mary kom: મેરી કોમ અને જાસ્મિન જેવા બોક્સરોને કોચિંગ આપ્યું; હવે દ્રોણાચાર્ય પુરસ્કાર મેળવવા જઈ રહ્યા છે

mary kom: દિગ્ગજ એમ.સી. મેરી કોમની કારકિર્દીને વેગ આપવાથી લઈને જાસ્મિન લાંબોરિયાને વિશ્વ-સ્તરના બોક્સર તરીકે તૈયાર કરવા સુધી, છોટે લાલ યાદવે દરેક ખેલાડીની વિશિષ્ટ જરૂરિયાતોને સમજીને પોતાની કોચિંગ કારકિર્દીનું નિર્માણ કર્યું છે—આ અભિગમને કારણે જ તેમને પ્રતિષ્ઠિત દ્રોણાચાર્ય પુરસ્કાર મળવા જઈ રહ્યો છે. ૩૮ વર્ષીય આર્મી જવાન મોટાભાગે પ્રસિદ્ધિના પ્રકાશથી દૂર રહ્યા છે, જ્યારે તેમના દ્વારા કોચિંગ પામેલા બોક્સરોએ હેડલાઇન્સમાં સ્થાન મેળવ્યું છે.

ધ્યેય: ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ જીતવો
મેરી કોમની વાપસી, જાસ્મિનનું વર્લ્ડ ટાઇટલ અને સાક્ષી ચૌધરી તથા અરુંધતી ચૌધરી દ્વારા કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં જીતવામાં આવેલા ગોલ્ડ મેડલ એ તે સફરના મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નો છે જેની શરૂઆત ત્યારે થઈ હતી જ્યારે ઈજાને કારણે યાદવે બોક્સિંગ રિંગ છોડીને કોચિંગ તરફ વળવું પડ્યું હતું. યાદવે કહ્યું, “હું ખૂબ ખુશ છું, પરંતુ હું અહીં અટકવા માંગતો નથી. મારે હજુ વધુ સખત મહેનત કરવાની જરૂર છે. મારું લક્ષ્ય છે કે મારા બોક્સરો લોસ એન્જલસ ઓલિમ્પિક્સમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતે.”

૨૦૧૨ સુધી રાષ્ટ્રીય ટીમનો હિસ્સો
એક બોક્સર તરીકે, યાદવ ૨૦૦૧ થી ૨૦૧૨ સુધી રાષ્ટ્રીય ટીમનો ભાગ હતા અને સબ-જુનિયર, જુનિયર તથા સિનિયર શ્રેણીઓમાં સ્પર્ધા કરી હતી. તેમણે અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લીધો હતો. યાદવે એશિયન ચેમ્પિયનશિપમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો અને સતત ત્રણ વર્ષ (૨૦૦૮-૨૦૧૦) સુધી ફેધરવેઇટ શ્રેણીમાં રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયન રહ્યા હતા. તેમને ૨૦૦૦માં વારાણસીથી પુણેમાં આવેલી આર્મીની ‘બોયઝ સ્પોર્ટ્સ કંપની’માં લાવવામાં આવ્યા હતા અને ૨૦૦૫માં તેઓ આર્મીમાં જોડાયા હતા. જોકે, ૨૦૧૨માં પીઠની ઈજાને કારણે બોક્સર તરીકે ઓલિમ્પિક્સમાં ભાગ લેવાની તેમની આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું હતું. તેમણે બોક્સિંગ સંપૂર્ણપણે છોડ્યું નહીં, પરંતુ પોતાની ભૂમિકા બદલી નાખી. કોચિંગ ક્ષેત્રે તેમનું પ્રથમ ગંભીર પગલું તે જ વર્ષે પડ્યું જ્યારે તેમને મેરી કોમને મદદ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું—જે તેમની કોચિંગ કારકિર્દીનો એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થયો. યાદવે 2014માં પટિયાલા સ્થિત ‘નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સ્પોર્ટ્સ’માંથી કોચિંગનો ડિપ્લોમા પૂર્ણ કર્યો અને 2017 સુધી મેરી કોમ સાથે પૂર્ણ-સમય કામ કર્યું. તેમણે કહ્યું, “મેં તેમને તાલીમ આપવાનું શરૂ કર્યું તે પહેલાં જ તેઓ ચેમ્પિયન હતાં. મારા માટે સૌથી મોટો પડકાર એ હતો કે એક દિગ્ગજ ખેલાડી અને ચેમ્પિયનને તે ચેમ્પિયનશિપના સ્તર પર કેવી રીતે જાળવી રાખવા.” તે સમય સુધીમાં, મેરી કોમ પાંચ વખતની વર્લ્ડ ચેમ્પિયન અને ઓલિમ્પિક મેડલ વિજેતા બની ચૂક્યાં હતાં. યાદવનું કામ તેમને ચેમ્પિયન કેવી રીતે બનવું તે શીખવવાનું નહોતું, પરંતુ તેમના ચેમ્પિયનશિપના દરજ્જાને જાળવી રાખવાના ઉપાયો શોધવાનું હતું. તેમણે ‘સ્માર્ટ ટ્રેનિંગ’ અભિગમ અપનાવ્યો અને તેમની ઉંમર તથા શારીરિક જરૂરિયાતો મુજબ તેમના વર્કલોડનું સંચાલન કર્યું. આનાથી ટૂંક સમયમાં જ સકારાત્મક પરિણામો મળ્યા; મેરી કોમે 2018માં એશિયન ચેમ્પિયનશિપ જીતી અને તે જ વર્ષે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ તથા વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં ગોલ્ડ મેડલ હાંસલ કર્યા.