diwali: વારાણસીમાં દિવાળી—ભારતના સૌથી ભવ્ય તહેવાર—ની એક અસાધારણ ઉજવણી જોવા મળે છે. જો તમે ‘દેવ દીવાળી’નો ભાગ બનવા માટે કાશી (વારાણસી) જવાનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ, તો અહીં એક માર્ગદર્શિકા છે કે તમે ત્યાં શું શું જોઈ અને માણી શકો છો. ઉત્તર પ્રદેશમાં આવેલું વારાણસી ભારતનાં સૌથી પવિત્ર અને સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાતાં શહેરોમાંનું એક છે. પવિત્ર ગંગા નદીના કિનારે વસેલું અને તેના વિશિષ્ટ ‘ઘાટો’ (નદી તરફ જતા પગથિયાં) માટે જાણીતું આ શહેર ઊંડું ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે. હિન્દુ ધર્મમાં, વારાણસીને ‘મોક્ષ’ (મુક્તિ) મેળવવા માટેના સૌથી પવિત્ર સ્થળોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. આધ્યાત્મિકતા, પ્રાચીન વારસા અને મંત્રમુગ્ધ કરી દેતી ગંગા આરતી માટે પ્રખ્યાત આ શહેર દર વર્ષે લાખો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે.
દેવ દીવાળી શું છે?
દેવ દીવાળી દર વર્ષે ‘કાર્તિક પૂર્ણિમા’ના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે અને તેને ઘણીવાર “દેવતાઓ માટેની દિવાળી” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. હિન્દુ પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, આ દિવસે ભગવાન શિવે ત્રિપુરાસુર નામના રાક્ષસનો વધ કર્યો હતો. એવી માન્યતા છે કે આ વિજયની ઉજવણી કરવા માટે, દેવતાઓ સ્વર્ગમાંથી પૃથ્વી પર ઉતરી આવ્યા હતા અને કાશી (વારાણસી)ના ઘાટો પર દીવા પ્રગટાવ્યા હતા.
આ અવસરે, શહેરના ઘાટો પર લાખો દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે, જેનાથી નદી કિનારો પ્રકાશના એક અદભૂત સાગરમાં ફેરવાઈ જાય છે—જે સમગ્ર ભારતના સૌથી સુંદર દ્રશ્યોમાંનું એક છે.
આ વર્ષે દેવ દીવાળી ક્યારે છે?
વારાણસીમાં, દેવ દીવાળી ‘કાર્તિક પૂર્ણિમા’ના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે, જે દિવાળીના લગભગ ૧૫ દિવસ પછી આવે છે. દિવાળીની જેમ જ, શહેરના ઘાટો અસંખ્ય માટીના દીવાઓથી ઝળહળી ઉઠે છે, જ્યારે ભક્તિ સંગીત, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને ધાર્મિક વિધિઓ વાતાવરણને ખરેખર વિશેષ બનાવી દે છે.
દેવ દીવાળી દરમિયાન શું કરવું?
ભવ્ય ગંગા આરતી નિહાળો: દેવ દીવાળી દરમિયાન સાંજની ગંગા આરતી વધુ અસાધારણ અને ભવ્ય બની જાય છે. સુમેળભરી વિધિઓ, મંત્રોના લયબદ્ધ ઉચ્ચારણો અને અસંખ્ય દીવાઓનો પ્રકાશ એક અત્યંત આનંદદાયક આધ્યાત્મિક અનુભવ કરાવે છે. ગંગા નદીમાં નૌકાવિહાર કરો: નૌકાવિહાર દરમિયાન તમે પ્રકાશથી ઝળહળી ઉઠેલા ઘાટોનો શ્રેષ્ઠ નજારો માણી શકો છો. નદી પર લાખો માટીના દીવાઓ ઝળહળી રહ્યા હોય તે દ્રશ્ય કદાચ તમે ક્યારેય ભૂલી શકશો નહીં.
પ્રસિદ્ધ ઘાટોની મુલાકાત લો: દશાશ્વમેધ ઘાટ, અસ્સી ઘાટ અને રાજેન્દ્ર પ્રસાદ ઘાટ જેવા જાણીતા ઘાટો પર લટાર મારો. દરેક ઘાટ રોશની, પ્રાર્થનાઓ અને ઉત્સવોથી જીવંત બની ઉઠે છે.
કાશી વિશ્વનાથ મંદિરના દર્શન કરો: ભારતના સૌથી પવિત્ર મંદિરોમાંના એક એવા કાશી વિશ્વનાથ મંદિરમાં આ ઉત્સવ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડે છે. અહીંનું વાતાવરણ અત્યંત જીવંત અને ભક્તિભાવથી ભરપૂર હોય છે.
સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનો આનંદ માણો: વારાણસીના સમૃદ્ધ વારસાને દર્શાવતા શાસ્ત્રીય સંગીત, નૃત્ય પ્રસ્તુતિઓ અને વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો શહેરના અલગ-અલગ ભાગોમાં યોજાય છે.
ઉત્સવને કેમેરામાં કેદ કરો: ઝળહળતા દીવાઓથી લઈને સુંદર રીતે શણગારેલા મંદિરો સુધી, દેવ દીપાવલી પ્રવાસીઓ અને ફોટોગ્રાફીના શોખીનો માટે અદભૂત તસવીરો લેવાની અનેક તકો પૂરી પાડે છે.




