LPG: મોંઘવારીનો બોજ: ઘરે બનતું ભોજન મોંઘું થયું; જાણો કેવી રીતે ડુંગળી, તેલ અને એલપીજીએ રસોડાના ખર્ચમાં વધારો કર્યો.

LPG: CRISIL (ક્રિસિલ) ના માસિક ‘રોટી રાઇસ રેટ’ રિપોર્ટ અનુસાર, સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ઘરે બનતા શાકાહારી ભોજનના ખર્ચમાં વાર્ષિક ધોરણે ૧૦ ટકાનો વધારો થયો છે. ડુંગળી, ખાવાલાયક તેલ, ચોખા અને એલપીજીના ઊંચા ભાવને કારણે આ વધારો જોવા મળ્યો છે. માંસાહારી ભોજનના ખર્ચમાં પણ છ ટકાનો વધારો થયો છે.

રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે શાકાહારી ભોજન તૈયાર કરવાનો ખર્ચ સપ્ટેમ્બરમાં વધીને ₹૩૦.૮ થયો છે, જે એક વર્ષ પહેલાં ₹૨૮.૧ હતો. તેવી જ રીતે, માંસાહારી ભોજનનો ખર્ચ ₹૫૬ થી વધીને ₹૫૯.૫ થયો છે. મહિના-દર-મહિનાના ધોરણે જોઈએ તો, શાકાહારી ભોજનના ખર્ચમાં ચાર ટકા અને માંસાહારી ભોજનના ખર્ચમાં ત્રણ ટકાનો વધારો થયો છે. ડુંગળીના ભાવમાં વાર્ષિક ધોરણે ૮૯ ટકાનો તીવ્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જે ₹૨૮ પ્રતિ કિલોગ્રામથી વધીને ₹૫૩ પ્રતિ કિલોગ્રામ થઈ ગયા છે. રવી પાકના ઓછા સ્ટોક અને ઉત્પાદનમાં પાંચથી છ ટકાનો ઘટાડો એ આ વધારાના મુખ્ય કારણો છે.

ભોજનનો ખર્ચ શા માટે વધી રહ્યો છે?
જૂન મહિનામાં વરસાદ સરેરાશ કરતાં ૪૦ ટકા ઓછો હતો, જેના કારણે ખરીફ પાકની વાવણીમાં વિલંબ થયો હતો. નજીકના ભવિષ્યમાં ડુંગળીની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત રહેવાની ધારણા છે. ક્રિસિલે સંકેત આપ્યો છે કે ઓક્ટોબરના પ્રથમ પખવાડિયામાં ડુંગળીના ભાવમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે, કારણ કે તહેવારોની માંગ પુરવઠા પર દબાણ ઊભું કરે છે. નવા ખરીફ પાકના આગમન સાથે મહિનાના અંત સુધીમાં ભાવ ધીમે ધીમે સામાન્ય થઈ શકે છે. ભૌગોલિક-રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ અને વૈશ્વિક પામ તેલના ઉત્પાદન પર ‘અલ નીનો’ (El Niño) ની અસર અંગેની ચિંતાઓને કારણે ખાવાલાયક તેલના ભાવમાં વાર્ષિક ધોરણે ૧૨ ટકાનો વધારો થયો છે. પામ તેલ પરની મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરવા છતાં ભાવમાં વધારો થયો છે. વૈશ્વિક પુરવઠાની મર્યાદાઓને કારણે એલપીજીના ભાવ પણ વાર્ષિક ધોરણે ૧૦ ટકા ઊંચા રહ્યા છે.

ચોખા અને બ્રોઈલર ચિકનની સ્થિતિ શું છે?
ચોખાના ભાવમાં વાર્ષિક ધોરણે આઠ ટકાનો વધારો થયો છે. વાવેતર વિસ્તારમાં ઘટાડો અને ઓછા ઉત્પાદનને કારણે ડાંગરના ઉત્પાદનમાં પાંચથી છ ટકાનો ઘટાડો થવાની ધારણા છે. માંસાહારી થાળીના ખર્ચમાં પ્રમાણમાં ઓછો વધારો જોવા મળ્યો હતો; તેનું કારણ એ હતું કે બ્રોઈલરના ભાવમાં વાર્ષિક ધોરણે માત્ર બે ટકાનો જ વધારો થયો હતો. થાળીના કુલ ખર્ચમાં બ્રોઈલર ચિકનનો હિસ્સો અડધો હોય છે. બ્રોઈલરના ભાવમાં ધીમો વધારો થવા પાછળ મરઘીના બચ્ચાંનું ઓછું ઉત્પાદન, ચોમાસાને કારણે પુરવઠામાં અવરોધ અને મકાઈના ઊંચા ભાવ જેવા પરિબળો જવાબદાર હતા.