fuel: ભારતે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ઇંધણ સપ્લાય કરવા માટે મોરેશિયસ સાથે લાંબા ગાળાના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જે બંને દેશો વચ્ચે ઉર્જા સહયોગને મજબૂત બનાવે છે. અહીં સંપૂર્ણ વિગતો છે. મોરેશિયસ અને ભારત વચ્ચે એક મોટો ઇંધણ કરાર થયો છે. મોરેશિયસ સરકારે ગુરુવારે જાહેરાત કરી હતી કે ભારતે ટાપુ રાષ્ટ્રને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ઇંધણ સપ્લાય કરવા માટે લાંબા ગાળાના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ઉદ્ભવતા વિક્ષેપો વચ્ચે આ પગલું ટાપુ રાષ્ટ્રની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે. આ કરારોને કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ પુરીની મોરેશિયસની મુલાકાત દરમિયાન અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું. તેમાં તેલ અને ગેસ ક્ષેત્રમાં સહયોગ માટે સરકાર-થી-સરકાર સમજૂતી કરાર (MoU) અને ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન સાથે ખરીદી કરારનો સમાવેશ થાય છે. બંને પક્ષે ચોક્કસ વોલ્યુમો અથવા અન્ય વ્યાપારી અને નાણાકીય શરતોનો ખુલાસો કર્યો નથી.
આ સોદો શું સમાવે છે?
ખરીદી કરારમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ઇંધણ જેવા શુદ્ધ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. પુરીએ નોંધ્યું હતું કે મોરેશિયસ દક્ષિણ એશિયાની બહારનો પહેલો દેશ છે જેણે ભારતીય સરકારી તેલ કંપની સાથે આ પ્રકારનો કરાર કર્યો છે. આ વ્યવસ્થા આ વર્ષની શરૂઆતમાં થયેલી ચર્ચાઓ પર આધારિત છે.
જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટીએ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો છે, ખાસ કરીને ઉર્જા ક્ષેત્રમાં. વૈશ્વિક તેલ શિપમેન્ટ માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ – હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસના સંઘર્ષો અને વિક્ષેપોએ ઉર્જા પુરવઠાને અસર કરી છે અને કાચા તેલના ભાવમાં વધારો કર્યો છે.
ઉર્જા ભાગીદારીનો વ્યાપ વધારવો
આ મુખ્ય એમઓયુનો ઉદ્દેશ્ય તેલ અને ગેસ ક્ષેત્રમાં સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે, જેનાથી ઉર્જા અને ટકાઉપણું અંગે ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચે વધતી જતી ભાગીદારીને વેગ મળશે. ભારત મોરેશિયસમાં નવીનીકરણીય ઉર્જાને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસોમાં પણ સામેલ છે. એપ્રિલમાં તેમની મુલાકાત દરમિયાન, જયશંકરે નોંધ્યું હતું કે એક ભારતીય સરકારી કંપની દેશનો પ્રથમ તરતો સૌર ઉર્જા પ્રોજેક્ટ બનાવી રહી છે. બંને રાષ્ટ્રો નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષેત્રમાં પણ સહયોગ કરી રહ્યા છે; આમાં હેનરીટામાં 8-મેગાવોટનો સૌર ઉર્જા પ્લાન્ટ સ્થાપવા જેવી પહેલો તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય સૌર જોડાણ અને વૈશ્વિક બાયોફ્યુઅલ જોડાણ દ્વારા સહયોગનો સમાવેશ થાય છે.
વડાપ્રધાન મોદી ગયા વર્ષે મુલાકાત લીધી હતી
આ ઉર્જા કરાર બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય સંબંધોના વ્યાપક વિસ્તરણ વચ્ચે થયો છે. ગયા વર્ષે માર્ચમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની મોરેશિયસની મુલાકાત દરમિયાન, ભારત અને મોરેશિયસે તેમના સંબંધોને “ઉન્નત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી” ના સ્તરે ઉન્નત કર્યા હતા. ત્યારથી, આ ભાગીદારીનો વ્યાપ વિસ્તર્યો છે જેમાં દરિયાઈ સહયોગ, વિકાસ સહાય, આરોગ્યસંભાળ, શિક્ષણ અને ક્ષમતા નિર્માણ જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, મોરેશિયસને ટકાઉ જાહેર પરિવહન (જેમ કે ઈ-બસ) માટે ભારત તરફથી સમર્થન મળી રહ્યું છે.