Surat News: ગુજરાતના હીરા અને કાપડ ઉદ્યોગના મુખ્ય કેન્દ્ર સુરતમાં કામદારોની સમસ્યાઓને લઈને ચર્ચા તેજ બની છે. અહેવાલો અનુસાર ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના અનેક પરપ્રાંતીય કામદારો સુરત છોડીને પોતાના વતન તરફ જઈ રહ્યા છે. સુરત રેલવે સ્ટેશન પર કામદારોની ભીડ અને ટ્રેનમાં બેસવા માટે લાંબી લાઇનો જોવા મળી રહી છે. કામદારોના જણાવ્યા મુજબ, સમયસર પગાર ન મળવો, સાપ્તાહિક રજાનો અભાવ અને લાંબા સમય સુધી કામ કરવાના દબાણને કારણે તેઓએ વતન પરત ફરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ ઘટનાને ‘ગામ ચલો આંદોલન’ તરીકે ઓળખાવવામાં આવી રહી છે.
12 કલાકની શિફ્ટ અને સાપ્તાહિક રજાનો મુદ્દો
કામદારોનો આરોપ છે કે કેટલીક ફેક્ટરીઓમાં તેમની પાસે લાંબા સમય સુધી કામ કરાવવામાં આવે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ઘણી વખત 12 કલાકની શિફ્ટ હોવા છતાં સમયસર અને સંપૂર્ણ પગાર મળતો નથી. ઉપરાંત, અઠવાડિયામાં એક દિવસની રજા માગવા પર પણ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.
કામદારોનું કહેવું છે કે જો કોઈ કર્મચારી બીમારી કે થાકને કારણે રજા માગે, તો તેનો પગાર કાપી લેવામાં આવે છે અથવા નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવે છે. જોકે, આ આક્ષેપો અંગે સંબંધિત ફેક્ટરી માલિકોનો પક્ષ અને સત્તાવાર તપાસની વિગતો ઉપલબ્ધ નથી.
રજા માગતાં પગાર કપાત અને નોકરીમાંથી હકાલપટ્ટીનો આરોપ
અયોધ્યાના કામદાર પ્રેમચંદ સહિત કેટલાક કામદારોએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે અઠવાડિયામાં એક રવિવારની રજા માગી હતી. શરૂઆતમાં રજા આપવાની ખાતરી આપવામાં આવી હોવાનો તેમનો દાવો છે, પરંતુ બાદમાં વચન પાળવામાં આવ્યું ન હતું. કેટલાક કામદારોએ રજા માગવા બદલ નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા હોવાનો અને બાકી પગાર ન ચૂકવાયો હોવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે.
પ્રયાગરાજના બ્રિજેશ નિષાદે જણાવ્યું હતું કે તેઓ છેલ્લા ચારથી પાંચ મહિનાથી સુરતમાં કામ કરી રહ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ, રજા માગ્યા બાદ તેમનો પગાર કાપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે સુરતમાં મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં કામ કરવા કરતાં ગામડે જઈને ખેતી કરવી વધુ સારી છે.
‘30 દિવસ નહીં, 26 દિવસ કામ કરીશું’
કામદાર શિવવંદન કુમારે જણાવ્યું હતું કે તેમની પાસે મહિનાના 30 દિવસ કામ કરવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે તેમણે 26 દિવસ કામ કરવાની માંગ કરી ત્યારે તેમને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા હતા.
કામદારોની મુખ્ય માંગણીઓમાં નિયમિત પગાર, અઠવાડિયામાં એક દિવસની રજા અને સન્માનજનક વ્યવહારનો સમાવેશ થાય છે. તેમનું કહેવું છે કે આ માંગણીઓ સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો તેઓ સુરત પરત ફરવાનું ટાળશે.
મજૂર સંઘ કામદારોની મદદે આવ્યું
કામદારોની વતન વાપસી વચ્ચે મજૂર સંઘ પણ તેમની મદદ માટે આગળ આવ્યું હોવાનો અહેવાલ છે. મજૂર સંઘના પ્રતિનિધિ અજય ડી. દુબેના જણાવ્યા મુજબ, સંઘની ટીમ સુરત રેલવે સ્ટેશન પર કામદારોને પાણી અને બિસ્કિટ સહિતની મદદ પૂરી પાડી રહી છે. સંઘે કામદારોની સમસ્યાઓ અને ફેક્ટરીઓમાં તેમની સાથે થતા કથિત વ્યવહાર સામે વિરોધ નોંધાવ્યો છે.
સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ પર શું અસર પડી શકે?
સુરતનો કાપડ અને ભરતકામ ઉદ્યોગ મોટી સંખ્યામાં પરપ્રાંતીય કામદારો પર નિર્ભર છે. જો મોટા પ્રમાણમાં કામદારો વતન પરત ફરવાનું ચાલુ રાખશે, તો કેટલીક ફેક્ટરીઓમાં કામકાજ અને ઉત્પાદન પર અસર પડી શકે છે.
હાલમાં કામદારોની વતન વાપસીનો ચોક્કસ આંકડો અને તેના કારણે ઉદ્યોગને થયેલી અસર અંગે સત્તાવાર માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. જોકે, કામદારોની ફરિયાદો અને સાપ્તાહિક રજાની માંગે શ્રમિકોના અધિકારો, કામના કલાકો અને પગારની સમયસર ચુકવણી અંગે ચર્ચા ફરી શરૂ કરી છે.
હવે મુખ્ય સવાલ એ છે કે ફેક્ટરી માલિકો અને સંબંધિત તંત્ર કામદારોની ફરિયાદોનો ઉકેલ લાવવા શું પગલાં ભરે છે અને સુરતના કાપડ ઉદ્યોગમાં કામદારોનો વિશ્વાસ ફરી કેવી રીતે સ્થાપિત થાય છે.