rice: ફેટી લિવરની સમસ્યા ધરાવતા લોકો માટે સામાન્ય રીતે તેલયુક્ત અથવા વધુ મસાલેદાર ખોરાક ન ખાવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. લોકોને ઘણીવાર પ્રશ્ન થાય છે કે તેમણે રોટલી ખાવી જોઈએ કે ભાત. ચાલો જાણીએ કે આ બાબતે ડૉક્ટર શું કહે છે…
ભારતીયોમાં ફેટી લિવરના કેસો ઝડપથી વધી રહ્યા છે. આ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા એવા લોકોમાં પણ જોવા મળી રહી છે જેઓ દારૂનું સેવન કરતા નથી. તેના મુખ્ય કારણોમાં તળેલા અને મસાલેદાર ખોરાકનું સેવન તેમજ બિનઆરોગ્યપ્રદ જીવનશૈલીનો સમાવેશ થાય છે. લિવરની આ સ્થિતિનો સામનો કરતી વખતે, લોકો ઘણીવાર તેમના આહારમાં ફેરફાર કરે છે. એક સામાન્ય પ્રશ્ન એ થાય છે કે ભાત ખાવા કે ઘઉંની રોટલી. ડૉ. જતિન્દર સિંહ ભોગલ (સીનિયર કન્સલ્ટન્ટ, ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજી અને હેપેટોલોજી, કૈલાશ દીપક હોસ્પિટલ) જણાવે છે કે જો તમને ફેટી લિવર હોય અને તમારે રોટલી કે ભાતમાંથી કોઈ એકની પસંદગી કરવાની હોય, તો ભાત કરતાં આખા ઘઉંની રોટલી વધુ સારો વિકલ્પ છે.
રોટલીની પસંદગી વધુ સારી છે
આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે રોટલી—ખાસ કરીને જ્યારે તે આખા અનાજ જેવા કે ઘઉં, જુવાર અથવા બાજરીમાંથી બનાવવામાં આવે છે—તેમાં ફાઈબરનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. ફાઈબર પાચનની પ્રક્રિયાને ધીમી કરે છે અને પેટ ભરેલું હોવાનો અહેસાસ લાંબા સમય સુધી કરાવે છે. આનાથી વારંવાર ભૂખ લાગવી અને વધુ પડતું ખાઈ લેવું (ઓવરઈટિંગ) અટકાવવામાં મદદ મળે છે. ફેટી લિવરની સારવાર કે નિયંત્રણમાં વજન પર કાબૂ રાખવો ખૂબ મહત્વનો છે, તેથી ફાઈબરયુક્ત ખોરાક અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
ભાત વિશે સમજણ
જો તમને ફેટી લિવર હોય તો તમારે તમારા આહારમાંથી ભાતને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવાની જરૂર નથી. જો કે, જો તમે સફેદ ભાતનું સેવન કરો છો, તો તમારે તેના જથ્થા (પોર્શન સાઈઝ) પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ. સફેદ ભાતમાં ફાઈબર ઓછું હોય છે અને તેમાં વધુ પડતું ખાઈ લેવાની શક્યતા રહેલી હોય છે. તેથી, મોટી થાળી ભરીને ખાવાને બદલે ભાતનો નાનો જથ્થો લેવો વધુ હિતાવહ છે. જો તમને ભાત પસંદ હોય, તો તમે બ્રાઉન રાઈસ જેવા આખા અનાજવાળા વિકલ્પો પસંદ કરી શકો છો.
રોટલી અને ભાત વચ્ચે શું તફાવત છે?
ધારો કે તમે ઘઉંની બે રોટલી ખાઓ છો. તેની સાથે દાળ અને શાકભાજી લેવાથી તમને ફાઈબર અને પ્રોટીન બંને મળે છે, જેનાથી પેટ લાંબા સમય સુધી ભરેલું રહે છે. તેનાથી વિપરીત, જો તમે સફેદ ભાતની મોટી થાળી ખાઓ અને તેની સાથે ખૂબ ઓછી માત્રામાં દાળ અને શાકભાજી લો, તો તમારા ભોજનમાં પૂરતા પ્રમાણમાં ફાઈબર અને પ્રોટીનનો અભાવ હોઈ શકે છે. તેથી, સમસ્યા ચોખા પોતે નથી; સમસ્યા ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે ચોખાનું પ્રમાણ વધુ પડતું હોય અને ભોજન અસંતુલિત હોય.
જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે તમે અમર્યાદિત માત્રામાં રોટલી ખાઈ શકો છો. જો રોટલી પર ઘી કે તેલ પુષ્કળ પ્રમાણમાં લગાવેલું હોય, અથવા તેની સાથે તળેલા શાકભાજી, મીઠાઈ કે અન્ય વધુ કેલરીવાળા ખોરાક લેવામાં આવે, તો માત્ર ચોખાને બદલે રોટલી પસંદ કરવાથી ‘ફેટી લિવર’ની સમસ્યામાં કોઈ મદદ મળશે નહીં. તેનાથી વિપરીત, ચોખાના ઓછા પ્રમાણ સાથે પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક જેવા કે દાળ, રાજમા, ચણા, શાકભાજી અથવા પનીરનો સમાવેશ કરીને સંતુલિત ભોજન તૈયાર કરી શકાય છે.