Nobel Prize: ભારતીય મૂળની નાવી પિલ્લેને શાંતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાને પ્રોત્સાહન આપવાના તેમના કાર્ય બદલ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર એનાયત
Nobel Prize: નોર્વેજીયન નોબેલ સમિતિએ ભારતીય મૂળના દક્ષિણ આફ્રિકન ન્યાયાધીશ નવનેથેમ “નાવી” પિલ્લેને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાને મજબૂત બનાવવા અને શાંતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તેમના અમૂલ્ય યોગદાન બદલ વર્ષ 2026 માટે પ્રતિષ્ઠિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર એનાયત કર્યો છે. સાહિત્ય, રસાયણશાસ્ત્ર, ભૌતિકશાસ્ત્ર અને દવા પછી આ વર્ષે જાહેર કરાયેલ આ પાંચમો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર છે. ગયા વર્ષે (2025 માં), વેનેઝુએલાના વિપક્ષી નેતા મારિયા કોરિના માચાડોને આ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો.
દક્ષિણ આફ્રિકાના સંઘર્ષથી આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલત સુધીની પ્રેરણાદાયી સફર
દક્ષિણ આફ્રિકાના ડરબનમાં રંગભેદ યુગ દરમિયાન તમિલ-ભારતીય પરિવારમાં જન્મેલા, નવી પિલ્લેએ વકીલ અને કાનૂની કાર્યકર્તા તરીકે માળખાકીય ભેદભાવ, સામાજિક અસમાનતા અને બાકાત સામે બહાદુરીથી લડ્યા. નેલ્સન મંડેલા અને અન્ય રંગભેદ વિરોધી કાર્યકરોનો બચાવ કરવાથી લઈને આજના કેટલાક સૌથી મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલતના કેસોમાં ન્યાયાધીશ તરીકે સેવા આપવા સુધી, તેમની સફર પ્રેરણાદાયક રહી છે.
નોબેલ સમિતિના સત્તાવાર નિવેદન મુજબ, તેમણે રંગભેદ વિરોધી કાર્યકરોનો બચાવ કર્યો અને 1967 માં પોતાની કાયદાકીય પેઢીની સ્થાપના કરી. ત્યારબાદ તેમણે 1988 માં હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી ન્યાયિક વિજ્ઞાનમાં ડોક્ટરેટની પદવી મેળવી અને 1995 માં દક્ષિણ આફ્રિકાના ઉચ્ચ ન્યાયાલયના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત થઈને ઇતિહાસ રચ્યો.
આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયિક સંસ્થાઓમાં નવા ‘નાવી’ પિલ્લાઈની સફર અવિરત રહી છે.તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલતમાં ન્યાયાધીશ તરીકે સેવા આપી. 2008થી 2014 સુધી માનવ અધિકારો માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ઉચ્ચ કમિશનર તરીકે સેવા આપી. 2019માં, તેમને મ્યાનમાર સામે નરસંહારના આરોપો ચલાવવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયાલયમાં એડહોક જજ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે 2021 થી 2025 સુધી, તેમણે કબજા હેઠળના પેલેસ્ટિનિયન પ્રદેશ પર સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સ્વતંત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય તપાસ પંચના અધ્યક્ષપદની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી સંભાળી હતી.
આ પુરસ્કાર ૧૦ ડિસેમ્બરે ઓસ્લોમાં રજૂ કરવામાં આવશે.
૧.૨ કરોડ સ્વીડિશ ક્રાઉનની ઇનામ રકમ ધરાવતો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર ૧૦ ડિસેમ્બરે, સ્વીડિશ ઉદ્યોગપતિ આલ્ફ્રેડ નોબેલની પુણ્યતિથિએ, નોર્વેના ઓસ્લોમાં ઔપચારિક રીતે એનાયત કરવામાં આવશે.