‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) અંગેના તમામ નિર્ણયો સર્વાનુમતે લેવામાં આવ્યા હતા; ‘ફોર્મ 6’માં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી — સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચૂંટણી પંચનું સોગંદનામું

સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરાયેલા સોગંદનામામાં, ચૂંટણી પંચે (EC) સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મતદાર યાદીના ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) સંબંધિત તમામ નિર્ણયો સર્વાનુમતે લેવામાં આવ્યા હતા. વધુમાં, ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ‘ફોર્મ 6’માં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. ચૂંટણી પંચે તેની કાર્યપદ્ધતિ પર સવાલ ઉઠાવતી અરજીઓના જવાબમાં આ પ્રતિક્રિયા આપી છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કરેલા સોગંદનામામાં, પંચે જણાવ્યું છે કે SIR સંબંધિત તમામ નિર્ણયો સહમતીથી લેવામાં આવ્યા હતા. આ દસ્તાવેજમાં મતદાર યાદીના ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR)ની પ્રક્રિયા, ચૂંટણી પંચની વૈધાનિક સત્તાઓ અને મતદારોના નામ ઉમેરવા તથા તેની ચકાસણીને લગતા નિયમોની વિગતો આપવામાં આવી છે. આ સોગંદનામું ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોની સહમતીથી દાખલ કરવામાં આવ્યું હતું.

મતદાર યાદીના ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરાયેલા સોગંદનામામાં, ચૂંટણી પંચે આ પ્રક્રિયાના કાનૂની આધાર અને નિર્ધારિત માર્ગદર્શિકાઓ વિશે વિગતવાર માહિતી આપી છે. આ સોગંદનામું 26 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ રાકેશ કુમાર સિંહ ઉર્ફે રાકેશ સિંહ વિરુદ્ધ ભારત સરકાર (Union of India) કેસમાં પ્રતિવાદી 2 થી 5 વતી દાખલ કરવામાં આવ્યું હતું.

ચૂંટણી પંચે સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ SIR અંગે પોતાનો પક્ષ રજૂ કર્યો છે.
પંચનું માનવું છે કે મુક્ત અને નિષ્પક્ષ ચૂંટણીઓ યોજવા માટે મતદાર યાદી સચોટ હોવી અનિવાર્ય છે. આ હેતુસર, પાત્ર મતદારોને યાદીમાં સામેલ કરવા અને બેવડી નોંધણી (duplicate entries) જેવી વિસંગતતાઓ શોધવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.

સોગંદનામાની સાથે, પંચે SIR સંબંધિત પોતાના આદેશો, મતદાર નોંધણીના નિયમો, ‘ફોર્મ 6’, સંબંધિત ઘોષણા પત્રો અને અગાઉ જારી કરાયેલા ન્યાયિક આદેશોની નકલો પણ રજૂ કરી છે. અગાઉની નોટિસ આપ્યા વિના કોઈ પણ મતદારની પાત્રતા અંગે કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવશે નહીં. પંચની માર્ગદર્શિકા મુજબ, જે મતદારોની વિગતો અગાઉની વ્યાપક પુનરાવર્તન યાદી (comprehensive revision list) સાથે મેળવી શકાતી નથી અથવા જેમની નોંધણીમાં વિસંગતતાઓ છે, તેમને ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી પ્રસિદ્ધ થયા બાદ, ઔપચારિક નોટિસ આપીને પોતાની પાત્રતા સ્પષ્ટ કરવાની તક આપવામાં આવશે. વધુમાં, માર્ગદર્શિકામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ગણતરીના તબક્કા દરમિયાન મતદારો પાસેથી દસ્તાવેજો એકત્ર કરવા જોઈએ નહીં, અને નવા મતદારોની નોંધણી માટે ‘ફોર્મ-૬’ ઉપલબ્ધ કરાવવું આવશ્યક છે.