hormuz: હોર્મુઝની સામુદ્રધુની દ્વારા પરિવહન થતા તેલ અને અન્ય માલ પર 20% વસૂલાતની સંભાવનાએ વૈશ્વિક શિપિંગ કંપનીઓ અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્ર વચ્ચે ચિંતા વધારી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ દરખાસ્ત લાગુ કરવામાં આવે તો તેલ અને અન્ય ઉત્પાદનો માટે દરિયાઈ પરિવહન ખર્ચમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે.

ટ્રમ્પનો નવો પ્રસ્તાવ શું છે?

શિપિંગ ઓપરેટરો અને લોજિસ્ટિક્સ નિષ્ણાતો જણાવે છે કે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા જહાજો પર જે વસૂલાત લાદવાની યોજના ધરાવે છે તેનાથી આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ દ્વારા તેલ અને અન્ય ઉત્પાદનોનું પરિવહન નોંધપાત્ર રીતે મોંઘું થશે. સોમવારે, ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી હતી કે અમેરિકા જળમાર્ગનો ઉપયોગ કરતા જહાજોને લશ્કરી સુરક્ષા પૂરી પાડવાના ખર્ચને ભરપાઈ કરવા માટે સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા તમામ કાર્ગો પર 20% વસૂલાત લાદશે.

શું આ વસૂલાત ખરેખર અમલમાં મૂકી શકાય છે?
કેટલાક વિશ્લેષકોએ આટલી ઊંચી વસૂલાત લાગુ કરવાની વ્યવહારિક શક્યતા અંગે શંકા વ્યક્ત કરી છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે તેનાથી પરિવહન ખર્ચમાં અસાધારણ વધારો થશે. હાલમાં, જહાજ સંચાલકો માટે પ્રાથમિક ચિંતાનો વિષય વસૂલાતનો નથી, પરંતુ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધી રહેલા તણાવનો છે. તેમ છતાં, ચિંતાજનક વાત એ છે કે અમેરિકા – જે લાંબા સમયથી આ સામુદ્રધુનીમાં નેવિગેશનની સ્વતંત્રતાનો હિમાયતી છે – હવે વસૂલાત લાદવાની ચર્ચા કરી રહ્યું છે. ખાસ કરીને, પ્રસ્તાવિત દર અત્યંત ઊંચો માનવામાં આવે છે.

20% વસૂલાત કેવી રીતે ગણવામાં આવશે?

ટ્રમ્પે 20% વસૂલાત કયા આધારે નક્કી કરવામાં આવશે તે સ્પષ્ટ કર્યું નથી. જો કે, જો કાર્ગોના મૂલ્યના આધારે વસૂલાત લાગુ કરવામાં આવે, તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલ શિપિંગનો ખર્ચ બમણાથી વધુ થઈ શકે છે.

તેલ પરિવહન કેટલું મોંઘું થઈ શકે છે? લોજિસ્ટિક્સ નિષ્ણાત અને ING રિસર્ચના વરિષ્ઠ અર્થશાસ્ત્રી રિકો લુમનના મતે, ટેન્કર કંપનીઓ પર્સિયન ગલ્ફથી યુરોપમાં તેલ પરિવહન કરવા માટે પ્રતિ બેરલ આશરે $10 વસૂલ કરે છે. જો તેલના બેરલની કિંમત આશરે $80 હોવાનું માનવામાં આવે, તો 20 ટકા સરચાર્જ ખર્ચમાં આશરે $16 પ્રતિ બેરલ ઉમેરી શકે છે. આનાથી કુલ પરિવહન ખર્ચ આશરે $26 પ્રતિ બેરલ થશે. લગભગ 2 મિલિયન બેરલ તેલ વહન કરતા મોટા ટેન્કર માટે, આ વધારાનો ખર્ચ $30 મિલિયનથી વધુ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, તેલ આયાતકારો આ વધેલા ખર્ચનો નોંધપાત્ર હિસ્સો ગ્રાહકો પર નાખી શકે છે.