navratri: વર્ષ ૨૦૨૬માં નવરાત્રિની તિથિઓને લઈને એક અનોખી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. આ વખતે અષ્ટમી અને નવમી તિથિ એક જ દિવસે આવી રહી છે. ચાલો જાણીએ કે નવરાત્રિ ક્યારે શરૂ થશે અને અષ્ટમી તથા નવમીના એક જ દિવસે આવવા પાછળનું કારણ શું છે. હિન્દુ ધર્મમાં શારદીય નવરાત્રિનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન દેવી દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે. ભક્તો પોતાની શ્રદ્ધા અનુસાર વ્રત રાખે છે અને ઘરો તથા મંદિરોમાં પૂજા-અર્ચના કરે છે. એવી માન્યતા છે કે સાચા હૃદયથી માતાની પૂજા કરવાથી જીવનમાંથી નકારાત્મક ઊર્જા દૂર થાય છે અને ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે. દર વર્ષે પંચાંગ દ્વારા નવરાત્રિની તિથિઓ અંગેની ચોક્કસ ગણતરીઓ જાહેર કરવામાં આવે છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં પણ આવી જ સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે, જેના કારણે તિથિઓને લઈને ભક્તોમાં થોડી મૂંઝવણ જોવા મળી રહી છે. ચાલો સમજીએ કે આ વખતે નવરાત્રિ ક્યારે શરૂ થશે અને શા માટે અષ્ટમી તથા નવમી એક જ દિવસે આવી રહી છે.
વર્ષ ૨૦૨૬માં શારદીય નવરાત્રિ ક્યારે શરૂ થશે?
પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૬ની શારદીય નવરાત્રિ રવિવાર, ૧૧ ઓક્ટોબરથી શરૂ થશે. આ દિવસે પ્રતિપદા તિથિ દરમિયાન ઘટસ્થાપના (દેવીનું વિધિવત આવાહન) કરવામાં આવશે અને દેવી શૈલપુત્રીની પૂજા કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ, નવરાત્રિના વિવિધ દિવસો દરમિયાન દેવી દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવશે. નવરાત્રિનો ઉત્સવ ૧૧ ઓક્ટોબરથી ૧૯ ઓક્ટોબર સુધી ચાલશે; આમ, આ વખતે પણ મુખ્ય ઉત્સવ નવ દિવસ સુધી ચાલશે. વિજયાદશમી (દશેરા) ૨૦ ઓક્ટોબરે ઉજવવામાં આવશે.
શા માટે અષ્ટમી અને નવમી બંને ૧૯ ઓક્ટોબરે આવી રહ્યા છે? પંચાંગ અનુસાર, ૧૮ ઓક્ટોબરના રોજ સવારે લગભગ ૮:૨૭ વાગ્યે અષ્ટમી તિથિ શરૂ થશે અને ૧૯ ઓક્ટોબરના રોજ સવારે લગભગ ૧૦:૫૧ વાગ્યા સુધી રહેશે. ત્યારબાદ તરત જ, ૧૯ ઓક્ટોબરના રોજ જ નવમી તિથિનો પ્રારંભ થશે. આનો અર્થ એ છે કે ૧૯ ઓક્ટોબરની સવારે સૂર્યોદય સમયે અષ્ટમી તિથિ પ્રવર્તમાન હશે. ત્યારબાદ, સવારે લગભગ ૧૦:૫૧ વાગ્યે અષ્ટમી સમાપ્ત થશે અને નવમી શરૂ થશે. પરિણામે, ૧૯ ઓક્ટોબરના રોજ અષ્ટમી અને નવમી બંને સાથે સંકળાયેલી ધાર્મિક વિધિઓ કરવામાં આવશે. આ કારણોસર, દુર્ગા અષ્ટમી, મહાગૌરી પૂજા, કન્યા પૂજન અને મહાનવમી સંબંધિત વિધિઓ આ એક જ દિવસે સંપન્ન થશે.
૧૯ ઓક્ટોબરના રોજ શું થશે?
સોમવાર, ૧૯ ઓક્ટોબરનો દિવસ નવરાત્રિના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દિવસોમાંનો એક રહેશે. આ દિવસે અષ્ટમી સંબંધિત વિધિઓ કરવામાં આવશે અને અષ્ટમીની સમાપ્તિ બાદ નવમી તિથિ શરૂ થશે. આ દિવસે માતા મહાગૌરીની પૂજા, દુર્ગા અષ્ટમી, કન્યા પૂજન અને મહાનવમીને લગતી ધાર્મિક વિધિઓનું આયોજન કરવામાં આવશે.




