દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS સમિટ દરમિયાન, ૧૧ સપ્ટેમ્બરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય બેઠક નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. આ બેઠકની પુષ્ટિ કરતા, ક્રેમલિને ભારતને રશિયાના “વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર” તરીકે વર્ણવ્યું હતું.

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિના દિલ્હી આગમન પૂર્વે, મંગળવારે ક્રેમલિનના પ્રવક્તા અને પ્રેસ સેક્રેટરી દિમિત્રી પેસ્કોવે મીડિયા સાથે વર્ચ્યુઅલ વાતચીત કરી હતી. તેમની ટિપ્પણીઓમાં ભારત-રશિયા સંબંધોની આત્મીયતા તેમજ બદલાતી વૈશ્વિક વ્યવસ્થાની ઝલક જોવા મળી હતી. પેસ્કોવે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચેની વાતચીત, અને ખાસ કરીને વડાપ્રધાન મોદી સાથેની બેઠક, અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે. “જેમ તમે જાણો છો, ભારત અને રશિયાના નેતાઓ વચ્ચે ખૂબ જ ગાઢ સંબંધો છે. તેમના સંબંધો અત્યંત વ્યવહારુ છે અને તેઓ એકબીજા સાથે એટલા સ્પષ્ટ છે કે તેઓ સૌથી સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર પણ—ભલે તે વૈશ્વિક એજન્ડા સાથે સંબંધિત હોય કે આપણા દ્વિપક્ષીય સંબંધો સાથે—ખૂબ જ ખુલ્લા અને રચનાત્મક રીતે ચર્ચા કરી શકે છે.”

BRICS એ કોઈ સંગઠન નથી; તે એક ક્લબ છે: પેસ્કોવ

BRICS ના મહત્વ પર ભાર મૂકતા પેસ્કોવે કહ્યું, “હું તમને યાદ અપાવવા માંગુ છું કે BRICS એ કોઈ સંગઠન નથી; તે એક ક્લબ છે. અમારી પાસે કોઈ ચાર્ટર, નિયમો કે કાયમી કાર્યાલય નથી. તેના બદલે, તે એવા દેશોની ક્લબ છે જેઓ વિશ્વ કેવી રીતે કાર્ય કરવું જોઈએ અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સહકાર કેવી રીતે સાધવો જોઈએ તે અંગે સમાન દ્રષ્ટિકોણ ધરાવે છે.”

BRICS ના ત્રણ મુખ્ય સ્તંભોનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે ઉમેર્યું, “રશિયા BRICS સહકારના ત્રણ મુખ્ય સ્તંભો—રાજકારણ અને સુરક્ષા; અર્થતંત્ર અને નાણાં; તથા સાંસ્કૃતિક અને માનવીય સંબંધો—ના વધુ વિકાસમાં યોગદાન આપવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. સ્વાભાવિક છે કે, અમારી પોતાની પણ ઘણી પહેલ છે જેને અમે આ જૂથમાં આગળ વધારી રહ્યા છીએ. અમે BRICS ની અંદર વિવિધ પ્રકારના સહકારમાં શક્ય તેટલા વધુ દેશોને સામેલ કરવાના વિચારને સમર્થન આપીએ છીએ.”

“ભાગીદાર દેશ” (partner country) ના ખ્યાલની પ્રશંસા કરતા પેસ્કોવે નોંધ્યું હતું કે ૨૦૨૪માં એક નવી શ્રેણી—”BRICS ભાગીદાર દેશ” શ્રેણી—સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી અને તે હવે સફળતાપૂર્વક વિકસી રહી છે. બેલારુસ, બોલિવિયા, વિયેતનામ, કઝાકિસ્તાન, ક્યુબા, નાઇજીરીયા, મલેશિયા, થાઇલેન્ડ, યુગાન્ડા અને ઉઝબેકિસ્તાનને ભાગીદારનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. આ દેશોના પ્રતિનિધિઓને ધીમે ધીમે વિવિધ કાર્યકારી જૂથો અને ફોર્મેટમાં એકીકૃત કરવામાં આવી રહ્યા છે, જે વિકાસને અમે ખૂબ જ સકારાત્મક રીતે જોઈએ છીએ.

તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે રિયો ડી જાનેરોમાં બ્રિક્સ સમિટ દરમિયાન, રશિયન પ્રતિનિધિમંડળે યુએન સુધારા અને મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના કાર્યમાં સુધારો સંબંધિત મુદ્દાઓ પર નિષ્ણાત સ્તરની ચર્ચા શરૂ કરી હતી. તેમણે કહ્યું, “અમે આ પહેલને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનીએ છીએ, અને તેને બ્રિક્સના ઘણા દેશો તરફથી સમર્થન મળ્યું છે.”