Fan: શું વારંવાર પંખા અને લાઈટ ચાલુ-બંધ કરવાથી તમારું વીજળીનું બિલ વધે છે? આ લાંબા સમયથી ચાલી આવતી માન્યતા પાછળનું સત્ય જાણો
Fan: શું વારંવાર પંખા અને લાઈટ ચાલુ-બંધ કરવાથી વીજળીનું બિલ વધે છે? આ સામાન્ય માન્યતા પાછળની વાસ્તવિકતા જાણો અને પંખાની ઝડપ, ચાર્જરના સ્ટેન્ડબાય પાવર વપરાશ તથા વીજળી બચાવવાની સરળ રીતો વિશે માહિતી મેળવો. લોકો વીજળીનું બિલ ઘટાડવા માટે વિવિધ રીતો અપનાવે છે. કેટલાક લોકો રૂમમાંથી બહાર નીકળતાની સાથે જ પંખા અને લાઈટ બંધ કરી દે છે, જ્યારે અન્ય લોકો માને છે કે વારંવાર સ્વિચ ચાલુ-બંધ કરવાથી વીજળીનો વપરાશ વધે છે. AC, રેફ્રિજરેટર અને અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો વિશે પણ ઘણી ગેરસમજો પ્રવર્તે છે. જોકે, દરેક માન્યતા સાચી હોતી નથી. તો, વીજળી બચાવવાની સાચી રીત કઈ છે? ચાલો જાણીએ.
શું વારંવાર પંખા અને લાઈટ બંધ કરવાથી વધુ વીજળી વપરાય છે?
ઘણા લોકો માને છે કે પંખા કે બલ્બને વારંવાર ચાલુ-બંધ કરવાથી વીજળીનો વપરાશ વધે છે. સામાન્ય વપરાશમાં આ વાત સાચી નથી. જ્યારે પંખો કે લાઈટ બંધ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે વીજળી વાપરતા નથી.
ફરીથી ચાલુ કરતી વખતે વીજળીના વપરાશમાં ક્ષણિક વધારો થઈ શકે છે, પરંતુ તે એટલો નજીવો હોય છે કે માત્ર તેનાથી બચવા માટે પંખો કે લાઈટ ચાલુ રાખવી એ વીજળી બચાવવાની અસરકારક રીત નથી. તેથી, જ્યારે રૂમમાં કોઈ ન હોય અથવા લાઈટ અને પંખાની જરૂર ન હોય ત્યારે તેને બંધ કરી દેવા વધુ સારું છે. લાંબા ગાળે, આનાથી વીજળીનો કુલ વપરાશ ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.
શું પંખાની ઝડપ વધારવાથી હંમેશા વધુ વીજળી વપરાય છે?
પંખાની ઝડપ અને વીજળીના વપરાશ વચ્ચે સંબંધ છે, પરંતુ તેની અસર દરેક પંખા માટે અલગ-અલગ હોય છે. પાવર વપરાશ પર પંખાના રેગ્યુલેટર અને મોટર ટેક્નોલોજીની પણ અસર પડે છે.
જૂના પ્રકારના રેગ્યુલેટરવાળા પંખામાં, ઝડપ ઘટાડવા છતાં કેટલીક વીજળી ગરમીના સ્વરૂપમાં વેડફાઈ શકે છે. જોકે, નવા ઈલેક્ટ્રોનિક અથવા ઉચ્ચ કાર્યક્ષમતા (હાઈ-એફિશિયન્ટ) ધરાવતા પંખાના કિસ્સામાં સ્થિતિ અલગ હોઈ શકે છે. તેથી, માત્ર પંખાની ઝડપ ઓછી રાખવી એ વીજળી બચાવવાનો એકમાત્ર રસ્તો નથી; વધુ કાર્યક્ષમ પંખાનો ઉપયોગ કરવો અને જરૂરિયાત મુજબ ઝડપ ગોઠવવી એ વધુ અસરકારક છે.
ચાર્જરને પ્લગમાં લગાવી રાખવાથી કેટલી વીજળી વપરાય છે?
મોબાઈલ ચાર્જર કે અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણને પ્લગમાં લગાવી રાખવાથી, અમુક કિસ્સાઓમાં સ્ટેન્ડબાય અથવા “નો-લોડ” પાવર વપરાશ થઈ શકે છે. જોકે, નવા અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ચાર્જર્સ સાથે આ વપરાશ સામાન્ય રીતે ઘણો ઓછો હોય છે.
તેમ છતાં, જો એકસાથે અનેક ચાર્જર્સ અને ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો લાંબા સમય સુધી પ્લગ-ઇન (ચાલુ) રાખવામાં આવે, તો તેમના દ્વારા થતો સંયુક્ત અને નજીવો વીજળીનો વપરાશ કુલ વીજ વપરાશમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે. તેથી, લાંબા સમય સુધી ઉપયોગમાં ન આવતા ઉપકરણોને ‘સ્ટેન્ડબાય મોડ’માં રાખવાને બદલે તેને સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવા વધુ હિતાવહ છે.