જ્યારે દુનિયા ઈરાન યુદ્ધમાં ફસાયેલી હતી , ત્યારે ચીને PoK નજીક કર્યો ખેલ; બનાવી દીધો એક એક નવો પ્રાંત

જ્યારે સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયા હાલમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધમાં ફસાયેલું છે, ત્યારે ચીન પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના કાશ્મીર (PoK) નજીક ખતરનાક દાવપેચ ચલાવી રહ્યું છે. ચીને તાજેતરમાં જ પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના કાશ્મીર અને અફઘાનિસ્તાનની સરહદ નજીક સ્થિત તેના શિનજિયાંગ પ્રાંતમાં એક નવો કાઉન્ટી, એક સંપૂર્ણ વહીવટી એકમ સ્થાપિત કર્યો છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે ચીને ઉઇગુર ઘૂસણખોરીને રોકવા અને વાખાન કોરિડોર પર સુરક્ષા વધારવા માટે આ પગલું ભર્યું છે.

સેનલિંગ નામનો આ નવો કાઉન્ટી, કારાકોરમ પર્વતમાળાની નજીક સ્થિત છે, જે પીઓકે અને અફઘાનિસ્તાન સરહદની ખૂબ નજીક છે. નોંધપાત્ર રીતે, ચીને અગાઉ શિનજિયાંગમાં બે નવા કાઉન્ટીઓની જાહેરાત કરી છે: હે’આન અને હેકાંગ, અને હવે આ એક વર્ષમાં ચીનનો ત્રીજો નવો પ્રાંત છે.

ભારતે પહેલાથી જ વાંધો વ્યક્ત કર્યો

ભારતે ગયા વર્ષે હે’આન અને હેકાંગ કાઉન્ટીઓની રચના અંગે ચીન સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. ભારતે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ જિલ્લાઓના કેટલાક ભાગો ભારતના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખનો ભાગ છે અને આવી કાર્યવાહી સહન કરવામાં આવશે નહીં. અહેવાલો અનુસાર, હી’આનમાં મોટાભાગના વિવાદિત અક્સાઇ ચીન ઉચ્ચપ્રદેશનો સમાવેશ થાય છે, જે લદ્દાખનો અભિન્ન ભાગ છે.

ભારતની ચેતવણી છતાં, ચીનના શિનજિયાંગ ઉઇગુર સ્વાયત્ત પ્રદેશની સરકારે 26 માર્ચે એક નવા કાઉન્ટી, સેનલિંગની સ્થાપનાની જાહેરાત કરી. જ્યારે તેની સીમાઓ અને વહીવટી વિભાગોની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી, આ જિલ્લો કાશગર વહીવટ હેઠળ આવશે. કાશગર એ જૂના સિલ્ક રોડ પર સ્થિત એક ઐતિહાસિક શહેર છે, જે ચીનને દક્ષિણ અને મધ્ય એશિયા સાથે જોડે છે. તે ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોરનું મૂળ પણ છે, જે પાકિસ્તાન-અધિકૃત કાશ્મીરમાંથી પસાર થાય છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે સેનલિંગ જિલ્લાની રચના સરહદી વિસ્તારો પર ચીનના વધતા ધ્યાન અને નિયંત્રણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

શું છે ચીનની યોજના?

શાંઘાઈ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર લિન મિનવાંગે જણાવ્યું હતું કે આ પગલું આ ક્ષેત્રના વ્યૂહાત્મક મહત્વમાં ચીનના વધતા રસને પ્રતિબિંબિત કરે છે. અહેવાલ મુજબ, લિને કહ્યું, “મોટા પ્રમાણમાં કહીએ તો, આ નિર્ણય તેના સરહદી વિસ્તારો પર ચીનના વધતા ભારનો સંકેત આપે છે.” તેમણે સમજાવ્યું કે આ નવો જિલ્લો ભૌગોલિક રીતે અફઘાનિસ્તાનના સાંકડા વાખાન કોરિડોર સાથે જોડાયેલો છે, જે 74 કિલોમીટર લાંબો પટ્ટો છે જે શિનજિયાંગની સરહદે છે અને તાજિકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના કાશ્મીરને અલગ કરે છે. આ ચીનની સુરક્ષા અને આતંકવાદ વિરોધી ચિંતાઓને પણ પ્રકાશિત કરે છે.

ચીનને અગાઉ ચિંતા હતી કે પૂર્વ તુર્કસ્તાન ઇસ્લામિક ચળવળના ઉઇગુર લડવૈયાઓ અફઘાનિસ્તાનથી શિનજિયાંગમાં ઘૂસણખોરી કરવા માટે આ માર્ગનો ઉપયોગ કરી શકે છે. હવે, નિષ્ણાતો માને છે કે નવા જિલ્લો બનાવવાથી ચીનને સ્થાનિક સ્તરે શાસન અને નિયંત્રણને વધુ મજબૂત બનાવવામાં મદદ મળશે.