Train: ટ્રેનના ખામીયુક્ત ભાગો પૂરા પાડતી કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી; રેલવેએ મજબૂત યોજના બનાવી

Train: ભારતીય રેલવેએ ટ્રેનના ભાગોની ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવા માટે કડક નિયમો અમલમાં મૂક્યા છે. હવે પછી, જો ભાગો પર ઉત્પાદકની વિગતો સ્પષ્ટ રીતે અંકિત કરવામાં નહીં આવે, તો રેલવે તે કંપનીના સમગ્ર બેચને સીધો જ અસ્વીકાર કરશે. ભારતીય રેલવેએ ટ્રેનોના સુરક્ષિત સંચાલનને સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક નિર્ણાયક પગલું ભર્યું છે. તાજેતરમાં ટ્રેનોમાં તકનીકી ખામીના અનેક કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા હતા. રેલવે અધિકારીઓની તપાસ દરમિયાન એક મહત્વપૂર્ણ બાબત સામે આવી: ખામીયુક્ત ભાગો પર ઉત્પાદક કંપનીઓના નામ અથવા બેચ નંબર સ્પષ્ટ રીતે અંકિત કરવામાં આવ્યા ન હતા. આનાથી એ ઓળખવું મુશ્કેલ બનતું હતું કે કયા વિક્રેતાએ હલકી ગુણવત્તાની સામગ્રી પૂરી પાડી હતી. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે, રેલવેએ હવે ભાગોની વોરંટી અને માર્કિંગ (ચિહ્નાંકન) અંગેના નિયમો કડક બનાવ્યા છે.

અસ્પષ્ટ ભાગો ચિંતાનું કારણ
તાજેતરની તપાસમાં સાધનોની નિષ્ફળતાના કિસ્સામાં જાણવા મળ્યું હતું કે ભાગો પર ફરજિયાત માર્કિંગ કાં તો અધૂરું હતું અથવા વાંચી ન શકાય તેવું હતું. રેલવેના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે અસ્પષ્ટ માર્કિંગને કારણે ભાગોના મૂળ સ્ત્રોતને ટ્રેસ કરવામાં (શોધી કાઢવામાં) અવરોધ આવતો હતો, જેનાથી ખામીઓ માટે જવાબદારી નક્કી કરવી મુશ્કેલ બનતી હતી. આને ધ્યાનમાં રાખીને, ‘રિસર્ચ ડિઝાઇન્સ એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન’ (RDSO) એ તમામ ઝોનલ રેલવે, વેગન ઉત્પાદકો અને નિરીક્ષણ એજન્સીઓને કડક સૂચનાઓ જારી કરી છે.

કંપનીઓએ આ ચોક્કસ આદેશનું પાલન કરવું આવશ્યક છે
હવે રેલવેને પૂરા પાડવામાં આવતા દરેક ભાગ પર ઉત્પાદકનું નામ, કોડ, સીરીયલ નંબર, બેચ નંબર અને ઉત્પાદનનો મહિનો તથા વર્ષ સ્પષ્ટ રીતે અંકિત કરવા ફરજિયાત રહેશે. વધુમાં, માર્કિંગનું સ્થાન, કદ, ઊંડાઈ અને પદ્ધતિ RDSOના ધોરણોને અનુરૂપ હોવા જોઈએ. રેલવે હવે માત્ર ભાગ પર માહિતીની હાજરી તપાસશે નહીં; પરંતુ આ ચોક્કસ ધોરણોનું પાલન કડક રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવશે. તપાસ દરમિયાન એ પણ ચકાસવામાં આવશે કે માર્કિંગ સંપૂર્ણ, સચોટ અને સ્પષ્ટ રીતે વાંચી શકાય તેવું છે કે નહીં.

મહત્વપૂર્ણ ભાગોની કડક ચકાસણી
સૌથી સઘન નિરીક્ષણ હેઠળ આવતા ભાગોમાં કપલર્સ, ડ્રાફ્ટ ગિયર્સ, બ્રેક બ્લોક્સ, કોમ્પ્રેસ્ડ-એર બ્રેક સાધનો, સ્પ્રિંગ્સ, સાઇડ બેરર્સ, એડેપ્ટર્સ, બ્રેક બીમ્સ, બોગીઝ અને વિયર પ્લેટ્સનો સમાવેશ થાય છે. એક વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, ઝોનલ રેલવે ત્રણ તબક્કે રેન્ડમ તપાસ કરશે: સામગ્રીની પ્રાપ્તિ સમયે, ટ્રેનો પર ઇન્સ્ટોલેશન દરમિયાન અને વર્કશોપમાં. નિરીક્ષણના દાયરામાં હવે નિયમિત ઓવરહોલ ડેપો અને તપાસ યાર્ડનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે.

નિયમોના પાલન ન કરવા બદલ ગંભીર પરિણામો
જો કોઈ ઘટક (component) પરના નિશાન કે વિગતો ગેરહાજર, અધૂરી, ખોટી અથવા અસ્પષ્ટ જણાશે, તો રેલવે તે કંપનીના સમગ્ર બેચને અસ્વીકાર કરશે. આવા કિસ્સાઓમાં, ઉત્પાદક અથવા વિક્રેતાએ વોરંટીની શરતો હેઠળ સમગ્ર માલસામાન (consignment) બદલી આપવો પડશે. મહત્વની વાત એ છે કે, ઘણી શ્રેણીઓ માટે કંપનીઓએ અસ્વીકૃત ઘટકો વિનામૂલ્યે બદલી આપવા પડશે. વધુમાં, અસ્વીકૃત માલ પાછો લાવવાનો અને બદલામાં નવો માલ પહોંચાડવાનો સંપૂર્ણ ખર્ચ કંપનીએ જ ભોગવવો પડશે. ક્વોલિટી એશ્યોરન્સ ડિરેક્ટોરેટ અને ત્રીજા પક્ષની એજન્સીઓને પણ સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ નિરીક્ષણ દરમિયાન આ નિયમોનો કડક અમલ કરાવે.