jaishankar: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)માં સુધારાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા, વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે આ મુદ્દે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયમાં નિરાશા વધી રહી છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે UN સુધારાનો વિરોધ કરતા દેશો સંસ્થા પ્રત્યે ખરેખર ગંભીર નથી અને માત્ર તેનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
જયશંકરે નોંધ્યું હતું કે જોકે સામાન્ય સભા (General Assembly) દરમિયાન દર વર્ષે UN સુધારાનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવે છે, તેમ છતાં હવે તેના સમર્થનમાં જનમત મજબૂત થઈ રહ્યો છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે જો સુધારા અંગે સાચી ગંભીરતા હોય, તો લેખિત મુસદ્દા (text-based) પર આધારિત વાટાઘાટો અનિવાર્ય છે, કારણ કે લેખિત મુસદ્દા વિનાની ચર્ચાઓને અર્થપૂર્ણ સંવાદ ગણી શકાય નહીં.
UN સુધારા માટે વેગ વધી રહ્યો છે: એસ. જયશંકર
વિદેશ મંત્રી જયશંકરે કહ્યું, “નિરાશા વધી રહી છે કારણ કે, જો આપણે સુધારા અંગે ગંભીર હોઈએ, તો આપણને લેખિત મુસદ્દા પર આધારિત વાટાઘાટોની જરૂર છે. તમે કોઈ લખાણ કે મુસદ્દા વિના વાટાઘાટો કરી શકતા નથી. મુસદ્દા વિના, તે વાટાઘાટો નથી પરંતુ માત્ર સમય પસાર કરવાની એક રીત છે.”
જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે UN સુધારા માટેનું સમર્થન વધુ મજબૂત બન્યું છે. તેમણે UN સામાન્ય સભાની બાજુમાં (સમાંતર) યોજાયેલા મંત્રી સ્તરીય સત્ર દરમિયાન આ ટિપ્પણીઓ કરી હતી. આ કાર્યક્રમનું આયોજન ઓબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન, રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન, ભારતમાં UN અને UNમાં ભારતના કાયમી મિશન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની એ ભાવના પર પ્રકાશ પાડ્યો કે UNમાં પરિવર્તન આવવું જોઈએ અને તે આધુનિક વિશ્વની વાસ્તવિકતાઓ સાથે વધુ સુસંગત બનવું જોઈએ.
જયશંકરે કહ્યું, “મૂળભૂત રીતે આ એ વિચારનો આધાર છે કે UNમાં પરિવર્તન આવવું જ જોઈએ. UNને સમયની ગતિ સાથે કદમ મિલાવવામાં પાછળ રહી ગયેલી સંસ્થા તરીકે જોવામાં આવે છે. આ UN-વિરોધી હોવાની વાત નથી; વાસ્તવમાં, જેઓ UNની ચિંતા કરે છે તેઓ તેમાં સુધારો જોવા માંગે છે. હું દલીલ કરીશ કે જેઓ સુધારાનો વિરોધ કરે છે તેઓ ખરેખર UNની પરવા કરતા નથી.” તેમણે કહ્યું, “તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો ઉપયોગ કરે છે, પરંતુ તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની પરવા કરતા નથી. આજે આ ભાવના ખૂબ પ્રબળ છે.”
બહુમતી નિર્ણય દ્વારા સુધારા પ્રક્રિયા પર ભાર
જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે UN સુધારા સર્વસંમતિ દ્વારા હાંસલ કરી શકાતા નથી. લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયાનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે નોંધ્યું કે સ્થાનિક સ્તરે પણ લોકશાહીમાં નિર્ણયો બહુમતી અને મતદાન દ્વારા લેવામાં આવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે દરેક વ્યક્તિ અને દેશને પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરવાનો અધિકાર હોવો જોઈએ અને ત્યારબાદ મતદાન દ્વારા નિર્ણયો લેવા જોઈએ.




