Vande Mataram Bill: સંસદે રાષ્ટ્રગીત વંદે માતરમના અપમાનને ગુનાહિત ઠરાવતું બિલ પસાર કર્યું. લોકસભાએ ટૂંકી ચર્ચા પછી હોબાળા વચ્ચે કાયદો પસાર કર્યો. રાજ્યસભા દ્વારા આ બિલ પહેલાથી જ પસાર થઈ ગયું હતું. હવે, વંદે માતરમનું અપમાન કરવા બદલ ત્રણ વર્ષની જેલની સજા થઈ શકે છે. AIMIMના વડા અસદુદ્દીન ઓવૈસી અને DMKના કનિમોઝી સહિત અનેક સાંસદોએ બિલ પસાર થવાનો વિરોધ કર્યો. DMK સાંસદે જણાવ્યું હતું કે તે હિન્દુત્વના એજન્ડાને પૂર્ણ કરે છે અને ધર્મનિરપેક્ષતાની વિરુદ્ધ છે.
લોકસભામાં વિપક્ષના વિરોધ વચ્ચે આ બિલ ધ્વનિ મત દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. વિપક્ષી પક્ષો જંતર-મંતર પર પોલીસ કાર્યવાહી પર ચર્ચાની માંગ કરી રહ્યા હતા. આ બિલ રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, 1971 માં સુધારો કરે છે. વર્તમાન કાયદામાં રાષ્ટ્રધ્વજ, બંધારણ અને રાષ્ટ્રગીતનું ઇરાદાપૂર્વક અપમાન કરવા બદલ સજાની જોગવાઈ છે. આ સજા ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ, દંડ અથવા બંને હોઈ શકે છે. વારંવાર ગુનેગારોને ઓછામાં ઓછી એક વર્ષની જેલની સજા ભોગવવી પડે છે.
એકવાર બિલ પસાર થઈ જાય અને રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા સહી થઈ જાય, પછી તે કાયદો બની જશે. એકવાર અમલમાં મુકાયા પછી, વંદે માતરમ ગાતી વખતે અપમાન કરવા, અવરોધ કરવા અથવા ખલેલ પહોંચાડવા બદલ ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ, દંડ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે. આ બિલ વંદે માતરમની 150મી વર્ષગાંઠના વર્ષમાં પસાર થયું હતું. બંકિમચંદ્ર ચેટર્જીએ આ ગીત રચ્યું હતું, જે પાછળથી તેમની નવલકથા આનંદમઠમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું.
નીચલા ગૃહમાં, જેમાં ફક્ત બે સભ્યો હાજર હતા, એક ટૂંકી ચર્ચાનો જવાબ આપતા, ગૃહ રાજ્યમંત્રી નિત્યાનંદ રાયે કહ્યું કે તેના 76 વર્ષના શાસન દરમિયાન, કોંગ્રેસે વંદે માતરમને તેનું યોગ્ય સન્માન આપવું જોઈતું હતું, પરંતુ તેના બદલે તુષ્ટિકરણની રાજનીતિનો આશરો લીધો. નરેન્દ્ર મોદી સરકાર હવે રાષ્ટ્રગીતને તેનું યોગ્ય સન્માન આપી રહી છે. રાયે બિલ પરના તેમના સંક્ષિપ્ત પ્રતિભાવને “વંદે માતરમ” ના નારા સાથે સમાપ્ત કર્યો, કહ્યું, “એક સંયુક્ત, શ્રેષ્ઠ ભારત માટે, આપણે સંપૂર્ણ વંદે માતરમ (બધા છ શ્લોકો સાથે) ગાવું જોઈએ.”
રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ હાલમાં રાષ્ટ્રગીત (જન ગણ મન) ગાવા પર ઇરાદાપૂર્વક પ્રતિબંધ મૂકે છે, અથવા જ્યાં આવા ગાન થઈ રહ્યા હોય તેવા કોઈપણ મેળાવડામાં ખલેલ પહોંચાડવા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. બે સભ્યોના બોલ્યા બાદ આ બિલ ધ્વનિ મત દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. ગૃહે વિપક્ષના સુધારાઓને ફગાવી દીધા. બાદમાં, ડીએમકે સાંસદ એ. રાજાએ કેટલાક દસ્તાવેજો ફાડીને વેલમાં ફેંકી દીધા.
“આ ધર્મનિરપેક્ષતાની વિરુદ્ધ છે”
અગાઉ, ડીએમકે સાંસદ કે. કનિમોઝીએ બિલનો વિરોધ કરતા કહ્યું હતું કે તે રાષ્ટ્રવાદના નામે રજૂ કરાયેલ હિન્દુત્વનો એજન્ડા છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, “આ સંઘવાદની વિરુદ્ધ છે. તમે કાયદો લાવીને રાષ્ટ્રવાદ લાદી શકતા નથી, આ ગીત દેશના ધર્મનિરપેક્ષતાની વિરુદ્ધ છે. દેશના સ્થાપકો પાસે ફક્ત બે પંક્તિઓ પર અટકવાની શાણપણ હતી, પરંતુ આજે તમે તેને ફરજિયાત બનાવીને અને જો આપણે બધી છ પંક્તિઓ ન ગાઈએ તો તેને ફોજદારી ગુનો બનાવીને દેશનું ધ્રુવીકરણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છો.” ભાજપના સંબિત પાત્રાએ કહ્યું કે તેના 76 વર્ષના શાસન દરમિયાન, કોંગ્રેસે વંદે માતરમને રાષ્ટ્રગીત તરીકે તે સન્માન આપ્યું નથી જે તે લાયક હતું. બિલ પસાર થયા પછી, નારાબાજી વચ્ચે લોકસભા દિવસભર માટે સ્થગિત કરવામાં આવી.