો આપનાર છે.