petrol: યુક્રેનિયન ડ્રોન હુમલાઓએ રશિયાની તેલ રિફાઇનરીઓને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે, જેના કારણે દેશને અન્ય દેશોમાંથી પેટ્રોલ આયાત કરવાની ફરજ પડી છે. ભારતે છેલ્લા બે મહિનામાં રશિયાને દસ લાખ બેરલ પેટ્રોલ પૂરું પાડ્યું છે. યુક્રેનિયન ડ્રોન હુમલાની અસર હવે રશિયાના બળતણ બજાર પર સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. અનેક રશિયન તેલ રિફાઇનરીઓ પરના હુમલાઓએ સ્થાનિક પેટ્રોલ ઉત્પાદનમાં વિક્ષેપ પાડ્યો છે, જેના કારણે દેશને તેની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે વિદેશથી પેટ્રોલ મેળવવાની ફરજ પડી છે. આ સ્થિતિમાં, ભારત રશિયાને પેટ્રોલનો મુખ્ય સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યો છે.
એનર્જી માર્કેટ ટ્રેકર વોર્ટેક્સાના ડેટા અનુસાર, ઓગસ્ટમાં રશિયાની દરિયાઈ પેટ્રોલની આયાત દરરોજ આશરે 125,000 બેરલની રેકોર્ડ ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે. મહિના માટે કુલ વોલ્યુમ આશરે 470,000 ટન હોવાનો અંદાજ છે. મીડિયા અહેવાલો દર્શાવે છે કે ભારતીય રિફાઇનરીઓએ છેલ્લા બે મહિનામાં રશિયાને લગભગ દસ લાખ બેરલ પેટ્રોલ મોકલ્યું છે. ગુજરાતની વાડીનાર રિફાઇનરી આ પુરવઠામાં સૌથી મોટો ફાળો આપનાર હોવાનું જાણવા મળે છે. આ રિફાઇનરી નયારા એનર્જી દ્વારા સંચાલિત છે, જેમાં રશિયન સરકારી તેલ કંપની રોઝનેફ્ટ આશરે 50 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
પેટ્રોલ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલમાંથી ઉત્પન્ન થઈ શકે છે
2022 થી, ભારતે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. રશિયામાંથી મેળવેલા ક્રૂડ ઓઇલને પેટ્રોલ અને ડીઝલ જેવા ઇંધણનું ઉત્પાદન કરવા માટે ભારતીય રિફાઇનરીઓમાં પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. જૂન અને જુલાઈમાં, ભારતે દરરોજ 2.6 મિલિયન બેરલથી વધુ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું – જે ફેબ્રુઆરીમાં નોંધાયેલા આશરે 1 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ કરતા નોંધપાત્ર વધારો છે. આ વોલ્યુમ ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાતના અડધાથી વધુ હતું. પરિણામે, એવું અનુમાન કરવામાં આવે છે કે રશિયાને પૂરા પાડવામાં આવતા પેટ્રોલનો કેટલોક ભાગ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલનો ઉપયોગ કરીને ઉત્પન્ન કરવામાં આવ્યો હશે.
રિફાઇનરીઓ પર વારંવાર હુમલા
રશિયા વિશ્વના મુખ્ય ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસકારોમાંનો એક છે; છતાં, તેને પેટ્રોલ આયાત કરવાની ફરજ પડી છે. તેનું મુખ્ય કારણ યુક્રેન દ્વારા ડ્રોન હુમલા છે. આ હુમલાઓને કારણે રશિયાની ઉર્જા સુવિધાઓને નુકસાન થયું છે, જેના કારણે ટૂંકા ગાળામાં સ્થાનિક પેટ્રોલ ઉત્પાદનમાં 70 ટકા સુધીનો ઘટાડો થયો છે. આના પરિણામે દેશના ઘણા ભાગોમાં ઇંધણની અછત સર્જાઈ છે. સ્થાનિક પુરવઠો જાળવવા માટે, રશિયાએ પેટ્રોલના વેચાણ પર ચોક્કસ નિયંત્રણો લાદ્યા છે અને પેટ્રોલ નિકાસ પરનો પ્રતિબંધ જાન્યુઆરી 2027 ના અંત સુધી લંબાવ્યો છે. ડીઝલ નિકાસ પર પણ પ્રતિબંધ અમલમાં છે. ભારત ઉપરાંત, તુર્કી અને મોરોક્કો એવા દેશોમાં સામેલ હતા જેમણે ઓગસ્ટમાં રશિયાને પેટ્રોલ સપ્લાય કર્યું હતું.