yaman: શું હુથીઓ અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેનું યુદ્ધ આખરે સમાપ્ત થઈ શકે છે? ચીન મેદાનમાં આવ્યું છે
yaman: યમનમાં હુથીઓની વધતી જતી પ્રવૃત્તિઓને લઈને સાઉદી અરેબિયાની ચિંતામાં સતત વધારો થયો છે. પરિણામે, સાઉદી અરેબિયાએ ચીન પાસે મદદ માંગી, જેના પગલે બેઇજિંગે ઈરાનને આગ્રહ કર્યો કે તે હુથીઓ પરના પોતાના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરીને તેમને નિયંત્રિત કરે. મધ્ય પૂર્વમાં પ્રવર્તમાન તણાવ વચ્ચે, યમનના હુથી બળવાખોરોની પ્રવૃત્તિઓનું નવું મોજું જોવા મળ્યું છે. હુથીઓ સતત તેમની સૈન્ય કાર્યવાહીમાં વધારો કરી રહ્યા છે. આનાથી સાઉદી અરેબિયાની ચિંતા વધી છે, કારણ કે તેની અસરો યમનની સીમાઓથી આગળ વધી શકે છે અને લાલ સમુદ્ર (Red Sea) તથા બાબ-અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોને અસર કરી શકે છે—આ એવા માર્ગો છે જેના દ્વારા મોટા પ્રમાણમાં તેલ અને અન્ય માલસામાનની હેરફેર થાય છે.
આ પરિસ્થિતિમાં, સાઉદી અરેબિયાએ મદદ માટે ચીનનો સંપર્ક કર્યો. ત્યારબાદ ચીને ઈરાનને કહ્યું કે તે હુથીઓને રોકવા માટે પોતાના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરે અને એવી કાર્યવાહી અટકાવે જેનાથી તણાવ વધુ વધી શકે. રોઇટર્સે ત્રણ ઈરાની સૂત્રોને ટાંકીને આ માહિતી આપી હતી. અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા એક સપ્તાહમાં હુથીઓએ લાલ સમુદ્ર અને બાબ-અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ નજીક તેમની હાજરી ઝડપથી વધારી છે, જેનાથી સાઉદી તેલની નિકાસ અને દરિયાઈ જહાજોની અવરજવર અંગે ચિંતા ઊભી થઈ છે.
સાઉદી અરેબિયાએ ચીનની મદદ શા માટે માંગી?
યમન નજીક આવેલા લાલ સમુદ્ર અને બાબ-અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો છે. આ વિસ્તારમાં તણાવમાં વધારો કે જહાજોની અવરજવર સામે કોઈ પણ જોખમ વિશ્વના અનેક દેશોમાં માલસામાન અને તેલના પુરવઠાને ખોરવી શકે છે.
આ કારણોસર સાઉદી અરેબિયાએ ચીનની મદદ લેવાનું નક્કી કર્યું. ચીન ઈરાન સાથે મજબૂત આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો ધરાવે છે અને ઈરાની તેલનો મોટો ખરીદદાર છે; ૨૦૨૫માં, ચીને દરિયાઈ માર્ગે થતી ઈરાનની તેલની નિકાસના ૮૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો ખરીદ્યો હતો. મધ્ય પૂર્વમાં તણાવમાં મોટો વધારો ચીનના તેલ પુરવઠા અને વેપાર પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે.
ચીને ઈરાનને શું કહ્યું? ચીને જાહેરમાં તમામ પક્ષોને તણાવ ઘટાડવા અને વાતચીત દ્વારા મુદ્દાનું સમાધાન લાવવા હાકલ કરી છે. જોકે, રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ચીને ઈરાનને એક અલગ સંદેશ પણ આપ્યો છે, જેમાં તેને હુથીઓ પરના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરવા અને તેમને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ કરવા માટે આગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે. આનો ઉદ્દેશ્ય યમન અને લાલ સમુદ્રમાં તણાવને વધુ વધતો અટકાવવાનો અને દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. જોકે, ચીને કયા માધ્યમથી ઈરાનને આ સંદેશ પહોંચાડ્યો તે અસ્પષ્ટ છે.