elon musk: એલોન મસ્કની આગાહી! AI અને રોબોટ્સ કામ કરશે; નોકરી કરવી એ મનુષ્યો માટે એક ‘પસંદગી’ બની જશે!

elon musk: એલોન મસ્ક માને છે કે ભવિષ્યમાં, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને રોબોટ્સ એવા મોટાભાગના કાર્યો કરી શકશે જે અત્યારે મનુષ્યો દ્વારા કરવામાં આવે છે. પરિણામે, નોકરી કરવી એ એક જરૂરિયાતને બદલે વ્યક્તિગત પસંદગીનો વિષય બની શકે છે. એલોન મસ્ક એક એવા ભવિષ્યની કલ્પના કરે છે જ્યાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને રોબોટ્સ માનવ શ્રમનું મોટાભાગનું કામ સંભાળી લેશે. આનાથી લોકો માત્ર ગુજરાન ચલાવવા માટે કામ કરવાની મજબૂરીમાંથી મુક્ત થઈ શકે છે. મસ્ક ભવિષ્યના આ સંભવિત દૃશ્યને “યુનિવર્સલ હાઈ ઇન્કમ” (સાર્વત્રિક ઉચ્ચ આવક) તરીકે ઓળખાવે છે. જોકે, આવા પરિવર્તન સાથે કેટલાક પડકારો પણ આવી શકે છે, જેમાં નોકરીઓ ગુમાવવી, આર્થિક અસમાનતામાં વધારો થવો અને સંપત્તિની વહેંચણીને લગતી સમસ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે.

તાજેતરમાં યોજાયેલી ‘ઓલ-ઇન સમિટ’ (All-In Summit) માં, મસ્કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને રોબોટિક્સના ભવિષ્ય અંગે પોતાનો દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે, સમય જતાં, AI અને રોબોટ્સ લગભગ એવા કોઈપણ કાર્યને કરવામાં સક્ષમ બની શકે છે જે એક મનુષ્ય કરી શકે છે. પરિણામે, મનુષ્યો માટે નોકરી કરવી એ એક અનિવાર્ય જરૂરિયાતને બદલે વ્યક્તિગત પસંદગીનો વિષય બની શકે છે.

કામ કરવું એ એક ‘પસંદગી’ બની જશે
મસ્કના મતે, AI અને ટેસ્લાનો હ્યુમનોઇડ (માનવ જેવો) રોબોટ ‘ઓપ્ટિમસ’ (Optimus), શારીરિક શ્રમથી લઈને ઓફિસના કામ સુધીના વિવિધ પ્રકારના કાર્યો કરવા માટે સક્ષમ હશે. ડેટા પ્રોસેસિંગ અને અન્ય તકનીકી કાર્યોમાં પણ AIની ભૂમિકા વધુ મહત્વપૂર્ણ બનવાની અપેક્ષા છે.

મસ્ક માને છે કે જ્યારે મશીનો મોટા પાયે વસ્તુઓનું ઉત્પાદન કરવાનું અને સેવાઓ પૂરી પાડવાનું શરૂ કરશે, ત્યારે માનવીય જરૂરિયાતોને સંતોષવી ઘણી સરળ બની જશે. તેઓ આ સંભવિત વ્યવસ્થાને “યુનિવર્સલ હાઈ ઇન્કમ” કહે છે—એવી સ્થિતિ જ્યાં ટેક્નોલોજી દ્વારા વસ્તુઓ અને સેવાઓ એટલી વિપુલ માત્રામાં ઉપલબ્ધ થાય છે કે દરેક વ્યક્તિ માટે વધુ સારું જીવન જીવવું સરળ બની જાય છે.

શું દરેક વ્યક્તિને બહેતર સુવિધાઓ મળી શકશે?
“યુનિવર્સલ બેઝિક ઇન્કમ” (UBI) એટલે કે ‘સાર્વત્રિક મૂળભૂત આવક’ના ખ્યાલ પર અવારનવાર ચર્ચા થતી હોય છે; જેમાં વ્યક્તિઓની મૂળભૂત જરૂરિયાતો પૂરી થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમને નિશ્ચિત આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે. પરંતુ મસ્કની કલ્પના તેનાથી પણ આગળ છે. તેમના મતે, AI અને ઓટોમેશનનો વધતો ઉપયોગ વસ્તુઓ અને સેવાઓની ઉપલબ્ધતામાં વધારો કરી શકે છે. આનાથી ઉત્પાદન, પરિવહન, કૃષિ અને આરોગ્યસંભાળ જેવા ક્ષેત્રોમાં ખર્ચ ઘટાડવાની ક્ષમતા રહેલી છે. જો આમ થાય, તો વધુ લોકો માટે ગુણવત્તાયુક્ત સુવિધાઓ મેળવવી સરળ બની શકે છે. જો કે, આ બાબત તેના પર પણ નિર્ભર રહેશે કે આ નવી ટેક્નોલોજીના લાભો સમાજના વિવિધ વર્ગો સુધી કેવી રીતે પહોંચે છે. માત્ર ઉત્પાદનમાં વધારો થવો એ વાતની ખાતરી આપતું નથી કે દરેક વ્યક્તિને તેનો સમાન લાભ મળશે.