Gujarat: નકલી અને ગેરકાયદેસર દવાઓ અંગે FDA દ્વારા સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ, આરોગ્ય મંત્રીએ ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ નીતિ અપનાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો

Gujarat: થોડા દિવસો પહેલા, અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ અને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ કંટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDCA) ની સંયુક્ત ટીમે ગુજરાતના બજારમાં નકલી હૃદય રોગ અને હાઇપરટેન્શન દવાઓની દાણચોરી કરતી આંતરરાજ્ય ગેંગનો પર્દાફાશ કર્યો હતો. ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન રાજ્યભરમાં ફૂડ એન્ડ ડ્રગ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી દ્વારા કરવામાં આવેલા કામની સમીક્ષા કરવા માટે ગાંધીનગર સચિવાલય ખાતે આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ્લ પાનશેરિયાની અધ્યક્ષતામાં એક વ્યાપક સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં “ઝીરો ટોલરન્સ” નીતિ અપનાવવા અને રાજ્યના નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યને જોખમમાં મૂકતા તત્વો સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

રાજ્યમાં નકલી અને ગેરકાયદેસર દવાઓ સામે “ઝીરો ટોલરન્સ” નીતિ અમલમાં છે.

આરોગ્ય મંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDCA) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી સંપૂર્ણ તપાસના પરિણામે, ગંભીર ખામીઓને કારણે 50 ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓના વેચાણ લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, જોખમ-આધારિત નિરીક્ષણો હેઠળ, બે ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ માટે ક્લોઝર ઓર્ડર જારી કરવામાં આવ્યા છે, આઠ ઉત્પાદકોના લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે અને 11 દવાઓના ઉત્પાદન લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા છે. લેબોરેટરી પરીક્ષણોમાં અપ્રમાણસર માત્રા મળી આવ્યા બાદ 20 દવા ઉત્પાદકો સામે કારણદર્શક નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે. રાજ્યમાં તપાસવામાં આવેલા 42 રક્ત સંગ્રહ કેન્દ્રોમાંથી, ત્રણને બંધ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે, અને 12ને કારણદર્શક નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં એન્ટિબાયોટિક્સની ગુણવત્તા ચકાસવા માટે એક ખાસ ઝુંબેશ પણ શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેમાં કુલ 588 દવાના નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા.

સઘન FDA

દવા અને નકલી દવા નેટવર્ક સામે કડક કાર્યવાહી અંગે, તેમણે કહ્યું કે FDA એ અમદાવાદ, ગાંધીનગર અને મહેસાણામાં કાર્યરત ગેરકાયદેસર દવા અને નકલી દવા નેટવર્ક સામે સઘન કાર્યવાહી કરી છે. વધુમાં, સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) સાથે સંયુક્ત તપાસમાં, વડોદરા જિલ્લાના વાઘોડિયામાં મેડિકલ સ્ટોરની બાજુમાં આવેલી દુકાનમાંથી ગેરકાયદેસર રીતે વેચાતા ટ્રામાડોલ સહિતના નાર્કોટિક ઇન્જેક્શનનો જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો, અને NDPS એક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.

દરમિયાન, નકલી “નિકોર્ડિયા રિટાર્ડ 10” ગોળીઓની સપ્લાય ચેઇનની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. JB કેમિકલ્સ દ્વારા ઉત્પાદિત નકલી “નિકાર્ડિયા રિટાર્ડ 10” ટેબ્લેટના વેચાણ અંગે 30 થી વધુ સ્થળોએ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. આ કામગીરી દરમિયાન, ₹1.75 લાખથી વધુ કિંમતની શંકાસ્પદ માત્રા જપ્ત/નિષેધ કરવામાં આવી હતી. તપાસમાં ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌમાં સેના ફાર્માથી શરૂ થતી સપ્લાય ચેઇનનો પર્દાફાશ થયો હતો, જે અમદાવાદ અને સાણંદ સુધી વિસ્તરેલી હતી. અમદાવાદ ક્રાઇમ બ્રાન્ચમાં ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી છે અને સમગ્ર નેટવર્કના મૂળકર્તાઓને ઓળખવા માટે વધુ તપાસ ચાલી રહી છે.

ત્રાગડમાં ગેરકાયદેસર કોસ્મેટિક્સનો મોટો જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યો છે.

અમદાવાદના ત્રાગડમાં લાઇસન્સ વિનાના “આંકી હર્બલ”માંથી ₹2.68 લાખથી વધુ કિંમતના ગેરકાયદેસર કોસ્મેટિક્સ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, કપડવંજ-ધોલિકુઇમાં બાવિશી દવાખાનામાં ‘નાના બાળકો માટે રત્વાણી દવા’નું ગેરકાયદેસર ઉત્પાદન મળી આવ્યું હતું, જ્યાં ₹66,400 ની કિંમતનો માલ જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો.

ઓગસ્ટ 2026 માં રાજ્યભરમાં હાથ ધરવામાં આવેલા સઘન અભિયાન દરમિયાન, કુલ 2,238 થી વધુ ખાદ્ય વ્યવસાય સંચાલકોનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું અને વિવિધ ખાદ્ય પદાર્થોના 2,591 નમૂના પ્રયોગશાળા પરીક્ષણ માટે લેવામાં આવ્યા હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન, વિવિધ સ્થળોએ દરોડામાં કુલ 42,988 કિલો શંકાસ્પદ ખાદ્ય પદાર્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં તેલ, મરચાંનો પાવડર અને દૂધનો સમાવેશ થાય છે, જેની અંદાજિત કિંમત ₹93,47,134 છે. રાજ્યભરમાં વિવિધ સ્થળોએ હાથ ધરવામાં આવેલી કામગીરીમાં, પાટણમાં 14,709 કિલો તેલ અને 6,495 કિલો ખાદ્ય તેલ, કામરેજ-સુરતમાં 5,157 કિલો ઘી, જામનગરમાં 7,138 કિલો દૂધ અને ડીસા-બનાસકાંઠામાં 6,071 કિલો મરચાંનો પાવડર જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો.

રાજ્યભરમાં રેસ્ટોરાં અને ખાણીપીણીની દુકાનોની સ્વચ્છતા અને ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવા માટે, 1,625 થી વધુ સંસ્થાઓનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આમાંથી, 306 સંસ્થાઓને ખામીઓ માટે સુધારા નોટિસ ફટકારવામાં આવી હતી, અને ગંભીર બેદરકારી બદલ 38 સામે લાઇસન્સ રદ કરવા સહિત કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. નિરીક્ષણ દરમિયાન, સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન, વલસાડ, આણંદ, જામનગર અને મહેસાણામાં સઘન કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. વધુમાં, ડેરી ઉત્પાદનોના ગેરકાયદેસર વેચાણ અને ઉપયોગ માટે 3,078 સંસ્થાઓનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, 145 શંકાસ્પદ નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા, અને ₹754,386 ની કિંમતના 2,553.10 કિલોગ્રામ હલકી ગુણવત્તાવાળા ડેરી ઉત્પાદનોનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. તહેવારોની મોસમ દરમિયાન, ખાસ કરીને પવિત્ર શ્રાવણ મહિનામાં દૂધ, ઘી, તેલ અને મસાલા જેવી દૈનિક વપરાશની વસ્તુઓ પર સતત નજર રાખવા વહીવટીતંત્રને આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.