oil: મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષ અને ભારતની તેલ સુરક્ષા! રશિયાએ સમજાવ્યું કે શા માટે ભારતીય અર્થતંત્ર અપ્રભાવિત રહ્યું

oil: મધ્ય પૂર્વમાં તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠામાં આવેલા અવરોધોને લીધે, ભારતે રશિયન તેલની આયાતમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. રશિયાથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત લગભગ બમણી થઈને દરરોજ ૨.૨૫ મિલિયન બેરલ સુધી પહોંચી ગઈ છે.

રશિયાના નાયબ વિદેશ મંત્રી આન્દ્રે રુડેન્કોએ ભારત અંગે મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) અવરોધાઈ હતી, ત્યારે રશિયન તેલ પુરવઠાએ ભારતને સંકટથી બચાવવામાં મદદ કરી હતી, અને આમ મોસ્કો એક વિશ્વસનીય ઉર્જા ભાગીદાર સાબિત થયું હતું. રુડેન્કોએ તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે મોસ્કો પડકારજનક ભૌગોલિક-રાજકીય સંજોગોમાં પણ તેના ભાગીદારોની માંગ પૂરી કરવા સક્ષમ છે. આ અઠવાડિયે રશિયન સમાચાર સંસ્થા NEWS.ru સાથે વાત કરતા, તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે ભારત અને રશિયા વચ્ચેની વર્તમાન વ્યવસ્થાઓએ વૈશ્વિક ઉર્જા વેપારમાં આવેલા અવરોધોની અસરને “નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડવામાં” મદદ કરી હતી. રુડેન્કોએ રશિયાના સહયોગથી નિર્મિત કુડનકુલમ પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો અને જણાવ્યું કે રશિયન ડિઝાઈનવાળા અન્ય પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટ માટેની જગ્યા ટૂંક સમયમાં નક્કી કરવામાં આવશે.

ઓગસ્ટમાં તેલ પુરવઠો બમણો થયો
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી થતા પરિવહનમાં અવરોધ આવ્યા બાદ, ભારતીય તેલ રિફાઇનરીઓએ રશિયન ક્રૂડ ઓઈલની આયાતમાં વધારો કર્યો. સંઘર્ષ શરૂ થયા પછી, ભારતની રશિયન ક્રૂડ ઓઈલની આયાત અગાઉના મહિનાની સરખામણીમાં લગભગ બમણી થઈને દરરોજ ૨.૨૫ મિલિયન બેરલ (bpd) સુધી પહોંચી ગઈ છે – જે ભારતની કુલ તેલ ખરીદીના અડધા હિસ્સા જેટલી છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે સંઘર્ષ ફાટી નીકળ્યા બાદ ગલ્ફ દેશોમાંથી ભારતને મળતા પુરવઠામાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.

આંકડા શું કહે છે? રુડેન્કોનું નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ભારત પ્રતિબંધોના કાયદા અંગે યુએસ (અમેરિકા) સમક્ષ ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી રહ્યું છે – જેના હેઠળ રશિયન તેલની આયાત પર ૧૦૦% ટેરિફ લાદવામાં આવી શકે છે – અને યુક્રેનના નેતા વોલોડીમિર ઝેલેન્સ્કીએ નવા યુએસ પ્રતિબંધ કાયદા હેઠળ રશિયાના તેલ વેપારને અટકાવવાની માંગ કરી છે. કોમોડિટી એનાલિટિક્સ ફર્મ ‘કેપ્લર’ (Kpler) ના પ્રાથમિક ડેટા સૂચવે છે કે ઓગસ્ટમાં ભારતને રશિયન તેલનો પુરવઠો દરરોજ અંદાજે ૨.૧ મિલિયન બેરલ (bpd) હતો અને સપ્ટેમ્બરમાં તે આશરે ૧.૯ મિલિયન bpd છે. ભારત સરકારનું માનવું છે કે તેના ૧.૪ અબજ લોકો માટે પરવડે તેવી અને વિશ્વસનીય ઊર્જા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેને અનેક પુરવઠાકારોની જરૂર છે, અને તેણે એવા નિયંત્રણો સામે ચેતવણી આપી છે જે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે અથવા તેને મર્યાદિત કરી શકે.