pm modi: કૃત્રિમ બુદ્ધિ, ડેટા, સંરક્ષણ અને દરિયાઈ શક્તિ: પ્રધાનમંત્રી મોદીએ સચિવોને નવો રોડમેપ આપ્યો
pm modi: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશની ભાવિ નીતિઓ અને તેના વિકાસની દિશા અંગે વિગતવાર ચર્ચા કરવા માટે કેન્દ્રીય સચિવો સાથે ત્રીજી ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠક યોજી હતી. ગુરુવારે સવારે, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના નિવાસસ્થાન, 7 લોક કલ્યાણ માર્ગ ખાતે ભારત સરકારના સચિવો સાથે ત્રીજી ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. તેમણે માળખાગત સુવિધાઓ અને કનેક્ટિવિટી, સુરક્ષા અને વિદેશી બાબતો અને શાસન સંબંધિત મંત્રાલયો અને વિભાગોના ભાવિ કાર્ય એજન્ડાઓ પર ચર્ચા કરી હતી.
સચિવોના બે જૂથો સાથે વાતચીત થઈ ચૂકી છે તે નોંધીને, પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે તાત્કાલિક મુદ્દાઓ અને આંકડાઓને ધ્યાનમાં લેવા ઉપરાંત, સચિવોએ દેશના ભવિષ્યને કેવી રીતે આકાર આપવો તે અંગે લાંબા ગાળાનો દ્રષ્ટિકોણ પણ અપનાવવો જોઈએ.
પ્રધાનમંત્રીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે સિલોસમાં કામ કરવું એ માત્ર સંગઠનાત્મક મુદ્દો નથી પરંતુ માનસિકતા સંબંધિત મુદ્દો પણ છે. તેમણે અધિકારીઓને સહિયારી માલિકીની ભાવના સાથે કામ કરવા વિનંતી કરી અને તેમની વચ્ચે અનૌપચારિક સંવાદ અને ટીમ ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો.
પીએમ મોદીનો ટીમવર્ક પર ભાર
સહયોગી પ્રયાસોના મહત્વ પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ કોવિડ-19 રોગચાળા અને પશ્ચિમ એશિયા કટોકટીના અનુભવોનો ઉલ્લેખ કર્યો, જ્યાં વિવિધ વિભાગોના અધિકારીઓએ અસરકારક રીતે સાથે મળીને કામ કર્યું. તેમણે કહ્યું કે આવી સંકલન પ્રણાલીઓ સરકારની કાર્ય સંસ્કૃતિનો કુદરતી ભાગ બનવી જોઈએ.
પ્રધાનમંત્રીએ માનવ દેખરેખ અને નિર્ણય લેવાની ખાતરી કરતી વખતે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાનો અસરકારક ઉપયોગ કરવા હાકલ કરી. તેમણે અધિકારીઓને માનવ કુશળતા સાથે AI ની ક્ષમતાઓને જોડવાના નવા રસ્તાઓ શોધવા વિનંતી કરી.
પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો કે ડેટા એક રાષ્ટ્રીય સંપત્તિ છે અને ભવિષ્ય માટે એક સંસાધન છે. તેમણે નોંધ્યું કે જ્યારે સરકાર ડેટા એકત્રિત કરવા, સંગ્રહ કરવા અને સંચાલિત કરવામાં સંસાધનોનું રોકાણ કરે છે, ત્યારે વિભાગીય સિલો અને ખંડિત પ્રણાલીઓને કારણે તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતા ઘણીવાર સાકાર થતી નથી. તેમણે વિવિધ હેતુઓ માટે ડેટા એકત્રિત કરવા અને સંચાલિત કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી પદ્ધતિઓમાં અસમાનતાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો અને એવા ઉકેલો માટે હાકલ કરી જે વધુ સારી ડેટા આંતર-કાર્યક્ષમતા અને અસરકારક ઉપયોગને સક્ષમ બનાવે.
યુવાનો સાથે વધુ જોડાણ પર ભાર
પ્રધાનમંત્રીએ નીતિનિર્માણમાં નવા દ્રષ્ટિકોણ લાવવા માટે સરકારી વિભાગો, યુનિવર્સિટીઓ અને યુવાનો વચ્ચે સંવાદ વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે યુનિવર્સિટીઓ અને યુવાનો સાથે વધુ જોડાણ નવીન અને અનોખા વિચારો તરફ દોરી શકે છે.
પ્રધાનમંત્રીએ સંરક્ષણ ક્ષેત્ર સહિત સંશોધન અને નવીનતા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે પણ હાકલ કરી હતી. તેમણે ભારતના સંરક્ષણ ઉદ્યોગને વધુ મજબૂત બનાવવાની અને તેની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે નવા સંરક્ષણ-સંબંધિત અભ્યાસક્રમો વિકસાવવા અને આ ક્ષેત્રમાં માનવ સંસાધન વિકાસને મજબૂત બનાવવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
પ્રધાનમંત્રીએ ભારતના દરિયાઈ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા માટે એક વ્યાપક અભિગમની જરૂરિયાત પર પણ ચર્ચા કરી હતી. તેમણે યાદ કર્યું હતું કે જહાજ નિર્માણને માળખાગત સુવિધાનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે અને અધિકારીઓને વિનંતી કરી હતી કે તેઓ ખાતરી કરે કે નિર્ધારિત ઉદ્દેશ્યો ‘મિશન મોડ’માં પૂર્ણ થાય છે. તેમણે ભારતને ફક્ત બંદર વિકાસથી ‘બંદર-સંચાલિત વિકાસ’ તરફ સંક્રમણ કરવાની જરૂરિયાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.
ભવિષ્યનો કાર્યસૂચિ નક્કી કરવી: કૃત્રિમ બુદ્ધિથી સંરક્ષણ
પ્રધાનમંત્રીએ ઉત્પાદન એકમો અને નિકાસ-લક્ષી સુવિધાઓ વચ્ચે વધુ સારી કનેક્ટિવિટીની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો જેથી ભારતની ઉત્પાદન અને નિકાસ ક્ષમતાઓ તેના દરિયાઈ માળખાગત સુવિધાનો સંપૂર્ણ લાભ લઈ શકે. તેમણે જટિલ પડકારોનો સામનો કરવા અને લાંબા ગાળાના દ્રષ્ટિકોણ સાથે ભારતના ભવિષ્યને આકાર આપવા માટે ‘સંપૂર્ણ સરકાર’ અભિગમ, વધુ સુમેળ અને નવીન વિચારસરણીની જરૂરિયાતનો પુનરોચ્ચાર કરીને અંત કર્યો.
પ્રધાનમંત્રીએ અધિકારીઓમાં અનૌપચારિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ અને ટીમ ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે વરિષ્ઠ અધિકારીઓને તેમના જુનિયર સાથીદારો સાથે વધુ વ્યક્તિગત અને અનૌપચારિક જોડાણો બનાવવા અને કેડર અને વિભાગોમાં મજબૂત નેટવર્ક સ્થાપિત કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા.
સચિવોએ ક્ષેત્રીય પ્રાથમિકતાઓ, ઉભરતા પડકારો અને અમલીકરણ સંબંધિત મુદ્દાઓ અંગે તેમના અનુભવો શેર કર્યા. આ બેઠકમાં કેબિનેટ સચિવ, મુખ્ય મંત્રાલયો અને વિભાગોના સચિવો અને પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.